Năm 2025 được xem là bước ngoặt đáng chú ý của ngành xuất khẩu thủy sản Việt Nam khi cá rô phi - mặt hàng vốn được đánh giá nhiều tiềm năng nhưng chưa được khai thác hết đã ghi nhận mức tăng trưởng đột phá.
Với kim ngạch vượt kỳ vọng và sự mở rộng mạnh mẽ tại các thị trường lớn như Mỹ và Brazil, cá rô phi đang dần khẳng định vai trò là sản phẩm chiến lược. Đây cũng là mặt hàng song hành cùng cá tra trong nhóm thủy sản xuất khẩu chủ lực của Việt Nam.
Theo thống kê, tổng kim ngạch xuất khẩu cá rô phi của Việt Nam trong năm 2025 đạt hơn 99 triệu USD. Kết quả này cho thấy sự chuyển dịch tích cực trong cơ cấu xuất khẩu thủy sản, khi các sản phẩm có giá trị gia tăng ngày càng được chú trọng. Trong đó, nhóm sản phẩm phi lê và thịt cá đóng vai trò chủ lực, chiếm khoảng 61% tổng kim ngạch, tương đương 61 triệu USD.
Bước nhảy vọt của xuất khẩu cá rô phi Việt Nam trong năm 2025. Ảnh: Tổng hợpHoa Kỳ là thị trường nổi bật nhất trong bức tranh xuất khẩu cá rô phi của Việt Nam năm qua. Kim ngạch xuất khẩu sang thị trường này đạt khoảng 40 triệu USD, tăng trưởng tới 499% so với năm 2024. Đà tăng mạnh mẽ không chỉ đến từ chất lượng sản phẩm mà còn nhờ những biến động trên thị trường quốc tế.
Trong bối cảnh nguồn cung từ các đối thủ truyền thống như Trung Quốc và một số nhà sản xuất nội địa tại Mỹ gặp khó khăn do chi phí sản xuất tăng và các rào cản thuế quan, cá rô phi Việt Nam đã tận dụng lợi thế về giá thành cũng như chính sách thuế để mở rộng thị phần.
Bên cạnh Mỹ, Brazil cũng nổi lên như thị trường tăng trưởng nhanh nhất đối với cá rô phi Việt Nam. Năm 2025, kim ngạch xuất khẩu sang quốc gia Nam Mỹ này đạt khoảng 11 triệu USD, tăng tới 7.552% so với năm trước. Việc mở rộng thành công sang các thị trường mới như Brazil cho thấy hiệu quả của chiến lược đa dạng hóa thị trường, góp phần giảm phụ thuộc vào một số thị trường truyền thống.
Tuy vậy, bức tranh thị trường cũng ghi nhận những diễn biến trái chiều. Trong khi xuất khẩu sang Đài Loan tăng 123% và một số thị trường mới như Ý (tăng 54%), Ả Rập Xê Út hay Puerto Rico có xu hướng mở rộng, thì kim ngạch sang Nga và Mexico lại giảm lần lượt 29% và 38%. Diễn biến này phản ánh tác động của biến động kinh tế toàn cầu cùng chi phí logistics gia tăng, khiến nhiều nhà nhập khẩu thận trọng hơn.
Sự tăng trưởng của ngành cá rô phi còn gắn với vai trò của các doanh nghiệp xuất khẩu lớn. Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), 5 doanh nghiệp dẫn đầu về xuất khẩu cá rô phi trong năm 2025 gồm: Công ty TNHH MTV Ấn Độ Dương, Công ty TNHH MTV Đầu tư và Tài chính V, Công ty CP Nam Việt (Navico), Công ty TNHH XNK Thủy hải sản Kim Phát và Công ty TNHH Thủy sản NVD.
Đáng chú ý, Công ty TNHH MTV Ấn Độ Dương – doanh nghiệp đứng đầu danh sách – là công ty con do Navico sở hữu 100% vốn điều lệ (36 tỷ đồng). Doanh nghiệp này được thành lập năm 2006 tại Cần Thơ, hoạt động trong lĩnh vực chế biến, bảo quản thủy sản và sản xuất các phụ phẩm như dầu cá, bột cá.
Navico, thành lập từ năm 1993, đã phát triển từ một doanh nghiệp xây dựng thành một trong những tập đoàn thủy sản lớn, giữ vị trí thứ hai thế giới về xuất khẩu cá tra. Trong năm 2025, dù doanh thu đạt 6.952 tỷ đồng – chỉ bằng khoảng một nửa so với đối thủ Vĩnh Hoàn – nhưng lợi nhuận sau thuế của Navico tăng đột biến gấp 21 lần so với cùng kỳ, đạt gần 1.000 tỷ đồng. Kết quả này có sự đóng góp đáng kể từ mảng cá rô phi.
Cá rô phi là "kho báu dưới nước", giúp đem về cho Việt Nam 100 triệu USD trong năm 2025 vừa qua. Ảnh: Tổng hợpTheo các chuyên gia đánh giá, thành công của các doanh nghiệp như Navico đến từ khả năng nhanh chóng nắm bắt cơ hội tại các thị trường ngách. Việc tận dụng ưu đãi thuế tại Mỹ và mở rộng sang thị trường Brazil đã giúp cải thiện đáng kể biên lợi nhuận. Đồng thời, việc phát triển các sản phẩm phi lê cá rô phi đông lạnh cũng giúp tối ưu hóa công suất của hệ thống 7 công ty con, từ nuôi trồng, chế biến đến xuất khẩu.
Bước sang năm 2026, cá rô phi được kỳ vọng tiếp tục duy trì đà tăng trưởng và trở thành một trong những trụ cột mới của ngành xuất khẩu thủy sản Việt Nam. Tuy nhiên, áp lực cạnh tranh cũng đang gia tăng, đặc biệt từ Brazil tại thị trường Liên minh châu Âu (EU), khi quốc gia này đẩy mạnh mở rộng nuôi trồng quy mô lớn và nâng cao khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe về truy xuất nguồn gốc.
