Chiến sự Trung Đông ‘khuấy động’ thị trường phân bón

Giá phân bón thế giới tăng sốc, trong nước rục rịch

Theo dữ liệu giao dịch hàng hóa quốc tế, giá urê ngày 4/3 đã tăng vọt lên khoảng 530 USD/tấn, mức cao nhất trong nhiều tháng gần đây. Chỉ trong một phiên giao dịch, giá urê đã tăng hơn 14%, tương đương khoảng 66 USD/tấn.

Tính trong vòng một tháng, giá urê thế giới đã tăng gần 18%, phản ánh tâm lý lo ngại của thị trường trước nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng từ khu vực Trung Đông, nơi tập trung nhiều nhà máy sản xuất phân bón quy mô lớn.

Nhiều quốc gia trong khu vực như Iran, Qatar, Saudi Arabia hay Oman hiện đều sở hữu các tổ hợp sản xuất urê quy mô lớn, cung cấp hàng chục triệu tấn mỗi năm cho thị trường thế giới. Riêng Iran sản xuất khoảng 5-6 triệu tấn urê mỗi năm, chủ yếu phục vụ xuất khẩu sang các thị trường châu Á và châu Phi.

Không chỉ yếu tố nguồn cung, thị trường còn lo ngại rủi ro vận tải. Eo biển Hormuz - tuyến hàng hải chiến lược vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu mỏ toàn cầu nằm ngay khu vực căng thẳng. Khi các hãng tàu tăng phí vận chuyển và bảo hiểm rủi ro, chi phí logistics cũng tăng mạnh, kéo theo giá nhiều loại hàng hóa, trong đó có phân bón.

Giá phân bón thế giới tăng cao gây áp lực giá trong nước.

Cùng với diễn biến của thị trường thế giới, giá phân bón tại Việt Nam cũng bắt đầu có xu hướng đi lên tại một số khu vực, đặc biệt là khu vực Tây Nam Bộ.

Theo ghi nhận thị trường ngày 4/3, các kho trung chuyển khu vực Tây Nam Bộ và nhiều đại lý tiếp tục thông báo tăng giá bán. Trên thị trường bán lẻ, giá urê tại nhiều khu vực hiện dao động khoảng 610.000-650.000 đồng/bao 50kg đối với urê Cà Mau, trong khi urê Phú Mỹ khoảng 610.000-660.000 đồng/bao.

Các dòng phân bón khác cũng duy trì mặt bằng giá khá cao. Trong đó, DAP Hồng Hà khoảng 1,25-1,3 triệu đồng/bao, kali miểng khoảng 500.000-530.000 đồng/bao, còn NPK 16-16-8 phổ biến khoảng 600.000-750.000 đồng/bao tùy khu vực và đại lý phân phối.

So với cuối tháng 2, nhiều mặt hàng phổ biến như urê Cà Mau, urê Phú Mỹ, NPK 16-16-8 hay kali bột đã tăng khoảng 10.000 đồng/bao 50kg, tùy khu vực và đại lý. Diễn biến này cho thấy thị trường trong nước bắt đầu phản ứng trước đà tăng của giá phân bón thế giới.

Dự báo tiếp tục biến động

Trao đổi với PV Tiền Phong, bà Nguyễn Thị Hiền - Phó Tổng Giám đốc Công ty CP Phân bón Dầu khí Cà Mau - cho biết hoạt động sản xuất của nhà máy hiện vẫn duy trì ổn định với hai dòng sản phẩm chủ lực là urê và NPK.

Liên quan đến việc giá urê quốc tế đang tăng mạnh và khả năng giá trong nước tăng theo khi bước vào mùa vụ, bà Hiền nhận định: “Hiện giá tăng khá đột biến nhưng nguyên nhân chủ yếu là do cước tàu tăng nhiều. Việc giá có tăng bền hay không thì vẫn cần theo dõi thêm diễn biến thị trường".

Dự báo giá phân bón sản xuất trong nước có thể tiếp tục tăng.

Đại diện Tổng Công ty Phân bón và Hóa chất Dầu khí (Đạm Phú Mỹ) cũng cho rằng giá urê quốc tế đang chịu tác động mạnh từ tâm lý thị trường trước những rủi ro địa chính trị. Tuy nhiên, các nhà máy trong nước vẫn vận hành ổn định nên nguồn cung nội địa cơ bản được đảm bảo.

TS. Phùng Hà - Chủ tịch Hiệp hội Phân bón Việt Nam - cho rằng biến động địa chính trị tại Trung Đông đang đặt thị trường phân bón trước nhiều rủi ro mới. Việc giá một số mặt hàng tăng mạnh cho thấy mức độ nhạy cảm của thị trường trước các cú sốc nguồn cung.

Theo ông Hà, lợi thế của Việt Nam là một số doanh nghiệp lớn sản xuất urê từ nguồn khí khai thác trong nước, giúp giảm đáng kể nguy cơ đứt gãy nguồn cung so với nhiều quốc gia phụ thuộc vào khí nhập khẩu. Tuy vậy, ông cũng lưu ý rằng Việt Nam đang tham gia sâu vào thị trường phân bón toàn cầu, do đó giá trong nước khó tránh khỏi tác động khi giá thế giới biến động mạnh.

“Nếu căng thẳng tại Trung Đông kéo dài, thị trường phân bón toàn cầu có thể tiếp tục biến động do chi phí năng lượng và vận tải tăng cao. Khi đó các nguyên liệu dùng để sản xuất phân bón vô cơ như khí thiên nhiên, amoniac, lưu huỳnh và kali tăng giá, buộc các nhà máy trong nước và doanh nghiệp nhập khẩu phải điều chỉnh giá bán”, ông Hà nói và cho rằng trong trường hợp thị trường biến động mạnh, để cân đối cung cầu và ổn định giá trong nước, có thể phải tính đến các biện pháp điều tiết như hạn chế xuất khẩu.