Ngân hàng thương mại nhà nước giữ vai trò dẫn dắt hệ thống
Bộ Chính trị vừa ban hành Nghị quyết số 79-NQ/TW về phát triển kinh tế nhà nước trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Trong đó, hệ thống ngân hàng và tổ chức tín dụng nhà nước được xác định là một trong những lực lượng nòng cốt, giữ vai trò chủ đạo trong ổn định vĩ mô, điều tiết thị trường và bảo đảm an ninh tài chính quốc gia.
Theo Nghị quyết, nền tảng của kinh tế nhà nước bao gồm nhiều nguồn lực do Nhà nước nắm giữ và chi phối, trong đó có tổ chức tín dụng nhà nước và vốn nhà nước tại các doanh nghiệp. Sau gần 40 năm đổi mới, kinh tế nhà nước tiếp tục được khẳng định giữ vai trò chủ đạo, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm các cân đối lớn và hỗ trợ thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội.
Tuy nhiên, Nghị quyết cũng chỉ ra nhiều hạn chế, bất cập trong quản lý và sử dụng nguồn lực nhà nước. Hiệu quả hoạt động của một số doanh nghiệp nhà nước và tổ chức tài chính chưa tương xứng với nguồn lực được giao. Thể chế pháp luật còn vướng mắc, việc tổ chức thực hiện có nơi chưa nghiêm, công tác giám sát chưa đáp ứng yêu cầu, làm giảm hiệu quả dẫn dắt của khu vực kinh tế nhà nước.
Trong quan điểm chỉ đạo, Bộ Chính trị nhấn mạnh kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo, nhưng bình đẳng trước pháp luật với các thành phần kinh tế khác. Các nguồn lực kinh tế nhà nước, bao gồm hệ thống ngân hàng, phải được quản lý, hạch toán đầy đủ theo nguyên tắc thị trường, sử dụng hiệu quả và chống thất thoát, lãng phí.
Nghị quyết xác định rõ yêu cầu phát triển các ngân hàng thương mại nhà nước lớn, giữ vai trò tiên phong về quy mô, công nghệ, quản trị và khả năng điều tiết thị trường. Đây là một bộ phận quan trọng trong việc bảo đảm ổn định hệ thống tài chính, hỗ trợ tăng trưởng và xử lý các tình huống phát sinh của nền kinh tế.
Đến năm 2030, mục tiêu được đặt ra là có ít nhất 3 ngân hàng thương mại nhà nước thuộc nhóm 100 ngân hàng lớn nhất châu Á về tổng tài sản. Đồng thời, phát triển 4 ngân hàng thương mại nhà nước đi đầu về công nghệ, năng lực quản trị, giữ vai trò chủ lực về quy mô, thị phần và khả năng điều tiết trong toàn hệ thống ngân hàng.
Tăng vốn, nâng chuẩn quản trị và đẩy mạnh chuyển đổi số
Nghị quyết yêu cầu tiếp tục tăng vốn điều lệ cho các ngân hàng thương mại nhà nước nhằm nâng cao năng lực tài chính, đáp ứng yêu cầu an toàn vốn và hiệu quả hoạt động. Việc áp dụng chuẩn mực quản trị hiện đại, tăng cường quản lý rủi ro, minh bạch thông tin và trách nhiệm giải trình được coi là yêu cầu bắt buộc.
Song song với đó, các tổ chức tín dụng nhà nước phải xây dựng và triển khai chiến lược chuyển đổi số toàn diện. Trọng tâm là số hóa dịch vụ, dữ liệu và quản lý vốn theo thời gian thực; phát triển ngân hàng số; mở rộng cung cấp dịch vụ tài chính trực tuyến đến mọi vùng miền, nhất là khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng xa.
Việc tổ chức, sắp xếp lại mạng lưới ngân hàng thương mại nhà nước cũng được đặt ra nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động, tránh chồng chéo và lãng phí nguồn lực.
Cơ cấu lại ngân hàng chính sách và xử lý nợ xấu
Bên cạnh các ngân hàng thương mại nhà nước, Nghị quyết dành nội dung riêng cho việc hoàn thiện cơ chế phát triển Ngân hàng Chính sách xã hội và cơ cấu lại toàn diện Ngân hàng Phát triển Việt Nam. Mục tiêu là đa dạng hóa nguồn lực, tăng vốn, tinh gọn bộ máy và nâng cao hiệu quả hoạt động.
Các tổ chức này được giao nhiệm vụ gắn chặt hoạt động tín dụng chính sách với mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội, tập trung vào hạ tầng quan trọng, ngành ưu tiên, địa bàn chiến lược, vùng sâu, vùng xa và vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Nghị quyết cũng nhấn mạnh vai trò của Công ty Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam và Công ty Mua bán nợ Việt Nam trong quá trình tái cơ cấu tài chính, đặc biệt là xử lý nợ xấu của doanh nghiệp nhà nước và ngân hàng thương mại theo cơ chế thị trường.
Việc nâng cao năng lực, hiệu quả hoạt động của các tổ chức này được xem là một trong những công cụ quan trọng để làm lành mạnh hệ thống tài chính, giảm rủi ro và tăng tính bền vững cho khu vực ngân hàng.
Trong tổng thể Nghị quyết 79-NQ/TW, hệ thống ngân hàng và tổ chức tín dụng nhà nước được đặt vào vị trí trung tâm của kinh tế nhà nước. Ngân hàng không chỉ là kênh dẫn vốn cho nền kinh tế mà còn là công cụ điều tiết vĩ mô, hỗ trợ thực hiện các mục tiêu phát triển, ổn định thị trường và bảo đảm an ninh tài chính quốc gia.
Bộ Chính trị yêu cầu các cấp, các ngành tập trung thể chế hóa đầy đủ các nội dung của Nghị quyết, xây dựng chương trình hành động cụ thể và tổ chức thực hiện đồng bộ, hiệu quả. Việc nâng cao vai trò của ngân hàng thương mại nhà nước được xác định là một trong những trụ cột quan trọng để phát huy vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nước trong giai đoạn phát triển mới.
