Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Chỉ thị số 07/CT-TTg về việc đẩy mạnh sản xuất, phối trộn, phân phối và sử dụng nhiên liệu sinh học tại Việt Nam, nhằm thúc đẩy tiêu thụ, bảo đảm an ninh năng lượng và thực hiện cam kết phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.
Theo Chỉ thị, Bộ Công Thương được giao chủ trì xây dựng kế hoạch chi tiết, triển khai lộ trình phối trộn, bảo đảm nguồn cung xăng sinh học ổn định, đáp ứng nhu cầu thị trường trong nước. Bộ Khoa học và Công nghệ chịu trách nhiệm rà soát, ban hành các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia đối với nhiên liệu sinh học, đặc biệt là xăng E10; đồng thời đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính liên quan đến pha chế, phối trộn.
Từ tháng 4/2026 sẽ thực hiện bán xăng E10 toàn quốc. Ảnh: Tổng hợpChỉ thị được ban hành trong bối cảnh từ ngày 1/6, xăng không chì sẽ được phối trộn thành xăng E10 để sử dụng cho động cơ xăng trên phạm vi toàn quốc. Việc phối trộn xăng E5 RON 92 tiếp tục duy trì đến hết tháng 12/2030.
Thông tin này đang thu hút sự quan tâm của người sử dụng ô tô, xe máy, đặc biệt liên quan đến khả năng tương thích của phương tiện với xăng E10 cũng như các tác động đến vận hành.
Xăng E10 là loại nhiên liệu sinh học được pha trộn giữa 90% xăng khoáng và 10% ethanol. Loại nhiên liệu này được đánh giá có nhiều ưu điểm như thân thiện với môi trường, góp phần giảm phát thải CO₂ và các chất ô nhiễm, hạn chế hiệu ứng nhà kính.
Ngoài ra, giá thành E10 thường thấp hơn xăng truyền thống, qua đó góp phần giảm phụ thuộc vào nhiên liệu nhập khẩu.
Tuy nhiên, một số ý kiến bày tỏ lo ngại về hiệu suất và độ tương thích. Theo các chuyên gia, mức tiêu hao nhiên liệu khi sử dụng E10 có thể tăng nhẹ, khoảng 3–5%. Đối với các phương tiện sản xuất trước năm 2005, đặc biệt là xe sử dụng chế hòa khí, ethanol có thể gây ảnh hưởng đến các chi tiết kim loại, cao su trong hệ thống nhiên liệu do đặc tính hút ẩm và ăn mòn nhẹ.
Thực tế, xăng E10 đã được sử dụng phổ biến tại Mỹ từ thập niên 1980 và hiện diện rộng rãi tại châu Âu cũng như nhiều quốc gia Đông Nam Á như Thái Lan, Philippines. Ngay cả với các phương tiện đời cũ, việc sử dụng E10 hoặc thậm chí E15 vẫn diễn ra bình thường nếu đáp ứng điều kiện kỹ thuật.
Xe ô tô, xe máy Honda, Yamaha, Piaggio tương thích với xăng E10
Dù vậy, các chuyên gia khuyến nghị người dùng cần tham khảo kỹ hướng dẫn của nhà sản xuất. Một số mẫu xe có quy định khác nhau tùy theo thị trường. Chẳng hạn, Honda CR-V 2021 tại Thái Lan có thể sử dụng nhiên liệu sinh học đến E85, trong khi tài liệu tại Việt Nam chỉ yêu cầu xăng có chỉ số octane từ 91 trở lên.
Với các dòng xe như Mazda6 2021 được xác nhận tương thích E10 tại châu Âu, còn Toyota Corolla Altis 2022 cho phép sử dụng đến E85 mà không phân biệt thị trường. Trong khi đó, Mitsubishi Xforce khuyến cáo chỉ nên sử dụng tối đa E10.
Theo các chuyên gia, kỹ sư cho rằng, xăng E10 tương thích với các dòng ô tô, xe máy Honda, Yamaha,... đang lưu hành tại thị trường Việt Nam. Đáng chú ý, mức tiêu hao nhiên liệu khi sử dụng E10 có thể tăng nhẹ, khoảng 3–5%. Ảnh: Tổng hợpĐối với xe máy, các chuyên gia cho biết phần lớn các dòng xe hiện đại từ các hãng lớn như Honda, Yamaha, Piaggio đều đã được thiết kế để tương thích với nhiên liệu chứa ethanol như E5 và E10.
Chia sẻ với PV, kỹ sư ô tô Nguyễn Quang Trọng cho rằng yếu tố quan trọng nhất là độ tương thích của phương tiện. Theo đó, đa số xe sản xuất trong hơn một thập kỷ gần đây có thể vận hành ổn định với E10. Ngược lại, các dòng xe cũ có nguy cơ bị ảnh hưởng đến gioăng cao su, ống dẫn nhiên liệu hoặc kim phun.
Ngoài ra, ethanol có khả năng hấp thụ nước từ không khí, khiến nhiên liệu dễ bị tách lớp nếu tồn trữ lâu ngày, từ đó gây khó khởi động hoặc ảnh hưởng đến hệ thống nhiên liệu. Người dùng được khuyến cáo nên khởi động xe định kỳ nếu không sử dụng trong thời gian dài, đồng thời tránh để mức nhiên liệu quá thấp.
Bên cạnh đó, E10 có thể làm bong các cặn bẩn tích tụ trong hệ thống nhiên liệu, dẫn đến nguy cơ tắc lọc xăng hoặc ảnh hưởng đến kim phun. Vì vậy, việc kiểm tra và thay thế lọc nhiên liệu định kỳ trở nên cần thiết hơn.
Về hiệu suất, dù mức tiêu hao nhiên liệu có thể tăng nhẹ do năng lượng của ethanol thấp hơn xăng khoáng, song chênh lệch không lớn. Trong trường hợp giá bán E10 thấp hơn, tổng chi phí vận hành vẫn có thể được tối ưu.
PGS.TS Đàm Hoàng Phúc (Đại học Bách khoa Hà Nội) cho rằng người tiêu dùng cần xác định tiêu chuẩn khí thải của phương tiện (Euro 3, Euro 4 hay Euro 5) để lựa chọn loại nhiên liệu phù hợp, qua đó bảo vệ động cơ và hạn chế chi phí sửa chữa.
Các chuyên gia nhận định, với sự phối hợp đồng bộ giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp và nhà sản xuất, việc triển khai xăng E10 hoàn toàn có thể trở thành bước chuyển đổi an toàn, góp phần giảm phát thải và thúc đẩy phát triển năng lượng bền vững tại Việt Nam.
