Mặt bằng lãi suất huy động đã hạ nhiệt sau các động thái điều hành của Ngân hàng Nhà nước (NHNN). Tuy nhiên, theo VNDIRECT, dư địa giảm thêm không còn nhiều trong bối cảnh áp lực lạm phát gia tăng, CPI bình quân tiến sát ngưỡng 4% và mặt bằng lãi suất USD tiếp tục neo cao.
Trong báo cáo Tiền tệ - Trái phiếu tháng 5/2026, VNDIRECT cho biết lãi suất huy động kỳ hạn 12 tháng tại nhóm ngân hàng quốc doanh hiện chững lại quanh mức 5,9%/năm, tăng khoảng 0,7 điểm % so với cuối năm 2025.
Ở nhóm ngân hàng tư nhân, lãi suất huy động 12 tháng tăng lên khoảng 6,3% trong hai tuần đầu tháng 4 trước khi giảm trở lại về khoảng 6% sau chỉ đạo của NHNN.
Dù vậy, mặt bằng lãi suất huy động theo các chương trình ưu đãi vẫn duy trì ở mức cao. Một số ngân hàng quốc doanh áp dụng lãi suất từ 7,5%-8%/năm, trong khi tại một số ngân hàng tư nhân, lãi suất cao nhất lên tới 8,9%/năm.
Theo VNDIRECT, diễn biến trên cho thấy áp lực huy động vốn trong hệ thống ngân hàng vẫn lớn, dù cơ quan điều hành đã liên tục phát tín hiệu yêu cầu giảm mặt bằng lãi suất để hỗ trợ nền kinh tế.
Nguồn: VNDIRECT RESEARCHThanh khoản hệ thống ngân hàng cũng tiếp tục biến động mạnh trong tháng 4.
VNDIRECT cho biết lãi suất liên ngân hàng qua đêm đầu tháng 4 dao động 6,9%-8,4%, sau đó giảm về khoảng 3,8%-4,2% trước khi tăng trở lại vùng 6,3%-6,8% vào cuối tháng 4 và đầu tháng 5.
Đơn vị phân tích đánh giá biến động mạnh của lãi suất liên ngân hàng phản ánh sự nhạy cảm của thanh khoản hệ thống với chu kỳ giải ngân tín dụng, dù tình trạng căng thẳng không còn lớn như giai đoạn trước Tết.
Theo số liệu NHNN, đến ngày 21/4/2026, dư nợ tín dụng nền kinh tế đạt 19,31 triệu tỷ đồng, tăng 3,83% so với cuối năm 2025 và tăng 18,55% so với cùng kỳ năm trước.
Song song với đó, NHNN tiếp tục điều tiết thanh khoản qua kênh thị trường mở (OMO). Tính chung tháng 4, cơ quan này bơm ròng khoảng 18 nghìn tỷ đồng, đưa giá trị bơm ròng lũy kế lên khoảng 308 nghìn tỷ đồng.
Ở chiều cho vay, mặt bằng lãi suất cũng tăng theo chi phí vốn đầu vào.
Theo dữ liệu cập nhật đến tháng 3/2026, lãi suất cho vay bình quân của các ngân hàng thương mại trong nước hiện dao động 7,4%-9,7%/năm, tăng 0,3 điểm % so với tháng trước và tăng 0,7 điểm % so với cuối năm 2025.
VNDIRECT cho rằng mức tăng này tương ứng với đà tăng của lãi suất huy động niêm yết trong thời gian qua.
Trong bối cảnh đó, Thủ tướng và Phó Thủ tướng đã yêu cầu các ngân hàng duy trì mặt bằng lãi suất thấp nhằm hỗ trợ doanh nghiệp và nền kinh tế.
Thống đốc NHNN Phạm Đức Ấn cho biết NHNN có thể phối hợp chính sách tài khóa, bao gồm việc hoàn trả phần lãi suất mà các ngân hàng thương mại đã ứng trước để hỗ trợ nền kinh tế.
Trên cơ sở đó, VNDIRECT kỳ vọng lãi suất huy động ưu đãi có thể giảm thêm khoảng 0,5-1 điểm %. Tuy nhiên, công ty chứng khoán này cho rằng lãi suất niêm yết khó giảm thêm khi lạm phát bình quân hiện đã gần vượt mốc 4%.
Áp lực lớn nhất hiện nay đến từ diễn biến lạm phát.
Theo báo cáo, CPI tháng 4/2026 tăng 5,46% so với cùng kỳ, đưa CPI bình quân 4 tháng lên 3,99%. Lạm phát cơ bản cũng tăng mạnh lên 4,66% trong tháng 4.
Nguyên nhân chủ yếu đến từ nhóm nhà ở, điện, nước, chất đốt và vật liệu xây dựng khi giá gas và dầu hỏa tăng khoảng 30% so với cùng kỳ. Ngoài ra, giá dịch vụ ăn uống ngoài gia đình cũng bắt đầu tăng đáng kể do áp lực chi phí đầu vào gia tăng.
VNDIRECT dự báo CPI nhiều khả năng tiếp tục duy trì trên 5% trong tháng 5, qua đó đẩy CPI bình quân vượt ngưỡng 4%.
Đơn vị này cũng lưu ý nếu giá dầu thế giới duy trì trên 100 USD/thùng, lạm phát bình quân cả năm 2026 có thể vượt 5%. Khi đó, dư địa điều hành chính sách tiền tệ sẽ thu hẹp đáng kể và áp lực lên chính sách tài khóa sẽ gia tăng nhằm kiểm soát đồng thời cả lạm phát và lãi suất.
Ngoài áp lực trong nước, mặt bằng lãi suất còn chịu tác động từ chính sách tiền tệ của Mỹ.
Theo VNDIRECT, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tiếp tục giữ nguyên lãi suất điều hành ở mức 3,5%-3,75% trong cuộc họp cuối tháng 4/2026 và duy trì quan điểm thận trọng do áp lực giá cả tại Mỹ vẫn ở mức cao.
VNDIRECT nhận định mặt bằng lãi suất USD nhiều khả năng sẽ tiếp tục neo cao trong thời gian dài hơn, qua đó gây áp lực lên tỷ giá, chênh lệch lãi suất VND-USD cũng như dư địa điều hành chính sách tiền tệ của Việt Nam trong các quý tới.
Hiện tỷ giá USD/VND dao động quanh vùng 26.330-26.350 đồng/USD, tăng khoảng 0,2%-0,3% so với đầu tháng 4.
