Deal phát hành riêng lẻ hơn 10.000 tỷ đồng của BIDV không chỉ gây chú ý bởi quy mô mà còn bởi cấu trúc giao dịch và bối cảnh chính sách. Với giá trị huy động tương đương hơn 400 triệu USD, đây là một trong những thương vụ phát hành riêng lẻ lớn nhất ngành ngân hàng trong ba năm trở lại đây, đặc biệt trong khối NHTMNN.
Trong bối cảnh thị trường vốn Việt Nam còn hiếm các thương vụ tăng vốn quy mô lớn của ngân hàng nhà nước, thương vụ phát hành riêng lẻ của BIDV phản ánh sự chuyển dịch trong tư duy quản trị vốn, gắn trực tiếp với yêu cầu từ Nghị quyết 79-NQ/TW về nâng cao năng lực tài chính và vai trò dẫn dắt của khối NHTMNN. Để hiện thực hóa mục tiêu này, củng cố vốn tự có và chất lượng vốn là điều kiện nền tảng.
Áp lực vốn và vai trò trụ cột
Giai đoạn 2021–2025, tổng tài sản các NHTMNN tăng trưởng nhanh, nhiều ngân hàng vượt mốc 100 tỷ USD. Riêng BIDV hiện có tổng tài sản hơn 120 tỷ USD, thuộc nhóm ngân hàng lớn nhất Đông Nam Á.
Quy mô lớn giúp các NHTMNN giữ vai trò dẫn vốn cho nền kinh tế, nhưng đồng thời tạo áp lực ngày càng rõ rệt đối với hệ số an toàn vốn (CAR), trong bối cảnh chuẩn mực an toàn vốn và quản trị rủi ro quốc tế liên tục được siết chặt.
Trong khi nhiều ngân hàng tư nhân lớn đã hoàn thành Basel II và tiếp cận Basel III, các NHTMNN vẫn tập trung củng cố nền tảng vốn để đáp ứng đầy đủ Basel II. Cùng với áp lực duy trì CAR, các ngân hàng này còn phải mở rộng tín dụng, đầu tư chuyển đổi số, hoàn thiện quản trị rủi ro theo Basel và IFRS, đồng thời đảm bảo vai trò ổn định và điều tiết hệ thống.
Nghị quyết 79 vì vậy được xem là bước mở thể chế quan trọng, cho phép sử dụng nguồn thu từ cổ phần hóa, thoái vốn và tăng tỷ lệ lợi nhuận giữ lại, tạo cơ sở để các NHTMNN chủ động tăng vốn tự có và cải thiện CAR.
Thương vụ BIDV: bước đi tái cấu trúc vốn
Theo phương án công bố, BIDV phát hành riêng lẻ 264,07 triệu cổ phiếu với giá 38.900 đồng/cổ phiếu, thu hút 33 nhà đầu tư tổ chức trong và ngoài nước.
Danh sách nhà đầu tư cho thấy độ phủ rộng của thị trường vốn đối với tài sản NHTMNN. Bên cạnh SCIC, thương vụ có sự tham gia của Dragon Capital, KIM Việt Nam cùng nhiều quỹ đầu tư. Nhóm doanh nghiệp bảo hiểm gồm Manulife Việt Nam, Prudential Việt Nam, Chubb Life Insurance Vietnam, BSH và Tập đoàn Bảo hiểm DBV cũng đăng ký mua với quy mô đáng kể, phản ánh khẩu vị đầu tư dài hạn đối với cổ phiếu ngân hàng quốc doanh.
Điểm then chốt của thương vụ nằm ở hình thức phát hành riêng lẻ, giúp BIDV tăng vốn nhanh nhưng vẫn giữ ổn định cơ cấu sở hữu – yếu tố có tính cấu trúc đối với một NHTMNN mà Nhà nước giữ vai trò chi phối.
Toàn bộ nguồn vốn thu được dự kiến dùng để bổ sung cho hoạt động tín dụng năm 2026, qua đó cải thiện năng lực tài chính và mở rộng dư địa tăng trưởng. Đặt trong tổng thể, đây không chỉ là giao dịch vốn theo thời điểm, mà là bước đi tái cấu trúc trong quản trị vốn dài hạn.
Vai trò thị trường vốn đối với khối NHTMNN
Phát hành riêng lẻ của BIDV tạo tiền lệ quan trọng cho các NHTMNN khác trong quá trình tăng vốn, cho thấy thị trường vốn có thể trở thành kênh huy động chủ lực nếu cấu trúc giao dịch phù hợp với yêu cầu sở hữu nhà nước và khẩu vị nhà đầu tư tổ chức.
Ở chiều ngược lại, thương vụ cũng khẳng định khả năng hấp thụ của thị trường vốn đối với tài sản ngân hàng nhà nước. Việc thu hút 33 nhà đầu tư tổ chức lớn cho thấy thị trường đánh giá cao câu chuyện nâng chuẩn vốn và vai trò chiến lược của khối NHTMNN.
Trong thương vụ này, SSI tham gia với vai trò tư vấn cấu trúc và kết nối nhà đầu tư, cùng BIDV thiết kế phương án phát hành đáp ứng đồng thời yêu cầu chính sách, chuẩn mực quản trị vốn và điều kiện thị trường. Việc thu xếp thành công hơn 10.000 tỷ đồng từ 33 nhà đầu tư tổ chức trong và ngoài nước cho thấy khi được cấu trúc đúng, các thương vụ tăng vốn của NHTMNN hoàn toàn có thể tận dụng chiều sâu của thị trường vốn mà vẫn bảo đảm hài hòa lợi ích cổ đông và ổn định sở hữu Nhà nước.
Ông Thomas Nguyễn - GĐ Thị trường nước ngoài CTCP Chứng khoán SSI nhận định: “Kế hoạch phát hành riêng lẻ của BIDV là một dấu mốc quan trọng đối với thị trường vốn Việt Nam. Thương vụ này góp phần củng cố vai trò của thị trường vốn là kênh cung ứng vốn dài hạn, đồng thời tạo thêm dư địa tài chính để BIDV nâng cao năng lực cấp vốn dài hạn cho nền kinh tế. Quan trọng hơn, đây là một chuẩn mực về cách các định chế lớn triển khai mục tiêu chính sách thông qua các giao dịch dựa trên nguyên tắc thị trường".
Từ góc độ hệ thống, phát hành riêng lẻ của BIDV phản ánh sự chuyển dịch trong tư duy quản trị vốn của khối NHTMNN: vốn được nhìn nhận như một trụ cột chiến lược, còn thị trường vốn trở thành công cụ trung tâm để nâng chuẩn an toàn vốn, mở rộng dư địa tăng trưởng và củng cố vai trò điều tiết hệ thống trong giai đoạn mới.
