Doanh số xe điện hóa toàn cầu tháng 1/2026 bất ngờ quay đầu giảm. Sự sụt giảm nghiêm trọng tại hai đầu tàu là Mỹ và Trung Quốc đang buộc các nhà sản xuất ô tô phải tính toán lại bài toán lợi nhuận và thị phần.
Bước lùi đầu tiên của kỷ nguyên điện hóa
Theo dữ liệu mới nhất từ Benchmark Mineral Intelligence (BMI), bức tranh ngành ô tô đầu năm 2026 đã xuất hiện những gam màu xám. Lượng đăng ký mới của xe điện hóa (bao gồm cả xe thuần điện BEV và xe lai sạc điện PHEV) chỉ đạt gần 1,2 triệu chiếc, giảm 3% so với cùng kỳ năm ngoái. Đây không chỉ là một con số thống kê đơn thuần. Nó đánh dấu sự chững lại của một ngành công nghiệp vốn đã quen với tốc độ tăng trưởng hai con số trong suốt nửa thập kỷ qua.
Một trạm sạc nhanhHai gã khổng lồ hụt hơi
Nguyên nhân chính của đợt suy giảm này đến từ sự điều chỉnh mạnh mẽ tại hai thị trường lớn nhất thế giới. Tại Trung Quốc, việc chính phủ cắt giảm các gói trợ cấp hào phóng và áp dụng chính sách thuế mới đã tác động trực tiếp đến túi tiền người tiêu dùng. Hệ quả là doanh số bán ra giảm tới 20%, rơi xuống dưới mốc 600.000 xe - mức thấp nhất trong gần hai năm qua.
Tình hình tại Bắc Mỹ thậm chí còn ảm đạm hơn. Thị trường này ghi nhận mức sụt giảm lên tới 33%, với vỏn vẹn hơn 85.000 xe được bán ra. Riêng tại Mỹ, tháng 1/2026 được ghi nhận là tháng kinh doanh bết bát nhất của mảng xe điện kể từ đầu năm 2022. BMI nhận định, các hãng xe phụ thuộc vào thị trường Mỹ đang phải trả giá đắt. Ước tính khoảng 55 tỷ USD chi phí suy giảm và điều chỉnh giá trị tài sản đã được ghi nhận trong năm qua. Bối cảnh chính trị mới dưới thời Tổng thống Donald Trump, cộng với cuộc chiến giá khốc liệt, đang khiến giấc mơ xe điện tại Mỹ trở nên xa vời hơn bao giờ hết.
Châu Âu và sự trỗi dậy của thị trường ngách
Trong khi hai cường quốc ô tô đang loay hoay, Châu Âu lại trở thành điểm sáng hiếm hoi dù tốc độ cũng đã chậm lại. Doanh số tại lục địa già tăng 24%, đạt hơn 320.000 xe. Tuy nhiên, động lực tăng trưởng này lại đến từ một yếu tố ngoại sinh: làn sóng xe điện giá rẻ từ Trung Quốc.
Ông Charles Lester, quản lý dữ liệu tại BMI, nhận định: "Chúng tôi đang thấy số lượng xuất khẩu EV từ Trung Quốc được báo cáo ngày càng nhiều. Xu hướng này được kỳ vọng sẽ tiếp diễn, tạo nên một năm 2026 mạnh mẽ về xuất khẩu". Ngoài ra, các thị trường mới nổi như Thái Lan, Brazil và Hàn Quốc đang bùng nổ với mức tăng trưởng 92% (gần 190.000 xe), cho thấy dư địa phát triển xe điện đang dịch chuyển từ các nước phát triển sang các nền kinh tế đang phát triển.
Sự trở lại của xe Hybrid: Giải pháp trung dung
Khi sự hào hứng ban đầu qua đi, người tiêu dùng và cả nhà sản xuất bắt đầu thực dụng hơn. Áp lực chuyển đổi quá nhanh sang xe thuần điện đang đe dọa trực tiếp đến việc làm và biên lợi nhuận của các hãng xe truyền thống. Trong bối cảnh đó, xe Hybrid nổi lên như một cứu cánh.
Dòng xe này được xem là giải pháp an toàn, dung hòa giữa mục tiêu xanh và thói quen sử dụng nhiên liệu truyền thống. Mặc dù vậy, giới chuyên gia môi trường vẫn lo ngại sự lên ngôi của các dòng xe lai nhẹ Mild-hybrid sẽ làm chậm lại lộ trình cắt giảm khí thải CO2 toàn cầu, khi bản chất chúng vẫn phụ thuộc lớn vào động cơ đốt trong.
