Trong danh sách “20 loại trái cây tốt nhất” do một chuyên trang ẩm thực nổi tiếng của Anh công bố, đu đủ xếp thứ 14, vượt qua nhiều loại quả quen thuộc như dưa hấu, lựu hay mận.
Đu đủ là loại trái cây quen thuộc với người Việt
Từ trái cây quê nhà thành “đặc sản” được săn tìm
Đu đủ (tên khoa học Carica papaya) là cây thân thảo, sống ngắn ngày, cao khoảng 2–6m. Cây mọc thẳng, tán lá lớn tập trung phía ngọn. Khi chín, quả có màu vàng cam, vỏ mỏng, thịt mềm, mùi thơm dịu và vị ngọt thanh đặc trưng. Hạt màu đen, tròn, đôi khi được phơi khô làm gia vị hoặc dùng trong một số bài thuốc dân gian.
Trước đây, ở nhiều vùng nông thôn, gần như nhà nào cũng trồng vài cây đu đủ trong vườn. Quả chín vàng rụng xuống gốc, trẻ con nhặt ăn, người lớn ít khi xem là đặc sản. Tuy nhiên vài năm gần đây, đặc biệt là đu đủ chín cây tự nhiên, lại được người thành phố tìm mua vì hương vị thơm ngọt và giá trị dinh dưỡng cao.
Hiện nay, giá đu đủ dao động khoảng 15.000–30.000 đồng/kg, tùy loại và thời điểm.
Về mùa vụ, đu đủ có thể cho trái quanh năm ở nhiều địa phương. Tuy nhiên, giai đoạn ngon nhất thường từ tháng 10 đến tháng 3 năm sau, khi thời tiết khô ráo, nhiều nắng giúp quả lên màu đẹp, thịt chắc và vị ngọt đậm hơn.
Tại miền Tây và miền Đông Nam Bộ, đu đủ thu hoạch gần như liên tục, mùa rộ vào cuối năm. Ở miền Bắc, do thời tiết lạnh, cây sinh trưởng chậm hơn và thường thu hoạch chính vào mùa hè – thu. Từ khi gieo trồng đến lúc có trái mất khoảng 8–10 tháng; sau đó cây có thể cho quả liên tục trong 2–3 năm.
Đu đủ khi chín có lớp vỏ mỏng, ruột màu cam hoặc vàng, thịt mềm, vị ngọt dịu và mùi thơm nhẹ
59 calo mỗi quả nhỏ, vitamin C đạt 157% nhu cầu ngày
Một quả đu đủ chín cỡ nhỏ (khoảng 152g) chứa khoảng: 59 calo; 15g carbohydrate; 3g chất xơ; 1g protein.
Đáng chú ý, lượng vitamin C trong khẩu phần này đạt khoảng 157% nhu cầu khuyến nghị hàng ngày. Ngoài ra, đu đủ còn cung cấp vitamin A, folate, kali cùng nhiều hợp chất chống oxy hóa.
Đu đủ chứa enzyme papain – hoạt chất hỗ trợ phân giải protein, giúp hệ tiêu hóa hoạt động hiệu quả hơn. Bên cạnh đó, loại quả này còn giàu carotenoid, đặc biệt là lycopene – một chất chống oxy hóa mạnh mà cơ thể dễ hấp thu.
Nhờ thành phần dinh dưỡng phong phú, đu đủ được ghi nhận có nhiều lợi ích tiềm năng như: Chống oxy hóa, giảm căng thẳng tế bào; Hỗ trợ giảm nguy cơ ung thư; Tốt cho tim mạch; Giảm tình trạng viêm; Hỗ trợ tiêu hóa; Cải thiện sức khỏe làn da; Góp phần duy trì sức khỏe xương.
Đơn giản nhất, đu đủ chín có thể dùng làm món tráng miệng. Ngoài ra còn có thể chế biến thành sinh tố, kem, kết hợp sữa chua, nấu chè nước cốt dừa, làm flan hoặc sấy dẻo để đổi vị.
Từ loại quả quen thuộc nơi vườn nhà, đu đủ ngày nay được nhìn nhận như một lựa chọn dinh dưỡng lành mạnh, dễ tiếp cận và phù hợp với nhiều chế độ ăn.
