Dòng vốn tín dụng chảy vào các công trình trọng điểm quốc gia
Ngày 28/4/2026, Ngân hàng Phát triển Việt Nam (VDB) tổ chức hội thảo “Hành trình 20 năm cùng phát triển”, đánh dấu chặng đường hai thập kỷ hoạt động với vai trò là định chế tài chính chính sách của Chính phủ.
Sau 20 năm, VDB từng bước khẳng định vị thế là công cụ tài chính của Nhà nước trong triển khai tín dụng đầu tư và cho vay lại vốn ODA. Dòng vốn này góp phần thúc đẩy tăng trưởng, chuyển dịch cơ cấu kinh tế và hỗ trợ phát triển bền vững.
Nguồn vốn tín dụng của VDB đã được phân bổ vào hàng trăm dự án quy mô lớn, tập trung ở các lĩnh vực năng lượng, công nghiệp, giao thông và hạ tầng. Nhiều công trình trọng điểm quốc gia đã sử dụng vốn từ ngân hàng này, như Thủy điện Sơn La, Thủy điện Lai Châu, Lọc dầu Dung Quất, Đạm Ninh Bình, vệ tinh Vinasat 1, Vinasat 2, điện gió Bạc Liêu và hệ thống truyền tải điện khu vực miền Trung, miền Nam. Các dự án này góp phần nâng cao năng lực sản xuất và tạo nền tảng cho công nghiệp hóa.
VDB đồng thời tham gia đầu tư, xây dựng và vận hành tuyến cao tốc Hà Nội, Hải Phòng. Tuyến đường này kết nối với mạng lưới giao thông liên vùng, thúc đẩy lưu thông hàng hóa và phát triển kinh tế tại khu vực Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh.
Ở mảng hỗ trợ doanh nghiệp, ngân hàng triển khai các chương trình tín dụng xuất khẩu và bảo lãnh tín dụng. Các công cụ này giúp doanh nghiệp tiếp cận vốn, mở rộng sản xuất và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị.
Ngoài ra, VDB thông qua Bộ Tài chính huy động nguồn vốn nước ngoài thuộc 07 chương trình mục tiêu với điều kiện ưu đãi để cho vay lại. Một số chương trình tiêu biểu gồm sử dụng năng lượng hiệu quả và năng lượng tái tạo từ JICA, ứng phó biến đổi khí hậu từ EIB, cấp nước khu vực đồng bằng sông Cửu Long từ AFD. Các chương trình này đóng góp vào phát triển hạ tầng và an sinh xã hội.
Tổng giám đốc VDB Đào Quang Trường phát biểu tại Hội thảoTái định vị VDB trong giai đoạn tăng trưởng mới
Bước sang giai đoạn mới, vai trò của VDB tiếp tục được nhấn mạnh trong bối cảnh nền kinh tế đặt mục tiêu tăng trưởng cao và bền vững. Nghị quyết 79-NQ/TW yêu cầu cơ cấu lại toàn diện ngân hàng này theo hướng tăng vốn, đa dạng nguồn lực, tinh gọn bộ máy và nâng cao hiệu quả hoạt động.
Định hướng đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2045, VDB sẽ tập trung cung cấp nguồn vốn trung và dài hạn cho các lĩnh vực then chốt. Trọng tâm gồm hạ tầng, công nghiệp nền tảng, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, cùng các khu vực chiến lược như vùng sâu, vùng xa và khu vực đồng bào dân tộc thiểu số.
Tại hội thảo, Tiến sĩ Nguyễn Minh Thảo, Viện Chiến lược và Chính sách Tài chính, cho rằng cần tái định vị VDB trong hệ thống tài chính. Ngân hàng phải đóng vai trò dẫn dắt dòng vốn trung và dài hạn, phù hợp với các ưu tiên quốc gia như hạ tầng, công nghệ và tăng trưởng xanh. VDB không hoạt động vì lợi nhuận mà thực hiện mục tiêu kinh tế, xã hội, do đó cần tập trung vào các lĩnh vực khu vực tư nhân ít tham gia.
Bà đề xuất hoàn thiện hành lang pháp lý theo hướng ổn định, dài hạn. Đồng thời, cần tăng vốn điều lệ, đa dạng hóa nguồn huy động, nâng cao quản trị rủi ro và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ. Việc duy trì vai trò “vốn mồi” được xem là yếu tố quan trọng để dẫn dắt thị trường.
Ở góc độ thể chế, Tiến sĩ Nguyễn Đình Cung, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương, nhấn mạnh yêu cầu đổi mới VDB phải gắn với mục tiêu tăng trưởng cao đi kèm ổn định vĩ mô. Bài toán lớn là huy động và phân bổ hiệu quả nguồn lực cho đầu tư phát triển.
Theo ông, cần xác định rõ VDB là công cụ tài chính của Nhà nước trong tín dụng đầu tư phát triển, có nhiệm vụ lấp khoảng trống thị trường và tài trợ các dự án có tác động lan tỏa. Ngân hàng phải đóng vai trò dẫn dắt, huy động nguồn lực xã hội và hỗ trợ chuyển dịch cơ cấu kinh tế.
Ông cũng đề xuất hoàn thiện thể chế theo hướng minh bạch, ổn định. Cần phân định rõ vai trò của Quốc hội, Chính phủ và cơ quan quản lý trong lựa chọn dự án và đánh giá hiệu quả. Cơ chế giám sát cần chuyển sang đánh giá theo kết quả, hạn chế can thiệp hành chính.
Về cơ chế tài chính, VDB cần đa dạng hóa nguồn vốn, giảm phụ thuộc ngân sách. Chính sách lãi suất nên vận hành theo nguyên tắc thị trường, đồng thời tách bạch phần hỗ trợ của Nhà nước. Việc tăng quyền tự chủ trong quyết định lãi suất và mở rộng chức năng hoạt động được xem là điều kiện để nâng cao hiệu quả vận hành trong giai đoạn tới.
