Chiều 13/4, tại Hội thảo “40 năm Đổi mới: Vai trò dẫn dắt của các Tập đoàn kinh tế”, ông Đỗ Quang Vinh, Phó Chủ tịch HĐQT kiêm Phó Tổng Giám đốc SHB đã chia sẻ góc nhìn về quá trình chuyển giao thế hệ trong doanh nghiệp.
Khoảng cách thế hệ và bài toán kế thừa trong doanh nghiệp
Theo ông, trong bối cảnh hiện nay, đặc biệt tại Việt Nam, quá trình chuyển giao giữa các thế hệ trong doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp tư nhân, đang diễn ra mạnh mẽ. Là một trong những lãnh đạo trẻ tham gia kế thừa, ông cho biết bản thân cảm nhận rõ trách nhiệm lớn đi kèm áp lực cao.
Ông Đỗ Quang Vinh nhận định, thách thức lớn nhất trong quá trình chuyển giao là khoảng cách giữa các thế hệ. Đây là khoảng cách về tư duy, cách nhìn nhận và cách tiếp cận vấn đề.
“Khoảng cách giữa suy nghĩ của thế hệ trước và thế hệ sau là khó khăn mà các doanh nghiệp phải vượt qua”, ông nói, đồng thời cho rằng các thế hệ cần hiểu nhau hơn để quá trình chuyển giao diễn ra hiệu quả.
Để giải quyết vấn đề này, theo ông Đỗ Quang Vinh, cần hiểu rõ vai trò của từng thế hệ trong quá trình chuyển đổi và kế thừa. Ông nhấn mạnh: “Kế thừa không phải chỉ là giao lại một vị trí, mà là trao một di sản”.
Với doanh nghiệp, kế thừa không phải “chỉ là đập đi xây lại”, mà là quá trình gìn giữ và phát triển. Các thế hệ tiếp theo có trách nhiệm tiếp nhận và phát huy những giá trị đã được xây dựng.
Theo ông Đỗ Quang Vinh, thế hệ đi trước, chủ yếu là các doanh nhân 5x, 6x, đã dành toàn bộ tâm huyết để gây dựng doanh nghiệp trong bối cảnh rất khó khăn, khi thiếu vốn, thiếu thị trường và hệ thống thể chế chưa hoàn thiện. Dù vậy, họ vẫn dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm và kiên định với con đường đã chọn.
Không chỉ tạo dựng quy mô và vị thế, thế hệ trước còn để lại những giá trị nền tảng. Đó là uy tín, tư duy thực tiễn, sự kiên định và bản lĩnh trước biến động, cùng với niềm tin và định hướng phát triển gắn với sự phát triển của đất nước. Đây là những giá trị văn hóa mà thế hệ sau cần tiếp nối.
Ông Đỗ Quang Vinh chia sẻ góc nhìn về quá trình chuyển giao thế hệ trong doanh nghiệpỞ chiều ngược lại, thế hệ trẻ có những lợi thế riêng. Theo ông, lớp lãnh đạo kế cận được đào tạo trong môi trường tốt hơn, có điều kiện tiếp cận các mô hình quản trị, vận hành và kinh doanh hiện đại, cũng như công nghệ mới. Bên cạnh đó, khả năng ngoại ngữ và hội nhập quốc tế cũng là một lợi thế.
Với những nền tảng này, thế hệ trẻ có thể tham gia tái cấu trúc doanh nghiệp, sắp xếp lại mô hình quản trị và phát triển, đồng thời mở rộng khả năng tiếp cận thị trường quốc tế. Tuy nhiên, quá trình này cần đảm bảo không làm mất đi văn hóa, uy tín và tầm vóc của doanh nghiệp.
Dù vậy, ông Đỗ Quang Vinh cũng thẳng thắn nhìn nhận, thế hệ trẻ hiện nay dù được đào tạo bài bản nhưng còn thiếu sự kiên định, bản lĩnh và đôi khi thiếu cả niềm tin. Đây là điểm khác biệt so với thế hệ đi trước, những người đã trải qua nhiều giai đoạn khó khăn của nền kinh tế.
Doanh nghiệp cần kết hợp nhiều yếu tố để phát triển hiệu quả
Theo lãnh đạo SHB, nếu hiểu sâu và kết hợp được thế mạnh của từng thế hệ, doanh nghiệp có thể tận dụng được toàn bộ nguồn lực để phát triển hiệu quả hơn.
Ông nhấn mạnh, thế hệ trẻ cần được hướng dẫn và đào tạo để nhận thức rõ rằng tăng trưởng nhanh là cần thiết, nhưng phát triển bền vững mới là yếu tố tiên quyết. Trong giai đoạn thuận lợi, không được chủ quan. Khi gặp khó khăn, không được từ bỏ những giá trị cốt lõi của doanh nghiệp.
Bên cạnh yếu tố nội tại, ông cho rằng cần có cơ chế chính sách phù hợp để hỗ trợ doanh nghiệp. Chính sách cần vừa tạo điều kiện, vừa bảo vệ để các doanh nghiệp và thế hệ kế cận có thể tự tin trong định hướng phát triển, cả về tâm lý lẫn cách làm.
Ông dẫn kinh nghiệm quốc tế, như mô hình các tập đoàn Chaebol tại Hàn Quốc, nơi quá trình kế thừa được hỗ trợ bởi hệ thống chính sách thuận lợi, giúp các thế hệ kế tiếp phát huy được thế mạnh của mình.
Theo ông Đỗ Quang Vinh, chuyển giao thế hệ là quá trình cần thời gian, không thể diễn ra trong một sớm một chiều. Khoảng cách giữa các thế hệ có thể được thu hẹp nếu doanh nghiệp duy trì trách nhiệm với khách hàng, cộng đồng và nền kinh tế, đồng thời đặt lợi ích cổ đông và mục tiêu tổ chức lên hàng đầu.
“Giữa các thế hệ nếu có cùng mục tiêu, định hướng, tham vọng và quyết tâm, khoảng cách sẽ được xóa nhòa, tạo ra những thành công mới, hiệu quả, bền vững và giúp doanh nghiệp vươn tầm quốc tế”, ông Đỗ Quang Vinh nhấn mạnh.
