Theo dự thảo Đề án kiểm soát khí thải phương tiện giao thông trên địa bàn TP. HCM, vùng phát thải thấp (LEZ) được định hướng tại các khu vực có chất lượng không khí kém, mật độ giao thông và dân cư cao, đồng thời có điều kiện thuận lợi để kiểm soát phương tiện ra vào.
Các tiêu chí xác định vùng phát thải thấp gồm nồng độ PM2.5, PM10 và chỉ số AQI ở mức cao, không đáp ứng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia; tình trạng ùn tắc giao thông ở mức D-F; mật độ dân cư lớn; tỷ lệ bao phủ vận tải hành khách công cộng trên 85% trong bán kính 500m. Khu vực được lựa chọn cũng phải có ranh giới hạ tầng phù hợp để tổ chức kiểm soát phương tiện.
Trên cơ sở các tiêu chí trên, dự thảo đề án dự kiến lựa chọn 2 khu vực để triển khai vùng phát thải thấp.
Khu vực 1 gồm khu trung tâm hiện hữu (khu 930ha) và khu vực Thủ Thiêm. Ranh giới được xác định từ cầu Sài Gòn - Nguyễn Hữu Cảnh - cầu Văn Thánh 2 - cầu Thị Nghè 2 - Hoàng Sa - Võ Thị Sáu - Cách Mạng Tháng Tám - Nguyễn Thái Học - Võ Văn Kiệt - hầm sông Sài Gòn - Thủ Thiêm - Trần Quý Kiên - Mai Chí Thọ - Lương Định Của - Trần Não - cầu Sài Gòn.
Khu vực này có diện tích khoảng 16,6 km², dân số 176.201 người. Lượng phát thải bụi mịn ước khoảng 0,091 tấn/ngày/km², trong khi tổng lưu lượng phương tiện đạt khoảng 685.195 lượt/ngày. Tỷ lệ bao phủ vận tải hành khách công cộng đạt 95,91%.
Theo dự kiến, từ ngày 1/7/2027 đến hết ngày 31/12/2028, TP. HCM sẽ thí điểm vùng phát thải thấp tại khu vực này.
Khu vực 2 là tuyến vành đai bao quanh, gồm các tuyến Đỗ Mười, Lê Đức Anh, Lê Khả Phiêu, Nguyễn Văn Linh, đường dẫn cầu Phú Mỹ, cầu Phú Mỹ, Võ Chí Công, Nguyễn Thị Định, Đồng Văn Cống, Mai Chí Thọ, Võ Nguyên Giáp và xa lộ Hà Nội.
Khu vực này có diện tích khoảng 280 km², dân số khoảng 6,17 triệu người. Lượng phát thải PM2.5 ước khoảng 58 kg/ngày/km², với tổng lưu lượng phương tiện khoảng 11,56 triệu lượt/ngày. Tỷ lệ bao phủ vận tải hành khách công cộng đạt 87,32%.
Từ ngày 1/1/2029, dự kiến vùng phát thải thấp sẽ được mở rộng từ khu vực 1 sang khu vực 2.
Bên cạnh hai vùng phát thải thấp tại khu vực đô thị, dự thảo đề án cũng xác định đặc khu Côn Đảo là địa bàn ưu tiên chuyển đổi sang giao thông xanh và dự kiến hoàn thành sớm.
Côn Đảo được đề xuất áp dụng mức hỗ trợ cao hơn do thời điểm triển khai sớm, quy mô đối tượng hạn chế, đặc thù địa bàn đảo và yêu cầu cao về bảo vệ môi trường.
Việc chuyển đổi được định hướng thực hiện đồng bộ với hệ thống xe buýt nội bộ, trạm sạc, tủ đổi pin, nguồn năng lượng tái tạo, quản lý phương tiện, thu hồi pin và hoạt động tuyên truyền đến người dân, doanh nghiệp và du khách.
Tại 4 xã thuộc huyện Cần Giờ cũ, xã đảo Thạnh An cũng được đánh giá có điều kiện thuận lợi để chuyển đổi sang giao thông xanh sớm hơn.
Thạnh An đang được định hướng phát triển du lịch sinh thái gắn với bảo tồn hệ sinh thái rừng ngập mặn, trong khi phương tiện di chuyển hiện chủ yếu là xe máy cá nhân.
Theo định hướng, chuyển sang sử dụng phương tiện giao thông xanh tại khu vực này sẽ góp phần giảm phát thải khí nhà kính, hạn chế ô nhiễm tiếng ồn và cải thiện chất lượng môi trường.
