Vì sao xăng dầu tăng giá mạnh?

Điều hành giá xăng dầu ngày 17-9 với mức tăng cao nhất trong hai tháng qua - Ảnh: Q.ĐỊNH

Phiên điều hành giá xăng dầu ngày 17-9 đã ghi nhận mức tăng cao nhất trong vòng hơn một tháng qua, theo công bố của Bộ Công Thương. 

Trong đó giá xăng E5RON92 là 25.139 đồng/lít (tăng 1.395 đồng/lít), thấp hơn xăng E10RON95-III 497 đồng/lít. Xăng E10RON95-III: 25.636 đồng/lít (tăng 1.397 đồng/lít). Dầu diesel 0.05S có giá 29.945 đồng/lít (tăng 1.460 đồng/lít). Dầu mazut 180CST 3.5S có giá 19.196 đồng/kg (tăng 1.039 đồng/kg).

Giá xăng dầu thế giới tác động đến giá trong nước

Dù tăng giá mạnh kỳ này, nhưng Bộ Công Thương vẫn phải thực hiện trích lập quỹ bình ổn giá với mức cao nhất kể từ đầu tháng 8. Cụ thể xăng sinh học được trích lập là 1.250 đồng/lít; dầu diesel là 2.000 đồng/lít và dầu mazut là 1.250 đồng/kg. 

Giá xăng dầu tăng mạnh do tác động từ giá thế giới, khi mức bình quân giá xăng dầu thành phẩm trên thị trường Singapore giữa hai kỳ điều chỉnh ngày 10 đến ngày 17-9 có thời điểm lên tới hơn 10% với xăng và từ 13-14% với các mặt hàng dầu.

Mặc dù giá xăng dầu thế giới đã quay đầu giảm từ ngày 17-9 và tiếp tục xu hướng này trong hôm nay, nhưng chu kỳ tính giá xăng dầu từ ngày 10 đến 17-9 vừa qua đã liên tục tăng mạnh. 

Trong đó xăng RON92 dùng để pha chế xăng E5RON92 là 141,086 USD/thùng, tăng tới 13,2 USD/thùng, trong khi xăng RON95 để pha chế xăng E10RON95-III tăng lên mức 146,234 USD/thùng, tăng thêm khoảng 14,068 USD/thùng. Tương tự dầu diesel tăng lên mức 182,634 USD/thùng, thêm 21,6 USD/thùng và dầu mazut lên mức 696,436 USD/tấn dầu, tăng tới 88,782 USD/tấn.

Xu hướng xăng dầu tăng giá cho thấy rõ kể từ tháng 8 tới nay, dù có một số phiên điều chỉnh giảm. Thống kê từ kỳ điều hành ngày 6-8 đến nay với 7 lần điều chỉnh giá, xăng E5RON92 đã tăng gần 3.400 đồng/lít, xăng E10RON95 tăng khoảng 3.300 đồng/lít, dầu diesel tăng gần 2.300 đồng/lít và dầu mazut 180CST 3,5S tăng thêm khoảng 2.700 đồng/lít. Mức tăng này tương đương khoảng 12-14% với các mặt hàng xăng dầu so với trước.

Diễn biến giá xăng dầu có xu hướng tăng cao đã tác động đến giá đầu vào của nhiều lĩnh vực như dịch vụ vận tải và hàng hóa tiêu dùng. 

Chiếm tới 30-40% chi phí đầu vào của ngành vận tải, việc xăng dầu tăng giá trong các phiên gần đây đã tác động không nhỏ đến chi phí giá đầu vào của ngành này và tạo sức ép lên các đơn vị, cá nhân kinh doanh vận tải. 

Tạo áp lực chi phí đầu vào lên vận chuyển, hàng hóa

Tài xế xe công nghệ N.V.H. (ngụ tại Gia Lâm, Hà Nội) cho biết mỗi ngày chi khoảng 100.000 đồng cho xăng dầu. Tuy nhiên với mức tăng của tháng qua, chi phí tăng thêm hơn 10%, trong khi mức chiết khấu từ hãng xe công nghệ ngày càng tăng, khiến cho khoản tiền anh thu về bị eo hẹp lại. 

Đơn cử ngày hôm nay 17-9, tổng doanh thu của anh là hơn 850.000 đồng, nhưng riêng chi phí xăng xe là hơn 100.000 đồng, còn lại phải chiết khấu cho hãng khoảng 35%. Vì vậy thu nhập thực tế anh nhận về chỉ còn gần 450.000 đồng cho hơn 8 tiếng chạy xe liên tục từ hơn 6h sáng đến gần 16h chiều. 

Tương tự, ông H.Đ.T. - chủ một hãng xe chạy liên tỉnh - cho hay chi phí xăng dầu đã tăng 10-13% trong vòng một tháng trở lại đây, làm tăng thêm chi phí đầu vào vận chuyển. Với mức tăng mạnh và liên tục khiến các hợp đồng ký kết trước đó bị giảm, tạo thêm áp lực cho đơn vị vận chuyển nếu xu hướng tăng giá mạnh tiếp tục vào cuối năm khi nhu cầu vận chuyển tăng cao. 

"Giá xăng dầu đã giảm mạnh sau đợt tăng giá hồi tháng 3 nhưng với xu hướng tăng mạnh liên tục, chúng tôi rất lo lắng sẽ tạo sức ép giá vào cuối năm. Việc điều chỉnh theo giá đầu vào là rất khó vì chúng tôi đã ký hợp đồng với khách và phải giữ ổn định để giữ khách hàng, nên nếu giá tiếp tục tăng là rất áp lực lớn với các nhà vận chuyển" - ông H.Đ.T. phản ánh. 

Đối với các mặt hàng tiêu dùng, xu hướng tăng giá cuối năm càng thấy rõ, nên việc xăng dầu tăng giá tác động trực tiếp đến chi phí đầu vào. 

Bà T.N.P. (ngụ tại Hà Đông, Hà Nội) - chủ một cửa hàng tiện lợi - cho biết một số mặt hàng đã được báo giá tăng thêm từ giữa tháng 9, áp dụng cho đầu tháng 10, đặc biệt là hàng thực phẩm tươi sống. 

Theo bà T.N.P., ngoài xu hướng tăng giá cuối năm thì tác động của giá xăng dầu và tình hình thời tiết không mấy thuận lợi khiến cho giá hàng hóa tăng. Trong đó điển hình nhất là mặt hàng rau củ, trái cây tăng 5-7%, thậm chí nhiều loại rau xanh tăng tới 20-30%. 

"Chúng tôi cũng phải tiết giảm tối ưu chi phí khi giá đầu vào tăng, nhưng mong muốn giá xăng dầu được bình ổn để giữ giá cả hàng hóa được ổn định. Vì vậy rất mong Nhà nước có các chính sách tiếp tục giữ ổn định giá xăng dầu, và kiểm soát đầu vào giá các mặt hàng thiết yếu vào giai đoạn cuối năm" - bà T.N.P. bày tỏ.