Ông Tạ Đình Thi, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội phát biểu tại Hội thảo - Ảnh: VGP/Thu Giang
Phát biểu khai mạc Hội thảo, ông Tạ Đình Thi, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội nhấn mạnh, Việt Nam đã đưa ra cam kết mạnh mẽ tại COP26 về mục tiêu đạt phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.
Để hiện thực hóa cam kết này, Việt Nam đang tập trung triển khai đồng bộ nhiều giải pháp trọng tâm. Trước hết là tiếp tục hoàn thiện thể chế, chính sách về bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu, phát triển kinh tế tuần hoàn, thúc đẩy năng lượng tái tạo và các công nghệ carbon thấp.
Cùng với đó là chuyển dịch mô hình tăng trưởng theo hướng xanh và bền vững; thúc đẩy hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, đặc biệt là các doanh nghiệp khoa học và công nghệ xanh.
Một dấu mốc quan trọng được ông Tạ Đình Thi nhấn mạnh là việc Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
Theo đó, Việt Nam phấn đấu đưa tiềm lực, trình độ khoa học, công nghệ đạt mức tiên tiến ở nhiều lĩnh vực quan trọng, thuộc nhóm dẫn đầu trong các nước có thu nhập trung bình cao; trình độ, năng lực công nghệ, đổi mới sáng tạo của doanh nghiệp đạt mức trên trung bình của thế giới; một số lĩnh vực khoa học, công nghệ đạt trình độ quốc tế... Trong bối cảnh đó, công nghệ xanh, công nghệ số, công nghệ tiên tiến phục vụ chuyển đổi xanh được xác định là những hướng ưu tiên trọng tâm.
Theo ông Tạ Đình Thi, hơn một năm qua, trên cơ sở Nghị quyết 57-NQ/TW, Việt Nam đã từng bước đổi mới căn bản hệ thống pháp luật, tạo môi trường thuận lợi hơn cho phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Trong hành trình này, Hàn Quốc được đánh giá là đối tác tin cậy, không chỉ có nền tảng công nghệ tiên tiến mà còn sở hữu kinh nghiệm quản lý, triển khai hiệu quả các mô hình kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong bảo vệ môi trường.
Từ góc nhìn hợp tác song phương, ông Tạ Đình Thi cho rằng, tiềm năng hợp tác giữa Việt Nam và Hàn Quốc là rất lớn: Việt Nam có nhu cầu cao về công nghệ xanh, nguồn nguyên liệu sinh khối dồi dào, thị trường đang phát triển nhanh; Hàn Quốc có công nghệ, kinh nghiệm quản lý và nguồn vốn đầu tư chất lượng; hai bên có thể hợp tác từ nghiên cứu, thử nghiệm đến thương mại hóa sản phẩm xanh.
Để hiện thực hóa tiềm năng này, theo ông Tạ Đình Thi, cần nghiên cứu, thúc đẩy và mở rộng các hoạt động hợp tác thông qua nhiều hình thức khác nhau như thành lập nhóm công tác chung về công nghệ trung hòa carbon, kết nối doanh nghiệp, viện nghiên cứu hai nước; xây dựng cơ chế tài chính xanh hỗ trợ doanh nghiệp hai bên hợp tác dự án carbon thấp; tăng cường đào tạo nhân lực công nghệ xanh, tổ chức các chương trình thực tập, trao đổi chuyên gia; thực hiện thí điểm các dự án hợp tác tại các địa phương phù hợp ở Việt Nam.
Hội thảo “Hợp tác phát triển công nghệ trung hòa carbon và phát triển doanh nghiệp khoa học và công nghệ xanh Việt Nam – Hàn Quốc 2026” - Ảnh: VGP/Thu Giang
Ở góc độ học thuật và nghiên cứu, Giáo sư Huyn Dong Hyun, Đại học Công nghệ Hàn Quốc cho rằng mục tiêu trung hòa carbon là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng đối với cả Việt Nam và Hàn Quốc.
Theo ông, Hàn Quốc có thế mạnh về kỹ thuật và công nghệ, trong khi Việt Nam sở hữu nhiều ngành công nghiệp và nền tảng tiềm năng để ứng dụng và mở rộng quy mô. Đây là cơ hội thuận lợi để hai nước tăng cường hợp tác sâu rộng hơn, đặc biệt trong các lĩnh vực đã được thảo luận tại hội thảo.
Doanh nghiệp khoa học và công nghệ được hưởng nhiều ưu đãi vượt trội
Tại hội thảo, đại diện Cục Khởi nghiệp và Doanh nghiệp Công nghệ (Bộ KH&CN) đã chia sẻ về các chính sách mới phát triển doanh nghiệp khoa học và công nghệ Việt Nam. Đại diện Cục Biến đổi Khí hậu (Bộ Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam) cũng cung cấp thông tin về khung pháp lý và tiềm năng phát triển thị trường carbon trong nước, mở ra không gian hợp tác mới cho các doanh nghiệp trong và ngoài nước.
Theo ông Trần Xuân Đích, Phó Cục trưởng Cục Khởi nghiệp và Doanh nghiệp Công nghệ, tính đến tháng 12/2025, cả nước đã cấp 962 Giấy chứng nhận doanh nghiệp khoa học và công nghệ. Đặc biệt, Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo và Nghị định số 268/2025/NĐ-CP của Chính phủ đã quy định nhiều cơ chế, chính sách ưu đãi vượt trội cho khu vực doanh nghiệp này, từ ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân, thuế nhập khẩu, đến ưu đãi về đất đai, tín dụng và hỗ trợ từ các quỹ của Nhà nước.
Cụ thể như thuế thu nhập doanh nghiệp, doanh nghiệp khoa học và công nghệ được áp dụng thuế suất ưu đãi 10% trong 15 năm, miễn thuế 4 năm và giảm 50% số thuế phải nộp trong 9 năm tiếp theo. Doanh nghiệp cũng được trích tối đa 20% thu nhập tính thuế để lập quỹ phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; đặc biệt, được khấu trừ tới 200% chi phí nghiên cứu và phát triển khi tính thuế.
Các đại biểu tham dự Hội thảo - Ảnh: VGP/Thu Giang
Bên cạnh đó, doanh nghiệp khoa học và công nghệ được miễn thuế thu nhập cá nhân đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công thực hiện nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; miễn thuế nhập khẩu đối với máy móc, thiết bị, vật tư chuyên dùng trong nước chưa sản xuất được phục vụ hoạt động R&D. Các ưu đãi về đất đai, tín dụng, lệ phí và tiếp cận các quỹ hỗ trợ của Nhà nước cũng tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp mở rộng đầu tư, thương mại hóa kết quả nghiên cứu. Ngoài ra, sản phẩm khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trong nước còn được ưu đãi trong đấu thầu, hỗ trợ truyền thông và xúc tiến thương mại.
Những chính sách này được kỳ vọng sẽ tạo cú hích mạnh mẽ cho doanh nghiệp khoa học và công nghệ, nhất là các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực công nghệ xanh, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Qua đó, không chỉ thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội trong nước mà còn nâng cao năng lực hợp tác quốc tế, thu hút đầu tư và chuyển giao công nghệ từ các đối tác chiến lược như Hàn Quốc.
Cũng tại Hội thảo, các doanh nghiệp và viện nghiên cứu của Hàn Quốc đã giới thiệu nhiều mô hình, giải pháp công nghệ xanh tiêu biểu như: Sản xuất nhiên liệu sinh học từ rơm rạ, phát triển ngành công nghiệp tái sản xuất, trung tâm dữ liệu phục vụ đào tạo AI, hệ thống phòng ngừa hỏa hoạn dựa trên trí tuệ nhân tạo, cũng như các công nghệ kiểm soát ô nhiễm không khí và tiết kiệm năng lượng.... Những chia sẻ này mở ra nhiều cơ hội hợp tác thiết thực giữa doanh nghiệp và tổ chức nghiên cứu hai nước trong lĩnh vực giảm phát thải carbon và phát triển xanh.
Thu Giang
