Cẩn thận 'mất Tết' vì vàng!

Những ngày cuối tháng 1/2026, thị trường vàng trong nước và thế giới chứng kiến những biến động chưa từng có, khiến nhà đầu tư liên tục rơi vào trạng thái “ăn không ngon, ngủ không yên”. Giá vàng tăng sốc lên mức kỷ lục rồi nhanh chóng lao dốc chỉ trong vài phiên giao dịch, đặt ra câu hỏi lớn về rủi ro khi tham gia đầu tư vàng trong giai đoạn hiện nay.

Tuần cuối cùng của tháng 1/2026, giá vàng miếng trong nước có thời điểm vọt lên tới khoảng 192 triệu đồng/lượng, mức cao nhất từ trước đến nay. Tuy nhiên, chỉ trong vòng hai ngày sau đó, giá đã nhanh chóng giảm sâu về quanh 172 triệu đồng/lượng, cuốn phăng hàng chục triệu đồng của nhiều nhà đầu tư mua vào ở vùng đỉnh. Đến đầu tháng 2/2026, giá vàng miếng SJC tiếp tục điều chỉnh, dao động quanh ngưỡng 169–172 triệu đồng/lượng, phản ánh rõ mức độ biến động mạnh của thị trường.

Giá vàng trong nước và quốc tế biến động khôn lường. Ảnh minh họa

Diễn biến trong nước đi sát với thị trường quốc tế. Trên thị trường thế giới, giá vàng sau khi tiến sát mốc 5.560 USD/ounce đã bất ngờ đảo chiều giảm mạnh. Có thời điểm, giá vàng lùi về gần 4.700 USD/ounce trước khi phục hồi nhẹ và đứng quanh 4.850–4.900 USD/ounce vào cuối tuần. Đà giảm này diễn ra trong bối cảnh vàng và bạc đều đã tăng rất mạnh trong tháng 1/2026, lần lượt khoảng 30% và gần 70%, khiến thị trường rơi vào trạng thái “quá mua” và kích hoạt làn sóng chốt lời trên diện rộng.

Tại thị trường trong nước, dù giá biến động mạnh, nhu cầu mua vàng vẫn duy trì ở mức cao. Trong nhiều ngày, cảnh người dân xếp hàng trước các cửa hàng vàng lớn vẫn tiếp diễn, đặc biệt tại Hà Nội và TP.HCM. Tuy nhiên, nguồn cung vàng miếng khan hiếm khiến nhiều cửa hàng chỉ còn vàng nhẫn hoặc chủ yếu giao dịch từ nguồn vàng người dân bán ra. Thực tế này đã thúc đẩy hoạt động mua bán vàng “trao tay”, cả trực tiếp lẫn qua các hội nhóm trên mạng xã hội.

Theo phân tích của các chuyên gia, việc giá vàng tăng nóng rồi điều chỉnh mạnh là quy luật quen thuộc của thị trường tài chính. Khi giá bị đẩy lên quá cao trong thời gian ngắn, chỉ cần một sự thay đổi về kỳ vọng hoặc phá vỡ các mốc kỹ thuật quan trọng, lực chốt lời sẽ xuất hiện dồn dập, kéo giá đi xuống nhanh chóng. Tuy vậy, nhiều ý kiến cho rằng cú giảm mạnh vừa qua chưa đủ cơ sở để khẳng định xu hướng tăng dài hạn của vàng đã kết thúc, bởi kim loại quý này vẫn được hỗ trợ bởi nhu cầu phòng ngừa rủi ro và vai trò tài sản trú ẩn.

Dù vậy, các chuyên gia đều nhấn mạnh rủi ro lớn nhất đối với nhà đầu tư cá nhân hiện nay không chỉ nằm ở biến động giá, mà còn đến từ tâm lý FOMO - sợ bỏ lỡ cơ hội. Khi giá tăng nhanh, nhiều người sẵn sàng dồn toàn bộ tiền tiết kiệm để mua vàng với kỳ vọng “còn lên nữa”, nhưng lại không có kịch bản quản trị rủi ro khi thị trường đảo chiều. Thực tế vừa qua cho thấy, chỉ trong vài ngày, mức lỗ có thể lên tới hàng chục triệu đồng mỗi lượng vàng nếu mua vào ở vùng đỉnh.

Mua bán vàng trao tay tiềm ẩn nhiều nguy cơ. Ảnh minh họa

Bên cạnh rủi ro giá cả, mua bán vàng trao tay cũng đang tiềm ẩn nhiều nguy cơ. Các chuyên gia cảnh báo đây là mảnh đất màu mỡ cho các hành vi lừa đảo, từ việc trà trộn vàng giả, vàng kém chất lượng cho tới giả mạo các thương hiệu vàng uy tín trên mạng xã hội. Trong nhiều trường hợp, người mua được yêu cầu chuyển khoản trước để “giữ hàng”, nhưng sau đó bị cắt liên lạc hoặc nhận vàng không đúng chất lượng.

Không chỉ đối mặt với nguy cơ lừa đảo, hoạt động mua bán vàng trao tay còn tiềm ẩn rủi ro pháp lý. Từ ngày 9/2/2026, Nghị định 340/2025/NĐ-CP của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng chính thức có hiệu lực. Theo chuyên gia kinh tế TS Nguyễn Trí Hiếu, “chỉ những doanh nghiệp và tổ chức tín dụng được cấp phép mới được phép kinh doanh vàng miếng, còn cá nhân không thuộc diện này nên không được giao dịch; hành vi mua bán trao tay hay mua bán qua mạng… đều bị coi là vi phạm”. Nghị định này cho phép áp dụng biện pháp tịch thu vàng miếng trong trường hợp mua bán trái phép, kể cả đối với giao dịch giữa cá nhân với cá nhân.

Trong bối cảnh thị trường vàng đang biến động mạnh và tiềm ẩn nhiều rủi ro, các chuyên gia khuyến nghị nhà đầu tư cần thận trọng, theo dõi sát diễn biến giá trên các kênh chính thống và tránh tâm lý đầu tư theo đám đông. Vàng vẫn là một kênh tích lũy dài hạn đối với nhiều người, nhưng “cơn sóng lớn” hiện nay cho thấy lợi nhuận cao luôn đi kèm rủi ro, đặc biệt với những quyết định vội vàng trong thời điểm thị trường nóng sốt.