Sau nhiều ngày mưa lớn, những cánh đồng dứa tại xã Yên Phú vẫn chìm trong nước. Nhiều luống dứa chỉ còn phần ngọn nhô lên, trong khi không ít diện tích đã xuất hiện tình trạng thối nõn, lá chuyển vàng.
Theo thống kê của UBND xã Yên Phú, đợt mưa kéo dài từ ngày 13 đến 19/9 khiến khoảng 1.000ha hoa màu trên địa bàn bị ảnh hưởng, trong đó gần 300ha dứa bị ngập, hư hại. Các khu vực chịu ảnh hưởng tập trung tại những thôn như Nông Trường, Đa Ngọc, Xuân Hòa...
Với cây dứa, thời gian ngâm nước có ý nghĩa quyết định. Theo người trồng, nếu nước ngập tới nõn trong khoảng 3 ngày, cây có thể bị thối. Ngay cả khi nước rút nhanh, cây vẫn có nguy cơ phát sinh bệnh nấm, ảnh hưởng đến quá trình sinh trưởng và năng suất.
Ông Lê Quốc Toản, một hộ dân ở thôn Đa Ngọc, có hơn 1,6ha dứa bị ngập. Gia đình ông đã đầu tư gần 400 triệu đồng cho diện tích này và dự kiến thu hoạch vào tháng 2 âm lịch năm sau. “Nếu thuận lợi, tháng 2 âm lịch năm sau sẽ cho thu hoạch và gia đình có hơn 300 triệu đồng tiền lãi. Nhưng mưa lớn đã nhấn chìm tất cả”, ông Toản nói.
Không chỉ mất chi phí đầu tư, người trồng dứa còn đứng trước nguy cơ mất toàn bộ nguồn thu của cả chu kỳ sản xuất. Dứa có chu kỳ sinh trưởng khoảng 18 tháng, trong quá trình canh tác cần chi phí lớn cho giống, phân bón, chăm sóc và phòng trừ sâu bệnh.
Người nông dân xót xa trước cảnh dứa chết hàng loạt sau mưa lũ. Ảnh minh họaÔng Nguyễn Duy Thế, cũng ở thôn Đa Ngọc, có 1,5ha dứa bị ngập. Đây không phải lần đầu gia đình ông chịu thiệt hại do thiên tai. Cuối tháng 8/2025, diện tích dứa của gia đình cũng từng bị nước nhấn chìm. “Nước rút đến đâu, lá dứa chuyển sang màu vàng rồi chết đến đấy. Công sức gần một năm qua của cả gia đình đổ sông, đổ bể”, ông Thế ngậm ngùi.
Trước năm 2025, gia đình ông Thế mỗi năm thu khoảng 60 tấn dứa, với giá bán bình quân 10.000 đồng/kg, doanh thu khoảng 600 triệu đồng và lợi nhuận hơn 300 triệu đồng. Tuy nhiên, hai năm liên tiếp chịu ảnh hưởng của mưa lũ khiến nguồn thu từ ruộng dứa bị đe dọa nghiêm trọng.
Theo ông Nguyễn Đình Toản, Trưởng phòng Kinh tế xã Yên Phú, người dân đầu tư khoảng 270 triệu đồng cho mỗi hecta dứa. Trong điều kiện sản xuất thuận lợi, mỗi hecta có thể mang lại khoảng 300 triệu đồng tiền lãi.
Với gần 300ha dứa đang bị ngập, tổng mức thiệt hại mà người dân địa phương có nguy cơ phải đối mặt được ước tính hơn 80 tỷ đồng.
Tổng thiệt hại đối với bà con trồng dứa tại Yên Phú ước tính 80 tỷ đồng. Ảnh minh họaTrước nguy cơ thiệt hại tiếp tục tăng, chính quyền xã Yên Phú đang huy động nhân lực, phương tiện để tiêu thoát nước. Nhiều cống tiêu được mở nhằm tạo dòng thoát lũ. Hai trạm bơm Đa Ngọc và Cống Hiêu được vận hành liên tục 24/24h từ ngày 19/9, với công suất lần lượt 1.200m³/giờ và 20.000m³/giờ.
Những diện tích dứa ngập nhưng nước chưa tới nõn vẫn còn khả năng phục hồi nếu được tiêu thoát sớm và thời tiết thuận lợi. Ngược lại, những ruộng đã ngập lâu ngày có khả năng cứu vãn rất thấp. Dù vậy, theo phương châm "còn nước còn tát", UBND xã đang nỗ lực duy trì các phương án tiêu thoát lũ để cứu diện tích hoa màu bị ngập.
Yên Phú hiện có khoảng 600ha dứa, là nguồn thu chính của khoảng 1.000 hộ dân và tạo việc làm cho gần 4.000 lao động. Vì vậy, thiệt hại của những cánh đồng dứa không chỉ dừng ở một vụ mùa mà còn tác động trực tiếp đến sinh kế của hàng nghìn người.
Sau hai năm liên tiếp chịu ảnh hưởng bởi mưa lũ, bài toán đặt ra với vùng dứa Yên Phú không chỉ là khẩn trương tiêu úng, cứu cây, mà còn là hỗ trợ người dân khôi phục sản xuất và giảm rủi ro trước những diễn biến thời tiết ngày càng khó lường.
