Mỹ vẫn dẫn đầu nhưng giảm tốc
Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) dẫn số liệu từ Hải quan Việt Nam cho biết, kim ngạch xuất khẩu cá ngừ tháng 1/2026 đạt hơn 75 triệu USD, tăng 13% so với cùng kỳ năm trước.
Trong Top 10 thị trường nhập khẩu cá ngừ lớn nhất của Việt Nam, Mỹ vẫn đứng đầu với 24 triệu USD, chiếm 32% tổng kim ngạch. Tuy nhiên, xuất khẩu sang thị trường này giảm 6% so với tháng 1/2025.
Diễn biến trái chiều này diễn ra trong bối cảnh Mỹ điều chỉnh chính sách thuế nhập khẩu và yêu cầu tuân thủ các quy định theo Đạo luật Bảo vệ Động vật Biển có vú (MMPA), có hiệu lực từ đầu năm. Các yêu cầu về hồ sơ chuỗi cung ứng, chứng nhận và mã HS/HTS đang tạo thêm áp lực cho doanh nghiệp xuất khẩu.
Kim ngạch xuất khẩu cá ngừ tháng 1/2026 đạt hơn 75 triệu USD - Ảnh minh họa
Dự báo trong thời gian tới, xuất khẩu sang Mỹ có thể tiếp tục “gập ghềnh” nếu việc tuân thủ quy định và các yếu tố thuế quan chưa được tháo gỡ. Nếu hoạt động kiểm soát gia tăng, nhà nhập khẩu Mỹ có thể điều chỉnh danh mục sản phẩm, đàm phán lại giá hoặc kéo dài thời gian ký hợp đồng.
Nhiều thị trường tăng mạnh, xu hướng đa dạng hóa rõ nét
Trái với Mỹ, nhiều thị trường lớn ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng trong tháng đầu năm: Nhật Bản tăng 95%; Đức tăng 39%; Hà Lan tăng 15%; Ai Cập tăng 129%; Chile tăng 133%.
Ở cấp độ khối thị trường, xuất khẩu sang EU tăng 25%, trong khi khối CPTPP tăng 53%.
Các con số này cho thấy xu hướng đa dạng hóa thị trường của doanh nghiệp Việt Nam đang rõ rệt hơn, giảm phụ thuộc vào một thị trường đơn lẻ.
Tại EU, đà tăng có thể tiếp tục nếu doanh nghiệp đẩy mạnh các sản phẩm cá ngừ giá trị gia tăng, đóng hộp và đáp ứng tiêu chuẩn bền vững, truy xuất nguồn gốc ngày càng khắt khe.
Khu vực Trung Đông – Bắc Phi, trong đó có Ai Cập, được đánh giá còn nhiều dư địa nhờ nhu cầu cao đối với sản phẩm đồ hộp, thực phẩm tiện lợi. Tuy nhiên, doanh nghiệp cần lưu ý rủi ro thanh toán và biến động logistics để duy trì đà tăng trưởng.
Theo VASEP, dự kiến trong những tháng đầu năm 2026, xuất khẩu cá ngừ của Việt Nam vẫn duy trì xu hướng tăng trưởng. Tuy nhiên, tốc độ có thể không quá cao do những yếu tố bất định từ thị trường Mỹ và yêu cầu tuân thủ ngày càng chặt chẽ ở các thị trường lớn.
Khả năng phục hồi xuất khẩu sang Mỹ phụ thuộc nhiều vào việc doanh nghiệp chuẩn hóa hồ sơ chuỗi cung ứng, rà soát mã HS/HTS và phối hợp chặt chẽ với nhà nhập khẩu để xử lý các yêu cầu chứng nhận (COA) khi phát sinh.
Theo VASEP, cá ngừ tập trung chủ yếu ở miền Trung Việt Nam và trung tâm Biển Đông. Sản lượng cá ngừ của Việt Nam ước đạt hơn 600 nghìn tấn; trong đó cá ngừ vằn là loài khai thác chính, chiếm hơn 50% tổng nguồn lợi cá nổi.
Sản lượng cá ngừ hàng năm (bao gồm cá ngừ vây vàng, cá ngừ mắt to, cá ngừ vằn và các loại khác) đạt hơn 200 nghìn tấn. Cá ngừ vây vàng và cá ngừ mắt to có trữ lượng trung bình trên 45 nghìn tấn, với sản lượng khai thác hàng năm từ 17.000 đến 21.000 tấn.
Cá ngừ vây vàng và cá ngừ mắt to được khai thác trong giai đoạn 6 tháng từ tháng 12 đến tháng 6 năm sau. Trong khi cá ngừ vằn có thể được khai thác quanh năm.
