Thị trường trạm sạc tăng trưởng nhanh
Sự bùng nổ của xe điện là động lực lớn thúc đẩy nhu cầu phát triển trạm sạc tại Việt Nam. Theo các báo cáo thị trường, quy mô thị trường trạm sạc xe điện tại Việt Nam đạt khoảng 81,7 triệu USD vào năm 2025 và có thể tăng lên 459,5 triệu USD vào năm 2034, với tốc độ tăng trưởng bình quân hơn 21% mỗi năm.
Trong khi đó, các doanh nghiệp lớn trong nước cũng đang đầu tư mạnh vào hạ tầng sạc. Năm 2026, V-Green – đơn vị phát triển hạ tầng sạc thuộc hệ sinh thái Vingroup – công bố kế hoạch đầu tư khoảng 10.000 tỷ đồng (380 triệu USD) để xây dựng 99 trạm sạc siêu nhanh trên toàn quốc, mỗi trạm có thể lắp đặt tới 100 cổng sạc công suất 150 kW.
Quy mô thị trường trạm sạc xe điện tại Việt Nam có thể tăng lên 459,5 triệu USD vào năm 2034. Ảnh minh họaQuy mô đầu tư ngày càng lớn cho thấy trạm sạc không còn là thiết bị đơn lẻ mà đã trở thành một hệ thống hạ tầng công nghệ phức tạp. Đây cũng chính là lý do khiến các giải pháp trạm sạc từ nước ngoài gặp nhiều thách thức khi triển khai tại Việt Nam.
Bài toán dữ liệu và sự phụ thuộc vào máy chủ nước ngoài
Theo các chuyên gia trong lĩnh vực hạ tầng sạc, một trạm sạc DC thương mại không chỉ đơn thuần cấp điện cho xe mà còn phải vận hành đồng thời nhiều hệ thống như phần mềm quản lý, nền tảng thanh toán, hệ thống đối soát doanh thu, ứng dụng người dùng và máy chủ dữ liệu.
Khi nhà đầu tư triển khai hàng chục hoặc hàng trăm trạm sạc, toàn bộ dữ liệu vận hành, từ sản lượng điện tiêu thụ, doanh thu đến tình trạng thiết bị đều được quản lý trên hệ thống máy chủ.
Trạm sạc ngoại có máy chủ ở nước ngoài, sẽ rất khó kiểm soát dữ liệu vận hành. Ảnh minh họaVấn đề phát sinh khi nhiều thiết bị trạm sạc ngoại nhập sử dụng máy chủ OCPP đặt ở nước ngoài để quản lý dữ liệu. Trong trường hợp xảy ra sự cố hệ thống hoặc tấn công mạng, nhà vận hành trong nước có thể không kiểm soát được toàn bộ dữ liệu vận hành của mình.
Điều này đồng nghĩa với việc nếu hệ thống máy chủ của đối tác gặp trục trặc, toàn bộ mạng lưới trạm sạc có thể bị gián đoạn, khiến nhà đầu tư gặp khó khăn trong việc theo dõi doanh thu, sản lượng điện hoặc đối soát thanh toán.
Rủi ro an ninh mạng và vận hành hệ thống
Ngoài yếu tố phụ thuộc dữ liệu, các nghiên cứu về an ninh mạng cũng chỉ ra rằng hạ tầng trạm sạc xe điện có thể trở thành mục tiêu tấn công nếu hệ thống bảo mật không được thiết kế chặt chẽ.
Một số lỗ hổng trong hệ thống kết nối trạm sạc có thể cho phép tin tặc can thiệp vào dữ liệu truyền tải giữa trạm sạc và máy chủ quản lý, ảnh hưởng tới dữ liệu tiêu thụ điện hoặc thông tin thanh toán.
Trạm sạc ngoại còn gặp rủi ro an ninh mạng. Ảnh minh họaTrong trường hợp quy mô mạng lưới lớn, việc mất dữ liệu hoặc gián đoạn hệ thống có thể gây thiệt hại đáng kể cho nhà đầu tư, đặc biệt khi các trạm sạc DC thường có chi phí đầu tư cao và thời gian thu hồi vốn dài.
Yêu cầu nội địa hóa hạ tầng dữ liệu
Trong bối cảnh trạm sạc ngày càng trở thành một phần quan trọng của hệ sinh thái giao thông và năng lượng, nhiều chuyên gia cho rằng việc nội địa hóa hạ tầng dữ liệu là yếu tố quan trọng để đảm bảo vận hành ổn định.
Các khuyến nghị được đưa ra bao gồm việc yêu cầu máy chủ quản lý dữ liệu, hệ thống thanh toán và dữ liệu người dùng phải được đặt trong nước, đồng thời xây dựng các tiêu chuẩn kỹ thuật và quy trình kiểm tra bảo mật định kỳ đối với hệ thống trạm sạc.
Theo các chuyên gia, khi mạng lưới trạm sạc phát triển lên quy mô hàng nghìn điểm trên toàn quốc, hạ tầng này không chỉ phục vụ giao thông mà còn trở thành một mắt xích quan trọng của hệ thống năng lượng quốc gia. Vì vậy, việc kiểm soát dữ liệu, đảm bảo an ninh mạng và chủ động công nghệ sẽ là yếu tố quyết định để hệ thống trạm sạc hoạt động ổn định trong dài hạn.
