Chiều 12/3, Báo Lao Động phối hợp với Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam tổ chức Hội thảo "Huy động hiệu quả nguồn vốn, phục vụ mục tiêu tăng trưởng hai con số".
Chia sẻ tại hội thảo, ông Dương Thanh Tùng - Phó Tổng Giám đốc, Dịch vụ Tư vấn Chiến lược, Rủi Ro và Giao dịch, Deloitte Việt Nam cho rằng, Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để bứt phá trong giai đoạn 2026-2030, song thách thức cốt lõi vẫn nằm ở bài toán huy động và phân bổ vốn hiệu quả.
Theo lãnh đạo Deloitte Việt Nam, mục tiêu tăng trưởng hai con số mà Việt Nam đặt ra trong giai đoạn tới là tham vọng lớn, nhưng đồng thời cũng tạo động lực để đổi mới mô hình phát triển. Trong nhiều thảo luận gần đây của các cơ quan nghiên cứu và chuyên gia trong và ngoài nước, “vốn” được xem là từ khóa xuyên suốt vừa là thách thức, vừa là nguồn nhiên liệu quan trọng cho quá trình tăng tốc của nền kinh tế.
Ông Dương Thanh Tùng - Phó Tổng Giám đốc, Dịch vụ Tư vấn Chiến lược, Rủi Ro và Giao dịch, Deloitte Việt Nam Tuy nhiên, từ góc nhìn của Deloitte - đơn vị có nhiều kinh nghiệm làm việc với các quỹ đầu tư dài hạn, nhà đầu tư chiến lược và tập đoàn đa quốc gia - vấn đề của Việt Nam không phải là thiếu quy mô vốn, mà là thiếu cấu trúc phù hợp để hấp thụ dòng vốn dài hạn.
Theo phân tích của ông Tùng, dòng vốn quốc tế dài hạn có những đặc điểm khác biệt so với dòng vốn ngắn hạn. Trước hết, vốn dài hạn gắn với năng lực tạo dòng tiền bền vững và ít phụ thuộc vào biến động ngắn hạn của thị trường. Thứ hai, nguồn vốn này chủ yếu đến từ khu vực tư nhân thông qua các hình thức như mua cổ phần chiến lược, công cụ nợ, M&A hay tái cấu trúc doanh nghiệp, đặc biệt trong các lĩnh vực tài chính, năng lượng, hạ tầng, tiêu dùng và công nghệ.
Ngoài ra, nhà đầu tư dài hạn luôn yêu cầu một “cửa ra” đáng tin cậy cho khoản đầu tư, thông qua các kênh như IPO, chuyển nhượng cổ phần hoặc tái tài trợ trên thị trường vốn.
Trong khi đó, dù sở hữu nhiều cơ hội đầu tư hấp dẫn, Việt Nam vẫn thiếu một hệ sinh thái thị trường vốn đủ sâu và đủ tin cậy để nâng định giá doanh nghiệp và kéo dài kỳ hạn vốn.
Theo lãnh đạo Deloitte Việt Nam, một trong những giải pháp quan trọng là xác định đúng vai trò của Trung tâm tài chính quốc tế (IFC).
"Về vấn đề này, theo tôi, giải pháp nằm ở việc xác định vai trò của Trung tâm tài chính quốc tế (IFC) với tư cách một “hệ điều hành” cho thị trường vốn quốc tế, thay vì chỉ là một “điểm đến”, đại diện Deloitte nhận định.
Ông Tùng cho rằng, nếu vận hành hiệu quả, IFC có thể giúp tăng cường niềm tin của nhà đầu tư, nâng cao sự hiện diện của Việt Nam trong cấu trúc giao dịch tài chính toàn cầu, đồng thời hỗ trợ quản trị các rủi ro liên quan đến tỷ giá, pháp lý, thuế và hội nhập. Nói cách khác, IFC không chỉ là cổng đón vốn ngoại, mà còn là công cụ giúp doanh nghiệp Việt nâng cấp năng lực tham gia vào sân chơi toàn cầu.
Kinh nghiệm quốc tế cho thấy các mô hình IFC thành công như DIFC (Dubai), ADGM (Abu Dhabi) hay AIFC (Astana) không chỉ dựa vào hạ tầng hiện đại hay ưu đãi thuế, mà quan trọng hơn là một gói thể chế và hệ sinh thái đồng bộ.
Nền tảng của các trung tâm này là khung pháp lý rõ ràng, khả năng thực thi hợp đồng có thể dự đoán, cùng cơ chế giải quyết tranh chấp minh bạch. Quyền và nghĩa vụ của nhà đầu tư được xác định rõ, đi kèm chuẩn công bố thông tin theo thông lệ quốc tế và kỷ luật thị trường nghiêm ngặt.
Bên cạnh đó, thị trường vốn phải đủ “sâu” với các sản phẩm đầu tư chất lượng, tính thanh khoản cao, có xếp hạng tín nhiệm và khả năng hấp thụ tốt từ nhà đầu tư tổ chức.
Về quản trị, IFC cũng cần hướng tới mô hình mở cửa có kiểm soát, với các cơ chế phòng chống rửa tiền, quản trị dòng vốn và bảo đảm an ninh dữ liệu. Việc kiểm soát rủi ro cần được thiết kế hợp lý để tránh tạo ra các điểm nghẽn trong quá trình vận hành thị trường.
Ngoài ra, yếu tố quan trọng không kém là xây dựng hệ sinh thái dịch vụ tài chính đồng bộ, bao gồm pháp lý, kiểm toán, định giá, ngân hàng đầu tư, tư vấn M&A, công nghệ và dữ liệu - tạo thành một “chuỗi cung ứng vô hình” hỗ trợ hoạt động của IFC.
Đối với lộ trình phát triển Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam, lãnh đạo Deloitte đề xuất ba giai đoạn.
Giai đoạn thứ nhất, cần tập trung xây dựng nền tảng pháp lý và cơ chế cấp phép, giám sát rõ ràng, đồng thời thiết lập hệ thống giải quyết tranh chấp đáng tin cậy. Các tiêu chuẩn phòng chống rửa tiền, hạ tầng dữ liệu và an ninh mạng cũng cần được hình thành từ sớm. Bên cạnh đó, việc thu hút các đối tác “hạt giống” có năng lực vốn và kinh nghiệm quốc tế sẽ đóng vai trò kết nối thị trường.
Giai đoạn tiếp theo là phát triển nền tảng thị trường vốn, mở rộng các sản phẩm tài chính, chuẩn hóa thị trường trái phiếu, quỹ và các công cụ bảo hiểm - đánh giá rủi ro. Vai trò của nhà đầu tư tổ chức cần được gia tăng, đồng thời mở rộng các kênh huy động vốn cho hạ tầng và đổi mới sáng tạo.
Khi nền tảng đã vững chắc, giai đoạn tăng tốc sẽ tập trung mở rộng kết nối khu vực, thu hút các định chế tài chính toàn cầu và đa dạng hóa các sản phẩm quản trị rủi ro, quản lý tài sản.
Theo Deloitte, tăng trưởng cao cần vốn dài hạn, và vốn dài hạn cần niềm tin. IFC chính là cách để “đóng gói” niềm tin đó thành hệ thống luật chơi, hạ tầng và kỷ luật thực thi.
Với 35 năm hoạt động tại Việt Nam, Deloitte cho biết sẵn sàng đồng hành cùng cơ quan quản lý và cộng đồng doanh nghiệp trong các lĩnh vực thị trường vốn, M&A, định giá và chuẩn mực quản trị - nhằm góp phần xây dựng nền tảng Trung tâm tài chính quốc tế hiệu quả, qua đó hỗ trợ Việt Nam huy động nguồn vốn dài hạn cho mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới.
