Năm 2025 đánh dấu một giai đoạn điều chỉnh chính sách quan trọng của ngành ngân hàng, khi hàng loạt quy định pháp lý mới được ban hành và có hiệu lực.
Các chính sách này không chỉ nhằm củng cố an toàn hệ thống mà còn tạo dư địa cho tái cơ cấu, tăng trưởng tín dụng và đa dạng hóa hoạt động của các ngân hàng thương mại.
Nới “room” sở hữu nước ngoài: Thúc đẩy huy động vốn và tái cơ cấu
Theo Nghị định 69, có hiệu lực từ tháng 5/2025, Chính phủ cho phép nâng tỷ lệ sở hữu nước ngoài tối đa lên 49% tại một số ngân hàng thương mại, đặc biệt là các ngân hàng yếu kém hoặc thuộc diện nhận chuyển giao bắt buộc. Quy định này được đánh giá là cú hích lớn cho quá trình huy động vốn chiến lược, mở rộng hợp tác quốc tế và đẩy nhanh tái cơ cấu hệ thống.
Những ngân hàng như HDBank, MBBank, VPBank được kỳ vọng hưởng lợi nhờ sức hấp dẫn với nhà đầu tư ngoại và nền tảng quản trị tương đối tốt.
Siết chuẩn an toàn vốn theo Basel: Phân hóa rõ nét trong hệ thống
Từ tháng 9/2025, Thông tư 14 chính thức áp dụng các yêu cầu khắt khe hơn về tỷ lệ an toàn vốn, bao gồm vốn cấp 1, vốn cấp 2 và các chuẩn mực quản trị rủi ro theo Basel II/III, IFRS 9, đặc biệt với nhóm ngân hàng quan trọng trong hệ thống (D-SIBs).
Chính sách này giúp nâng cao sức chống chịu của toàn hệ thống, song cũng tạo áp lực điều chỉnh ICAAP, RWA và kế hoạch tăng vốn đối với các ngân hàng có hệ số CAR thấp. Ngược lại, các ngân hàng có nền tảng vốn mạnh như TCB, VPB, HDBank hay nhóm có dư địa tăng vốn chiến lược như BIDV, VCB, MBBank được đánh giá sẽ chủ động hơn trong tăng trưởng tín dụng trung - dài hạn.
Giảm dự trữ bắt buộc: Hỗ trợ thanh khoản và NIM
Đến tháng 10/2025, Thông tư 23 của Ngân hàng Nhà nước giảm 50% tỷ lệ dự trữ bắt buộc đối với các ngân hàng tham gia nhận chuyển giao bắt buộc, đồng thời giảm chi phí huy động và thanh khoản cho nhóm này. Dù không áp dụng đại trà cho toàn hệ thống, chính sách vẫn góp phần hỗ trợ dòng chảy tín dụng và cải thiện biên lãi ròng (NIM).
Các ngân hàng như VCB, MBBank, VPBank, HDBank được hưởng lợi gián tiếp thông qua thanh khoản hệ thống ổn định hơn và dư địa xử lý các ngân hàng yếu kém.
Chấm dứt độc quyền vàng miếng: Mở cửa thị trường vàng
Một điểm nhấn đáng chú ý trong năm 2025 là Nghị định 232, chấm dứt độc quyền nhà nước trong sản xuất và nhập khẩu vàng miếng, cho phép doanh nghiệp và ngân hàng đủ điều kiện tham gia sản xuất, nhập khẩu, xuất khẩu vàng miếng và nguyên liệu vàng.
Chính sách này hướng tới tăng nguồn cung và minh bạch hóa thị trường vàng, đồng thời mở ra cơ hội đa dạng hóa nguồn thu ngoài lãi cho các ngân hàng có quy mô vốn lớn trên 50.000 tỷ đồng như BIDV, VietinBank, Vietcombank, Agribank, MBBank, TCB, VPBank, ACB.
Luật hóa xử lý nợ xấu: Củng cố quyền chủ nợ
Việc luật hóa Nghị quyết 42 từ tháng 10/2025 được xem là bước tiến quan trọng trong xử lý nợ xấu, khi đơn giản hóa quy trình thu giữ và xử lý tài sản bảo đảm, làm rõ thủ tục dân sự - hình sự và tăng cường quyền của chủ nợ.
Những ngân hàng có tỷ lệ nợ xấu cao như VPBank, MSB, OCB, VIB, SHB được kỳ vọng đẩy nhanh tốc độ thu hồi nợ, trong khi các ngân hàng bán lẻ mạnh (VPB, MBBank, HDBank, VIB, TPBank, ACB, STB) và nhóm nhận chuyển giao bắt buộc (VCB, MBBank, VPB, HDBank) sẽ giảm rủi ro tín dụng dài hạn.
Chuyển sang giám sát dựa trên rủi ro: Tăng minh bạch và cạnh tranh
Cuối năm 2025, Thông tư 21 chính thức chuyển phương thức giám sát từ tuân thủ sang dựa trên rủi ro, áp dụng các chuẩn mực Basel III, IFRS 9 và hệ thống đánh giá toàn diện CAMELS-S. Điều này giúp nâng cao an toàn hệ thống, đồng thời tạo môi trường cạnh tranh minh bạch hơn.
Các ngân hàng có tỷ lệ an toàn cao và năng lực quản trị rủi ro tốt như Vietcombank, Techcombank, MBBank, VPBank, HDBank được đánh giá sẽ hưởng lợi rõ nét.
