BS CKII Nguyễn Thị Trúc Chi - Trưởng phòng kế hoạch tổng hợp Bệnh viện Đa khoa khu vực Hóc Môn - cho hay ung thư gan gây tử vong thứ 2 ở Việt Nam, nhưng phần lớn có thể phòng ngừa - Ảnh: XUÂN MAI
Sáng 25-10, Bệnh viện Đa khoa khu vực Hóc Môn phối hợp UBND và trạm y tế xã Xuân Thới Sơn tổ chức chương trình truyền thông giáo dục sức khỏe chuyên đề tiêu hóa - gan mật.
Báo cáo chuyên đề "Bảo vệ gan mật và phát hiện sớm dấu hiệu nguy cơ ung thư", BS CKII Nguyễn Thị Trúc Chi - Trưởng phòng kế hoạch tổng hợp Bệnh viện Đa khoa khu vực Hóc Môn - ví lá gan như "nhà máy" thầm lặng của cơ thể giúp lọc và thải độc, tiêu hóa và hấp thụ chất béo, giữ cơ thể khỏe mạnh, cầm máu khi bị thương...
Tuy nhiên, gan có thể chịu tổn thương trong thời gian dài mà ít biểu hiện triệu chứng. Ở giai đoạn sớm, người bệnh thường không có triệu chứng, vẫn ăn ngủ, làm việc bình thường, chỉ phát hiện được nhờ tầm soát định kỳ.
Khi xuất hiện các dấu hiệu như đau tức hạ sườn phải, sụt cân, vàng da, bụng to…, bệnh có thể đã ở giai đoạn muộn.
Theo GLOBOCAN 2024, ung thư gan hiện là nguyên nhân gây tử vong thứ hai trong các bệnh ung thư tại Việt Nam (chỉ sau ung thư phổi), với mỗi năm ghi nhận 14.591 ca mắc mới và 13.664 ca tử vong.
94% số ca tử vong mỗi năm gần bằng số ca mắc mới (13.664/14.591), phần lớn người bệnh được phát hiện khi bệnh đã muộn.
Hiện có khoảng 7 triệu người Việt sống chung với viêm gan B hoặc C. Cứ khoảng 15 người thì có 1 người nhiễm viêm gan B hoặc C, và phần lớn không biết mình bị bệnh.
Người dân chăm chú lắng nghe bài trình bày về bệnh gan và các yếu tố nguy cơ gây ung thư gan - Ảnh: XUÂN MAI
Bác sĩ Chi liệt kê các yếu tố làm tăng nguy cơ ung thư gan gồm: viêm gan B mạn (nguy cơ cao gấp 15-20 lần người không nhiễm); viêm gan C mạn (nguy cơ cao gấp khoảng 17 lần); xơ gan, rượu bia (từ 3 đơn vị cồn/ngày, nguy cơ tăng 16%); gan nhiễm mỡ, béo phì, đái tháo đường; ăn thức ăn có nấm mốc, thuốc lá, có người thân bị ung thư gan.
Trong đó, viêm gan B là "thủ phạm" số 1. Thống kê cho thấy 39% dân số trên thế giới ung thư gan là do viêm gan B, còn tỉ lệ này ở Việt Nam lên đến hơn 62%.
Về việc tầm soát ung thư gan, bác sĩ Chi cho hay phải được thực hiện song song hai phương pháp: siêu âm bụng và xét nghiệm máu tìm các "chỉ dấu ung thư gan" bởi nhiều khối u nhỏ không làm tăng chỉ số AFP.
Với nhóm nguy cơ rất cao (xơ gan do viêm gan B hoặc C) cần tầm soát định kỳ 3 tháng/lần, trong khi nhóm nguy cơ cao (viêm gan B, C mạn hoặc xơ gan do nguyên nhân khác) cần thực hiện 6 tháng/lần. Các nghiên cứu đã chứng minh việc tuân thủ tầm soát mỗi 6 tháng giúp giảm tới 37% tỉ lệ tử vong do căn bệnh này.
Mỗi người dân hãy chủ động bảo vệ sức khỏe bằng nguyên tắc "3 có" (tiêm vắc xin viêm gan B, xét nghiệm viêm gan B và C ít nhất một lần, duy trì lối sống lành mạnh) và "3 không" (không lạm dụng rượu bia, không hút thuốc hay ăn thực phẩm mốc, và tuyệt đối không tự ý bỏ thuốc điều trị).
Người dân làm thủ tục xét nghiệm viêm gan B miễn phí tại chương trình - Ảnh: XUÂN MAI
Chương trình trao tặng 50 suất xét nghiệm viêm gan B, trả kết quả ngay tại chỗ, cùng 50 phiếu siêu âm bụng miễn phí tại bệnh viện theo lịch hẹn, giúp người dân thuận tiện tiếp cận dịch vụ y tế, chủ động kiểm tra sức khỏe và phát hiện sớm các bất thường ở gan, mật, ổ bụng.
Cũng tại chương trình, có khoảng 200 người dân được khám sức khỏe miễn phí, nằm trong kế hoạch khám sức khỏe toàn dân của thành phố.
