Không chỉ gây tò mò bởi vị đắng đặc trưng, loại quả này còn mang lại giá trị kinh tế đáng kể khi giá bán có thời điểm lên tới 130.000 đồng/kg.
Quả dại vị đắng “khó ăn” nhưng càng ăn càng nhớ
Giữa núi rừng Tây Nguyên, nơi những rẫy cà phê trải dài, cà đắng từng chỉ là loại cây mọc tự nhiên ven suối, triền đồi hay bìa rừng. Cây thuộc dạng thân thảo, cao khoảng 1–2m, thân và cuống có gai nhọn, lá dày, xanh đậm.
Quả cà nhỏ, chỉ cỡ đầu ngón tay, hình tròn hoặc hơi bầu dục. Khi còn non, quả có màu xanh sẫm với những đốm trắng, đến lúc chín chuyển sang vàng, bên trong chứa nhiều hạt nhỏ li ti.
Cà đắng đặc sản Tây Nguyên - Ảnh minh họa
Điểm khiến cà đắng khác biệt nằm ở hương vị. Không giống cái đắng gắt của khổ qua, vị đắng của loại quả này đậm, sâu và lan nhanh nơi đầu lưỡi. Lần đầu nếm thử, nhiều người dễ “chùn đũa”, nhưng càng ăn lại càng cảm nhận rõ hậu vị ngọt nhẹ, bùi bùi – thứ dư vị khiến không ít người “nghiện” lúc nào không hay.
Từ lâu, người dân địa phương đã tận dụng cà đắng như một nguồn thực phẩm quen thuộc. Ban đầu chỉ là món ăn chống đói, nhưng theo thời gian, loại quả này dần trở thành một phần trong văn hóa ẩm thực, gắn bó với đời sống sinh hoạt của nhiều buôn làng.
Từ bữa ăn dân dã đến đặc sản “lên phố”, giá cao vẫn đắt khách
Cà đắng là loại cây dễ trồng, chịu hạn tốt, phù hợp với điều kiện khí hậu khắc nghiệt của Tây Nguyên. Cây có thể ra quả gần như quanh năm, rộ nhất vào mùa mưa, khoảng từ tháng 5 đến tháng 10 âm lịch.
Không chỉ dễ sống, cà đắng còn rất linh hoạt trong chế biến. Người dân có thể ăn sống chấm mắm ớt, luộc chấm muối hoặc kết hợp với các nguyên liệu khác để tạo nên nhiều món ăn đặc trưng như cà đắng nấu cá suối, kho cá khô, xào rau rừng hay om lươn, ếch.
Không chỉ dễ sống, cà đắng còn rất linh hoạt trong chế biến - Ảnh minh họa
Trong đó, nổi bật nhất là món cà đắng nấu da trâu – sự kết hợp giữa vị đắng của cà, độ béo dai của da trâu, hương thơm của lá lốt, vị cay của ớt xanh và củ nén. Khi chế biến, cà thường được giã nhuyễn để tạo độ sánh, giúp món ăn đậm vị hơn.
Ngoài dùng tươi, cà đắng còn được cắt nhỏ, phơi khô để sử dụng dần trong mùa khô. Cà khô có thể nấu cùng xương heo, đậu đen hay nấm mèo, tạo nên những món ăn vừa lạ miệng vừa giàu dinh dưỡng.
Những năm gần đây, cùng với sự phát triển của du lịch, cà đắng dần được biết đến rộng rãi hơn. Từ các buôn làng, loại quả này đã xuất hiện trong thực đơn của nhiều nhà hàng đặc sản, trở thành món ăn mà du khách muốn thử khi đến Tây Nguyên.
Nhu cầu tăng cao kéo theo giá trị kinh tế của cà đắng cũng thay đổi. Nhiều hộ dân đã đưa loại cây này về trồng trong vườn hoặc xen canh trong rẫy cà phê để chủ động nguồn thu.
Giá cà đắng dao động từ 70.000 - 120.000 đồng/kg trên thị trường, mức giá cao điểm có thể lên tới 120.000 - 130.000 đồng/kg, đặc biệt khi bán tại các thành phố lớn hoặc trên sàn thương mại điện tử.
