Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), tháng 1/2026, xuất khẩu thủy sảnViệt Nam đạt khoảng 874 triệu USD, tăng 13% so với cùng kỳ năm trước. Đà tăng chủ yếu đến từ thị trường châu Á và các nhóm sản phẩm chủ lực như tôm, cá tra, mực – bạch tuộc.
Châu Á dẫn dắt đà tăng, Trung Quốc giữ vai trò đầu tàu
Theo VASEP, kết quả tích cực trong tháng đầu năm phản ánh nỗ lực duy trì đơn hàng của doanh nghiệp, bất chấp thương mại thủy sản toàn cầu còn nhiều bất ổn.
Tháng 1/2026, xuất khẩu thủy sản Việt Nam đạt khoảng 874 triệu USD - Ảnh minh họa
Khu vực Trung Quốc – Hồng Kông (Trung Quốc) tiếp tục là thị trường nhập khẩu lớn nhất, với kim ngạch gần 250 triệu USD, tăng 28,7% so với cùng kỳ năm 2025. Nhu cầu tăng mạnh trong dịp Tết Nguyên đán, đặc biệt ở phân khúc tôm cao cấp, đã thúc đẩy nhiều doanh nghiệp đẩy nhanh tiến độ giao hàng ngay từ đầu năm.
Trong đó, tôm hùm nổi lên như một điểm sáng khi được tiêu thụ mạnh phục vụ nhu cầu biếu tặng và tiêu dùng dịp lễ, đóng góp đáng kể vào tăng trưởng chung của thị trường này.
Xuất khẩu thủy sản sang Nhật Bản đạt gần 146 triệu USD, tăng 21,3%, tiếp tục khẳng định vai trò là thị trường ổn định đối với các sản phẩm tôm chế biến, cá tra phi lê đông lạnh và mực – bạch tuộc.
Tại khu vực ASEAN, kim ngạch đạt khoảng 69 triệu USD, tăng mạnh 32,2%. Đà tăng này phản ánh xu hướng gia tăng thương mại nội khối, với nhu cầu tốt từ các thị trường như Thái Lan, Philippines và Singapore.
Trong khi đó, Hàn Quốc ghi nhận mức xuất khẩu hơn 67 triệu USD, tăng 9,1%, chủ yếu nhờ mực, bạch tuộc và cá tra.
EU, Trung Đông và Mỹ tiếp tục gặp lực cản
Trái ngược với châu Á, xuất khẩu sang EU chỉ đạt gần 72 triệu USD, giảm 6,3% do sức mua yếu và lượng tồn kho từ cuối năm 2025, đặc biệt ở nhóm nhuyễn thể và cua ghẹ.
Trung Đông cũng ghi nhận mức giảm 9,4%, xuống khoảng 21 triệu USD, sau giai đoạn nhập khẩu mạnh vào cuối năm trước.
Tại Mỹ, kim ngạch xuất khẩu tháng 1 chỉ đạt hơn 96 triệu USD, giảm 9,9% so với cùng kỳ. Mức giảm tập trung chủ yếu ở nhóm cá ngừ, chịu tác động trực tiếp từ các vướng mắc liên quan đến quy định MMPA và việc thực thi Thông tư 74/2025 của Bộ NN&MT về cấp COA (Certificate of Admissibility). Những bất cập trong xác nhận hồ sơ đã khiến hoạt động xuất khẩu sang Mỹ bị gián đoạn ngay từ đầu năm.
Tôm và cá tra giữ vai trò chủ lực
Xét theo cơ cấu mặt hàng, tôm tiếp tục dẫn đầu với kim ngạch 331 triệu USD, tăng 6,4%, chiếm gần 38% tổng giá trị xuất khẩu. Mức tăng chủ yếu đến từ Trung Quốc và Nhật Bản, trong khi thị trường Mỹ có dấu hiệu chững lại do lo ngại kết quả thuế chống bán phá giá (CBPG) dự kiến công bố vào ngày 17/2.
Cá tra trở thành điểm sáng nổi bật nhất khi đạt hơn 177 triệu USD, tăng mạnh 33,2%. Nhu cầu tốt từ Trung Quốc, ASEAN và Nhật Bản đã đưa cá tra trở thành nhóm sản phẩm tăng trưởng cao nhất trong tháng.
Xuất khẩu mực, bạch tuộc đạt gần 69 triệu USD, tăng 30,9%, nhờ sức mua tích cực từ Nhật Bản và Hàn Quốc. Ngược lại, cá ngừ chỉ đạt khoảng 57 triệu USD, giảm 14%, do ảnh hưởng rõ rệt từ các rào cản kỹ thuật tại thị trường Mỹ.
Dự báo tháng 2: Áp lực ngắn hạn gia tăng
Theo VASEP, bước sang tháng 2/2026, xuất khẩu thủy sản nhiều khả năng sẽ giảm so với tháng 1 và giảm nhẹ so với cùng kỳ năm trước. Nguyên nhân đến từ kỳ nghỉ Tết Nguyên đán làm gián đoạn sản xuất – giao hàng, tác động rõ nét hơn của kết quả thuế CBPG tôm tại Mỹ sau ngày 17/2, cùng với các vướng mắc liên quan đến MMPA và COA tiếp tục ảnh hưởng đến cá ngừ và một số mặt hàng khác.
Ngoài ra, nhu cầu nhập khẩu từ Trung Quốc được dự báo sẽ hạ nhiệt sau giai đoạn tích trữ mạnh trong tháng đầu năm.
Tổng thể, bức tranh xuất khẩu thủy sản đầu năm 2026 cho thấy động lực tăng trưởng đang nghiêng rõ về thị trường châu Á, trong khi các rào cản chính sách tại Mỹ tiếp tục là thách thức lớn, có thể chi phối đáng kể diễn biến của ngành trong các tháng tới.
