Từ “kẻ ngoài cuộc” đến bàn ăn sushi Nhật Bản
Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), Nhật Bản vốn là thị trường có tiêu chuẩn rất cao, không chỉ về chất lượng mà còn về văn hóa tiêu dùng. Trong bối cảnh đó, việc cá tra Việt Nam được đưa vào thực đơn của các chuỗi sushi lớn như Kura Sushi mang ý nghĩa vượt xa yếu tố thương mại.
Đây là dấu hiệu cho thấy cá tra đã vượt qua rào cản lớn nhất: sự chấp nhận của người tiêu dùng Nhật đối với một loại cá nước ngọt trong nền ẩm thực vốn ưu tiên hải sản biển và cá đánh bắt tự nhiên.
Cá tra là một trong những mặt hàng xuất khẩu tỷ đô của Việt Nam - Ảnh minh họa
Trước đây, cá tra chủ yếu được xem là lựa chọn thay thế nhờ giá rẻ. Tuy nhiên, những cải thiện về chất lượng đã giúp thay đổi dần định kiến này. Với đặc tính thịt trắng, ít xương, vị nhẹ, cá tra cho thấy khả năng thích nghi tốt khi kết hợp với các gia vị quen thuộc như wasabi hay nước tương.
Những chuyển biến về chất lượng đã bắt đầu phản ánh vào số liệu xuất khẩu. Năm 2025, cá tra Việt Nam xuất khẩu sang Nhật Bản đạt 46 triệu USD, tăng 15%. Trong 2 tháng đầu năm 2026, con số này đạt 8 triệu USD, tăng mạnh 43% so với cùng kỳ.
Xu hướng này cho thấy người tiêu dùng Nhật đang dần cởi mở hơn, không chỉ với sản phẩm phi lê mà còn với các dòng chế biến sâu – phù hợp với hệ thống bán lẻ và dịch vụ ăn uống hiện đại.
Dù vậy, cá tra vẫn chỉ chiếm tỷ trọng nhỏ trong tổng tiêu thụ thủy sản tại Nhật, đồng nghĩa với dư địa tăng trưởng còn rất lớn nếu doanh nghiệp tận dụng tốt cơ hội.
Việc cá tra Việt Nam xuất hiện trong thực đơn của các chuỗi nhà hàng sushi tại Nhật Bản không chỉ là một bước tiến về thị trường, mà còn đánh dấu sự chuyển biến quan trọng về nhận thức và vị thế của sản phẩm - Ảnh minh họa
Định vị lại: Không còn là câu chuyện giá rẻ
Thực tế tại Nhật Bản cho thấy, để đi xa, cá tra Việt Nam không thể tiếp tục cạnh tranh bằng giá. Thay vào đó là cuộc chơi về chất lượng, tiêu chuẩn và sự phù hợp với khẩu vị địa phương.
Các doanh nghiệp đã phải kiểm soát chặt chẽ quy trình nuôi – chế biến, xử lý mùi bùn, giảm tối đa chỉ tiêu vi sinh và đảm bảo chuỗi lạnh. Đồng thời, xu hướng phát triển sản phẩm cũng chuyển sang các dòng giá trị gia tăng như phi lê cao cấp, thực phẩm chế biến sẵn hay sản phẩm phục vụ riêng cho sushi, bento.
