Hàng loạt sữa công thức bị thu hồi toàn cầu: Khi bữa ăn của trẻ trở thành nỗi lo

Nestlé thu hồi sản phẩm trên hơn 50 quốc gia

Tập đoàn thực phẩm Thụy Sĩ Nestlé là một trong những doanh nghiệp chịu ảnh hưởng lớn nhất. Từ đầu tháng 1/2026, Nestlé đã tự nguyện thu hồi nhiều lô sản phẩm sữa công thức thuộc các dòng như SMA, BEBA và NAN, phân phối rộng khắp châu Âu và nhiều khu vực khác trên thế giới, do phát hiện nghi ngờ có chất độc cereulide trong thành phần sản xuất.

Động thái này diễn ra sau khi cơ quan an toàn thực phẩm Tây Ban Nha và các nhà chức trách châu Âu cảnh báo về nguy cơ chất này tồn tại trong dầu ARA (arachidonic acid) dùng trong công thức - một nguyên liệu thiết yếu trong sữa công thức trẻ em cao cấp.

thu-hoi-sua-cong-thuc-1.jpgNestlé tự nguyện thu hồi sữa thuộc các dòng SMA, BEBA và NAN tại 51 quốc gia. Ảnh minh họa

Các lô bị thu hồi được phân phối ở nhiều thị trường như Pháp, Đức, Ý, Thụy Điển, châu Mỹ Latinh và châu Á, với phạm vi ảnh hưởng bao phủ hơn 50 quốc gia. Nestlé khẳng định đây là biện pháp phòng ngừa, chưa có báo cáo chính thức nào về bệnh lý liên quan đến các sản phẩm bị thu hồi.

Lactalis và Danone nối gót

Không chỉ Nestlé, nhà sản xuất sữa lớn khác là Lactalis (Pháp) cũng thông báo thu hồi 6 lô sản phẩm sữa Picot tại 18 quốc gia, bao gồm Australia, Trung Quốc, Chile, Tây Ban Nha và các thị trường khác, sau khi nghi ngờ sản phẩm chứa chất tương tự gây vấn đề an toàn.

Trong khi đó, Danone - hãng sở hữu thương hiệu Aptamil và Dumex - đã thu hồi một số lô sữa sản xuất tại Ireland và xuất khẩu sang EU, Anh và Singapore, cũng với lý do lo ngại liên quan tới độc tố cereulide. Ở Anh, một lô sữa Aptamil First Infant Milk bị rút khỏi thị trường sau khi các cơ quan y tế phát hiện dư lượng độc tố ở mức thấp hơn ngưỡng cho phép.

thu-hoi-sua-cong-thuc-2.jpgMột lô sữa Aptamil First Infant Milk bị thu hồi ở Anh. Ảnh minh họa

Phản ứng của thị trường tài chính cho thấy lo ngại từ nhà đầu tư. Cổ phiếu Danone từng giảm gần 6% sau thông báo thu hồi, trong khi tổn thất của Nestlé có thể lên đến hàng tỷ euro do mở rộng quy mô thu hồi.

Nhiều lô sữa công thức Babybio Optima 1 bị thu hồi

Mới đây nhất, tập đoàn thực phẩm hữu cơ Vitagermine (Pháp) thông báo rút khỏi thị trường nhiều lô sữa công thức Babybio Optima 1 do nghi ngờ nguy cơ nhiễm độc tố cereulide - chất do vi khuẩn Bacillus cereus sản sinh, có thể gây ngộ độc thực phẩm với biểu hiện buồn nôn, nôn và các triệu chứng tiêu hóa nghiêm trọng ở trẻ nhỏ. Các sản phẩm nằm trong diện thu hồi gồm nhiều lô có hạn dùng đến năm 2027 và được công bố trên cổng cảnh báo sản phẩm của chính phủ Pháp nhằm hạn chế rủi ro cho người tiêu dùng. Việc Vitagermine phải thu hồi sản phẩm khẩn cấp cho thấy rủi ro an toàn không chỉ tồn tại ở thương hiệu lớn mà còn lan rộng tới các nhà sản xuất nhỏ hơn trong ngành sữa công thức châu Âu.

Sự cố botulism tại Mỹ

Trước khi các vụ thu hồi liên quan tới nguyên liệu xuất hiện đầu năm 2026, năm 2025 chứng kiến một sự kiện thu hồi lớn khác tại Mỹ liên quan đến nguy cơ botulism ở trẻ sơ sinh. Công ty ByHeart Inc., một nhà sản xuất sữa công thức organic, đã thu hồi toàn bộ sản phẩm “ByHeart Whole Nutrition Infant Formula” từ tháng 8/2025 sau khi chính quyền y tế phát hiện dấu hiệu liên quan đến nghi ngờ ngộ độc botulism.

Theo dữ liệu điều tra của Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) và Centers for Disease Control and Prevention (CDC), vụ việc này liên quan đến ít nhất 51 trẻ sơ sinh bị nghi ngờ hoặc xác nhận mắc botulism, tất cả đều được điều trị và nhập viện mà không có ca tử vong. Các trường hợp này ở trẻ từ 16–264 ngày tuổi ở 19 bang khác nhau. Tất cả sản phẩm sữa công thức của ByHeart đều bị thu hồi và khuyến cáo không sử dụng dưới mọi hình thức.

thu-hoi-sua-cong-thuc-3.jpgByHeart tiến hành thu hồi sữa do nghi nhiễm botulism. Ảnh minh họa

Vụ thu hồi mở rộng này bắt đầu từ thông báo thu hồi hai lô cụ thể vào ngày 8/11/2025, nhưng sau đó được mở rộng để bao gồm tất cả sản phẩm còn hạn của ByHeart khi các nhà chức trách tìm thấy bằng chứng về khả năng ô nhiễm botulism trong nguyên liệu bột sữa dùng sản xuất.

Rủi ro với người tiêu dùng Việt

Một trong những điểm đáng lo ngại đối với người tiêu dùng Việt Nam trong bối cảnh thu hồi sữa công thức là tình trạng sản phẩm bị “lọt” vào thị trường nội địa thông qua các kênh xách tay, order online và thương mại điện tử. Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) đã phát đi cảnh báo chính thức về nguy cơ các lô sữa bị thu hồi ở nước ngoài vẫn được bày bán trên các sàn TMĐT như Shopee, Lazada hoặc qua đơn đặt hàng riêng lẻ, khiến phụ huynh khó phân biệt sản phẩm chính thống với hàng không rõ nguồn gốc.

Theo khuyến cáo, hàng xách tay không phải lúc nào cũng thông qua hệ thống kiểm định và công bố lưu hành của Việt Nam, nên khi các hãng tiến hành thu hồi sản phẩm ở thị trường khác, các lô này có thể vẫn xuất hiện trên các gian hàng online mà người tiêu dùng không biết.

Các cơ quan chức năng trong nước đã yêu cầu các sàn thương mại điện tử ra soát, tạm ngừng kinh doanh và gỡ bỏ thông tin các sản phẩm sữa công thức thuộc diện bị thu hồi nếu phát hiện đang được rao bán. Đồng thời, người tiêu dùng được khuyến cáo chỉ mua hàng từ nguồn chính thống, kiểm tra rõ số lô và hạn dùng, và đối chiếu với danh sách thu hồi của nhà sản xuất hoặc cơ quan quản lý để giảm thiểu rủi ro.