Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Hoàng Minh - Ảnh: QUỐC HỘI
Ngày 24-9, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến dự luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ.
Đơn giản hóa thủ tục hành chính, cắt giảm điều kiện kinh doanh
Trình bày tờ trình của Chính phủ, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Hoàng Minh cho biết dự án luật được xây dựng nhằm thể chế hóa các chủ trương về hoàn thiện thể chế, phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, đồng thời đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và đơn giản hóa thủ tục hành chính.
Dự thảo luật gồm 3 điều, tập trung vào đơn giản hóa thủ tục hành chính, cắt giảm điều kiện kinh doanh và điều chỉnh một số quy định về quản lý nhà nước trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ.
Theo đó, dự luật bãi bỏ thủ tục đăng ký hợp đồng chuyển nhượng quyền sở hữu công nghiệp và quyền đối với giống cây trồng; thay đổi thông tin chủ văn bằng bảo hộ do chuyển nhượng quyền được thực hiện theo thủ tục sửa đổi văn bằng bảo hộ.
Dự thảo cũng bãi bỏ điều kiện kinh doanh dịch vụ giám định sở hữu trí tuệ; không quy định điều kiện với tổ chức, cá nhân giám định mà chuyển sang cơ chế thông báo hoạt động và quy định nghĩa vụ trong thực hiện giám định.
Ngoài ra, dự luật lược bỏ các quy định chi tiết về hồ sơ, trình tự, thủ tục xác lập quyền đối với giống cây trồng, giao Chính phủ quy định chi tiết.
Với các nội dung sửa đổi, dự luật dự kiến bãi bỏ 18 thủ tục hành chính và cắt giảm 5 điều kiện kinh doanh.
Trong đó, có 16 thủ tục liên quan đến cấp, cấp lại, thu hồi giấy chứng nhận tổ chức giám định, thẻ giám định viên và 2 thủ tục về đăng ký hợp đồng chuyển nhượng quyền.
Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu - Ảnh: QUỐC HỘI
Sớm ban hành hướng dẫn về sở hữu trí tuệ đối với tài sản vô hình
Thẩm tra nội dung này, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết Thường trực Ủy ban cơ bản tán thành sự cần thiết và phạm vi sửa đổi, bổ sung một số điều của dự luật.
Thường trực Ủy ban cũng cơ bản tán thành với việc chuyển trách nhiệm quản lý nhà nước về quyền đối với giống cây trồng từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường sang Bộ Khoa học và Công nghệ nhằm tinh gọn đầu mối, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý.
Do đó, đề nghị Chính phủ chỉ đạo chặt chẽ việc chuyển giao chức năng, nhiệm vụ, hồ sơ, cơ sở dữ liệu và nguồn nhân lực giữa hai bộ, bảo đảm việc chuyển giao được thực hiện thống nhất, liên tục, không làm gián đoạn công việc, không làm mất hoặc phân tán năng lực chuyên môn hiện có.
Trường hợp cần thiết, đề nghị sửa đổi quy định tại Luật Trồng trọt về việc cấp quyết định công nhận lưu hành giống cây trồng đồng thời với việc cấp bằng bảo hộ giống cây trồng để bảo đảm việc áp dụng rõ ràng, thống nhất, bởi nội dung này sẽ do 2 cơ quan thực hiện.
Thường trực Ủy ban cũng đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo lưu ý việc cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư, kinh doanh phải bảo đảm thực chất; có cơ chế hậu kiểm phù hợp để bảo đảm yêu cầu quản lý nhà nước.
Nêu ý kiến tại phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn lưu ý việc cắt giảm thủ tục phải đi cùng đầu tư nhân lực, hạ tầng công nghệ và kết nối dữ liệu.
Nếu thiếu các điều kiện này, việc rút ngắn quy trình có thể dẫn đến thẩm định sơ sài, ảnh hưởng chất lượng văn bằng bảo hộ.
Ông nhấn mạnh việc sửa luật lần này rất quan trọng, tập trung chuyển trọng tâm từ "bảo hộ quyền" sang "tài sản hóa, thương mại hóa quyền sở hữu trí tuệ", đồng thời thích ứng với kinh tế số và trí tuệ nhân tạo (AI).
Chủ tịch Quốc hội đề nghị Chính phủ sớm ban hành hướng dẫn minh bạch về sở hữu trí tuệ đối với tài sản vô hình (phần mềm, dữ liệu, thương hiệu số); có chính sách ưu đãi tín dụng; đào tạo kế toán, kiểm toán viên về hạch toán tài sản trí tuệ.
Đồng thời cần quy định chỉ tiêu nhìn thấy được với sản phẩm phi vật thể; phân định ranh giới rõ ràng với quyền tác giả phần mềm; tăng cường kiểm soát bản quyền trên các nền tảng số...
