Bị cáo Bùi Đinh Thị Dinh, cựu Chi cục trưởng Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm tỉnh Hòa Bình (cũ) - Ảnh: THÂN HOÀNG
Ngày 24-9, Tòa án nhân dân TP Hà Nội tiếp tục xét xử sơ thẩm 29 bị cáo trong vụ sản xuất, tiêu thụ hơn 187.000 hộp sữa giả xảy ra tại Công ty Rance Pharma, Công ty Hacofood và các đơn vị liên quan.
Trong phần thẩm vấn sáng nay, Hội đồng xét xử tập trung làm rõ khoản tiền gần 2,5 tỉ đồng mà phía doanh nghiệp "bôi trơn" trong quá trình làm thủ tục công bố sản phẩm tại Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm tỉnh Hòa Bình cũ.
Bị cáo Bùi Đinh Thị Dinh, cựu Chi cục trưởng, nhiều lần khẳng định mình không yêu cầu doanh nghiệp đưa tiền. Theo lời khai của bà, nếu hồ sơ đầy đủ, đúng quy định thì việc ký duyệt thuộc trách nhiệm của chi cục trưởng.
“Bị cáo đâu có đòi hỏi gì”, bà Dinh nói và cho rằng phía doanh nghiệp tự nguyện đưa tiền.
Câu trả lời này lập tức khiến chủ tọa truy vấn: Nếu giải quyết hồ sơ là trách nhiệm của cơ quan nhà nước thì tại sao doanh nghiệp lại phải đưa tiền?
"Chẳng ai tự nguyện đưa vài tỉ đồng cho bị cáo tiêu"
Theo lời khai của bà Dinh, khi Vũ Mạnh Cường (Giám đốc Công ty dược Quốc Tế, đồng thời là cổ đông Công ty Rance Pharma và Hacofood) hỏi về thủ tục, bà cho số điện thoại của chuyên viên Bùi Thị Trang để hướng dẫn quy trình.
Chủ tọa đặt vấn đề vì sao doanh nghiệp phải tìm gặp trực tiếp chi cục trưởng nếu chỉ muốn hỏi về thủ tục hành chính.
“Thủ tục thì bị cáo chẳng rành bằng nhân viên đâu”, chủ tọa nói và tiếp tục hỏi mục đích thực sự của cuộc gặp là gì.
Bà Dinh cho rằng có thể phía doanh nghiệp muốn nhờ giúp để việc làm thủ tục được thuận lợi. Tuy nhiên, khi được hỏi về khoản tiền phía doanh nghiệp đưa cho cấp dưới, cựu chi cục trưởng phủ nhận việc mình đưa ra mức tiền.
Cựu chi cục trưởng khai không yêu cầu cấp dưới Bùi Thị Trang thu thêm tiền và cho rằng số tiền bao nhiêu là “việc riêng của Trang và doanh nghiệp”.
Các bị cáo tại phiên tòa xét xử đường dây sản xuất sữa giả - ảnh: THÂN HOÀNG
Theo bà Dinh, chính đại diện doanh nghiệp tại phiên tòa một ngày trước cũng khai họ tự nguyện đưa tiền.
Chủ tọa không đồng tình với cách giải thích này. “Chẳng ai tự nguyện đưa cho bị cáo vài tỉ đồng để tiêu cả”, chủ tọa đặt vấn đề.
Một điểm khác tiếp tục được Hội đồng xét xử làm rõ là vai trò của bà Dinh đối với cấp dưới.
Khi cựu chi cục trưởng nói việc Trang nhận tiền bà “không kiểm soát được”, chủ tọa hỏi vặn: “Thế bị cáo là chi cục trưởng hay Trang?”.
Theo phân tích của Hội đồng xét xử, phía doanh nghiệp gặp bà Dinh trước, sau đó bà giao Trang trực tiếp làm việc. Trang nhận tiền từ doanh nghiệp rồi chuyển phần lớn số tiền cho bà Dinh.
Trước những câu hỏi của tòa, bà Dinh vẫn cho rằng mình chỉ dặn cấp dưới giải quyết hồ sơ đúng trình tự pháp luật.
Cấp dưới khai sếp đưa ra mức 5-7 triệu đồng mỗi hồ sơ
Lời khai của Bùi Thị Trang, cựu chuyên viên Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm tỉnh Hòa Bình cũ, lại cho thấy một diễn biến khác.
Trang khai năm 2023 được cấp trên chỉ đạo nếu có người hỏi thủ tục hành chính thì hướng dẫn. Qua đó, bị cáo biết Phạm Thị Hương, nhân viên của Rance Pharma và Hacofood.
Theo Trang, khi hai người trao đổi về thủ tục công bố sản phẩm, Hương nói lãnh đạo chi cục và lãnh đạo doanh nghiệp đã gặp nhau, sau đó giao cho hai nhân viên trực tiếp làm việc để tạo điều kiện giải quyết hồ sơ.
Tại một buổi gặp, Hương hỏi chi phí làm hồ sơ như thế nào. Trang khai sau đó về hỏi bà Dinh và được cấp trên đưa ra mức 5 triệu đồng đối với một hồ sơ tự công bố và 7 triệu đồng đối với một hồ sơ đăng ký công bố.
“Lúc đầu bị cáo không hiểu là tiền gì, chỉ biết chị Dinh chỉ đạo thì bị cáo nhận hộ”, Trang khai.
Theo bị cáo Trang, các khoản tiền phải nộp cho Nhà nước được phía doanh nghiệp tự nộp, không nằm trong số tiền nói trên.
Trang khẳng định mức 5 triệu đồng mỗi hồ sơ là do bà Dinh đưa ra. Ban đầu, đại diện doanh nghiệp cũng chưa đồng ý ngay mà phải báo cáo lãnh đạo.
Khi Hương hỏi số tài khoản để chuyển tiền, Trang tiếp tục hỏi cấp trên vì sao tiền lại chuyển cho mình.
Theo lời khai của Trang, bà Dinh nói: “Em nhận hộ chị, không sao đâu”. Từ đó, Trang cung cấp số tài khoản cho phía doanh nghiệp.
Nhận thêm 1 triệu đồng mỗi hồ sơ làm "tiền bỉm sữa"
Cũng tại phiên tòa, Trang thừa nhận ngoài khoản tiền nhận hộ cấp trên, bản thân còn lấy thêm 1 triệu đồng trên mỗi hồ sơ.
Thời điểm đó Trang đang nghỉ sinh. Bị cáo khai nghĩ việc nhận thêm tiền giống như làm thêm để có “tiền bỉm sữa”.
Theo cáo buộc, tổng cộng Trang nhận từ phía doanh nghiệp khoảng 2,48 tỉ đồng. Trong số này, bị cáo được xác định hưởng lợi hơn 300 triệu đồng.
Trang khai đến khi làm việc với cơ quan điều tra mới nhận thức hành vi của mình là sai và đã nộp lại toàn bộ số tiền.
Trong khi đó, tại phần xét hỏi bà Dinh, Hội đồng xét xử tiếp tục làm rõ số tiền cựu chi cục trưởng thực tế nhận từ cấp dưới.
Bà Dinh thừa nhận những khoản tiền Trang chuyển vào tài khoản của mình, khoảng hơn 700 triệu đồng. Với phần còn lại được cáo buộc giao bằng tiền mặt, ban đầu bà khai không nhớ đã nhận bao nhiêu.
Khi chủ tọa hỏi lại có nhận tiền mặt từ Trang hay không, bà Dinh trả lời không và cho rằng mình chỉ nhận số tiền được chuyển khoản.
Theo cáo trạng, từ tháng 5-2023 đến cuối năm 2024, nhân viên các doanh nghiệp đã nộp hàng trăm hồ sơ liên quan đến công bố, tự công bố sản phẩm và xác nhận nội dung quảng cáo tại Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm tỉnh Hòa Bình cũ.
Cơ quan tố tụng cáo buộc trong quá trình giải quyết các hồ sơ này, phía doanh nghiệp đã đưa gần 2,5 tỉ đồng. Bà Dinh và Trang cùng bị đưa ra xét xử về tội nhận hối lộ.
