Quế lập kỷ lục xuất khẩu, Việt Nam giữ vị thế hàng đầu thế giới
Theo thống kê sơ bộ của Hiệp hội Hồ tiêu và Cây gia vị Việt Nam (VPSA), năm 2025, Việt Nam xuất khẩu 120.295 tấn quế, đạt kim ngạch 300,2 triệu USD. So với năm 2024, lượng xuất khẩu tăng 20,4%, giá trị tăng 9,4% – mức cao nhất từ trước đến nay.
Kết quả này giúp Việt Nam tiếp tục duy trì vị thế quốc gia xuất khẩu quế hàng đầu thế giới, khẳng định vai trò trụ cột của quế trong ngành gia vị.
Cây quế mang lại giá trị kinh tế bền vững
Với chu kỳ sinh trưởng dài, cây quế mang lại giá trị kinh tế bền vững nhờ hệ sản phẩm phong phú gồm vỏ quế khô, tinh dầu, bột quế và dược liệu. Trên thị trường quốc tế, quế Việt Nam được đánh giá cao về hương thơm đặc trưng và hàm lượng tinh dầu, trở thành mặt hàng xuất khẩu chủ lực của ngành.
Không dừng lại ở giá trị kinh tế, quế còn đóng vai trò quan trọng trong bảo vệ môi trường. Tán cây rộng giúp che phủ đất, hạn chế xói mòn trên các sườn đồi dốc – vấn đề nan giải tại nhiều vùng trung du, miền núi.
Hiện nay, nhiều địa phương đã triển khai mô hình trồng quế theo hướng hữu cơ, kết hợp nông – lâm nghiệp. Cách làm này vừa nâng cao chất lượng sản phẩm, vừa bảo vệ nguồn nước và đa dạng sinh học. Ở một số vùng, quế còn được xây dựng chỉ dẫn địa lý, tạo thương hiệu riêng cho nông sản vùng cao.
Hồi – cây “độc quyền” của vùng núi phía Bắc
Hồi, hay còn gọi là đại hồi, là một trong số ít loại cây lấy quả mà không nhiều quốc gia trên thế giới có điều kiện trồng với quy mô lớn. Tại Việt Nam, diện tích trồng hồi đến năm 2022 ước đạt khoảng 40.000 ha, tập trung chủ yếu ở Lạng Sơn và Cao Bằng, với sản lượng hàng năm hơn 16.000 tấn.
Việt Nam hiện đứng thứ hai thế giới về cung ứng và xuất khẩu hoa hồi.
Việt Nam hiện đứng thứ hai thế giới về cung ứng và xuất khẩu hoa hồi
Năm 2025, xuất khẩu hoa hồi đạt 14.307 tấn, kim ngạch 58,7 triệu USD. So với năm 2024, lượng xuất khẩu tăng 2,2%, tuy nhiên kim ngạch giảm 8,0%; so với năm 2023, lượng xuất khẩu giảm 3,6%.
Quả hồi không chỉ là gia vị quen thuộc trong ẩm thực mà còn là nguyên liệu quan trọng cho ngành dược và sản xuất tinh dầu. Tinh dầu hồi được sử dụng rộng rãi trong mỹ phẩm, hương liệu và một số chế phẩm y học, mang lại nguồn thu ổn định cho chuỗi giá trị.
Cây hồi có tuổi thọ dài, cho thu hoạch liên tục nhiều năm. Hệ rễ và tán cây giúp giữ đất, bảo vệ rừng đầu nguồn, đặc biệt tại các vùng đồi núi đá vôi. Theo các chuyên gia, việc phát triển vùng trồng tập trung, gắn với chế biến sâu và xây dựng thương hiệu là hướng đi then chốt để nâng cao giá trị và giảm phụ thuộc vào xuất khẩu thô.
Thảo quả – sinh kế dưới tán rừng
Khác với quế và hồi, thảo quả thường được trồng dưới tán rừng tự nhiên, phù hợp với điều kiện ẩm mát tại các tỉnh như Lào Cai, Hà Giang (cũ), Lai Châu. Đây là loại cây vừa mang giá trị dược liệu, vừa là gia vị quen thuộc trong ẩm thực truyền thống.
Hiện nay, thảo quả chủ yếu được xuất khẩu sang các thị trường lớn như Trung Quốc và Ấn Độ.
Thảo quả mang lại hiệu quả kinh tế cao
Theo tính toán, mỗi hecta thảo quả có thể mang lại 40–50 triệu đồng mỗi năm, giúp nhiều hộ đồng bào dân tộc thiểu số duy trì nguồn thu ổn định. Đáng chú ý, mô hình trồng thảo quả dưới tán rừng cho phép khai thác kinh tế mà không cần chặt phá rừng, góp phần bảo tồn hệ sinh thái và giữ rừng đầu nguồn.
Dù mang lại hiệu quả kinh tế cao, thảo quả cũng là loại cây nhạy cảm với biến đổi khí hậu, đặc biệt là sương muối và mưa lớn. Điều này đòi hỏi người trồng phải áp dụng các biện pháp canh tác bền vững, đồng thời tăng cường quản lý và bảo vệ rừng.
Quế, hồi và thảo quả đang cho thấy vai trò kép rõ nét: vừa là cây sinh kế giúp người dân vùng cao cải thiện thu nhập, vừa là lá chắn sinh thái góp phần giữ rừng, giữ đất và bảo vệ nguồn nước.
Trong bối cảnh phát triển kinh tế lâm nghiệp xanh được đặt lên hàng đầu, những loại cây gia vị truyền thống này đang trở thành hướng đi bền vững, mang lại lợi ích lâu dài cho cả người dân và môi trường.
