Bộ Tài chính đang xây dựng dự thảo Nghị định sửa đổi Nghị định 123/2020/NĐ-CP nhằm cho phép lập hóa đơn tổng trở lại, sau khi hệ thống hóa đơn điện tử phát sinh nguy cơ quá tải.
Theo Bộ Tài chính, Nghị định 70/2025/NĐ-CP ban hành ngày 20/3/2025, có hiệu lực từ 1/6/2025, đã bãi bỏ quy định lập hóa đơn tổng đối với một số dịch vụ. Việc yêu cầu xuất hóa đơn cho từng giao dịch nhỏ lẻ, kể cả với cá nhân không kinh doanh, khiến số lượng hóa đơn điện tử tăng đột biến.
Hệ thống hóa đơn điện tử của cơ quan thuế được thiết kế để tiếp nhận, xử lý và lưu trữ khoảng 6,4 tỷ hóa đơn mỗi năm. Tuy nhiên, hiện hệ thống đang tiếp nhận khoảng 18 tỷ hóa đơn, gấp 3 lần công suất thiết kế. Cơ quan thuế ước tính con số này có thể lên tới 60 tỷ hóa đơn mỗi năm nếu không điều chỉnh chính sách.
Riêng giai đoạn từ 1/6 đến 30/12/2025, tổng số hóa đơn điện tử đã tiếp nhận đạt hơn 3,7 tỷ hóa đơn, cùng với hơn 2,7 tỷ hóa đơn khởi tạo từ máy tính tiền. Bình quân mỗi tháng phát sinh hơn 925 triệu hóa đơn, tăng gấp đôi so với mức bình quân năm 2024.
Nhiều doanh nghiệp trong lĩnh vực ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm, điện lực, vận tải, trông giữ xe, chiếu phim và thương mại điện tử phản ánh việc phải xuất hóa đơn cho từng giao dịch nhỏ lẻ làm tăng chi phí nhân sự, lưu trữ và đầu tư hạ tầng công nghệ.
Trên cơ sở đó, Bộ Tài chính đề xuất bổ sung quy định cho phép lập hóa đơn tổng cuối ngày hoặc cuối tháng đối với khách hàng là cá nhân không kinh doanh, căn cứ dữ liệu chi tiết tại hệ thống quản lý của đơn vị.
Các lĩnh vực được đề xuất áp dụng gồm dịch vụ ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm, chuyển tiền qua ví điện tử, dịch vụ ngừng và cấp điện trở lại, trông giữ xe có hệ thống quản lý giao dịch, vận tải hành khách bằng xe buýt và taxi có phần mềm tính tiền theo quy định của Luật Đường bộ.
Đơn vị cung cấp dịch vụ phải chịu trách nhiệm về tính chính xác của dữ liệu và cung cấp bảng tổng hợp chi tiết khi cơ quan nhà nước yêu cầu. Trường hợp khách hàng đề nghị xuất hóa đơn theo từng giao dịch, doanh nghiệp vẫn phải lập và cung cấp riêng lẻ.
Bộ Tài chính cho biết đã báo cáo Thủ tướng và Phó Thủ tướng về nội dung này tại Công văn 17436/BTC-CT. Do tính cấp bách liên quan đến nguy cơ quá tải hệ thống, cơ quan này đề xuất xây dựng Nghị định sửa đổi theo trình tự, thủ tục rút gọn.
Theo Quyết định 2835/QĐ-TTg ban hành ngày 31/12/2025, Nghị định quy định về hóa đơn, chứng từ dự kiến trình Chính phủ trong tháng 4/2026 và có hiệu lực từ 1/7/2026.
Dự thảo cũng nêu rõ, việc bổ sung quy định lập hóa đơn tổng không làm phát sinh thủ tục hành chính mới, đồng thời góp phần giảm số lượng hóa đơn phải lập, giảm gánh nặng tuân thủ và chi phí cho doanh nghiệp, trong khi vẫn đảm bảo yêu cầu quản lý thuế.
