Theo quy định tại khoản 3 Điều 10 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ, khi chở trẻ em dưới 10 tuổi và có chiều cao dưới 1,35m trên ô tô, người lái xe không được bố trí trẻ ngồi cùng hàng ghế với người điều khiển phương tiện, trừ trường hợp xe chỉ có một hàng ghế. Bên cạnh đó, tài xế có trách nhiệm sử dụng và hướng dẫn trẻ sử dụng thiết bị an toàn phù hợp trong suốt quá trình tham gia giao thông. Quy định này không áp dụng đối với xe ô tô kinh doanh vận tải hành khách.
Song hành với quy định bắt buộc sử dụng thiết bị an toàn là chế tài xử phạt đối với các trường hợp vi phạm. Theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP, người điều khiển ô tô chở trẻ em dưới 10 tuổi và cao dưới 1,35m ngồi cùng hàng ghế với người lái xe hoặc không sử dụng thiết bị an toàn phù hợp cho trẻ có thể bị phạt từ 800.000 đồng đến 1 triệu đồng.
Từ 1/7, chở trẻ em dưới 10 tuổi và có chiều cao dưới 1,35m trên ô tô phải sử dụng thiết bị an toàn phù hợp. Ảnh minh họaQuy định mới là cần thiết trong bối cảnh tỷ lệ trẻ em bị chấn thương khi xảy ra va chạm giao thông vẫn ở mức đáng lo ngại. Trên thực tế, dây an toàn tiêu chuẩn trên ô tô được thiết kế cho người trưởng thành nên không thể bảo vệ hiệu quả trẻ nhỏ. Khi xảy ra va chạm hoặc phanh gấp, trẻ có nguy cơ bị văng khỏi ghế ngồi hoặc chịu lực tác động lớn lên vùng đầu, cổ và ngực nếu không được cố định bằng thiết bị chuyên dụng.
Theo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 123:2024/BGTVT, thiết bị an toàn dành cho trẻ em trên ô tô là tổ hợp gồm ghế ngồi, dây đai, khóa an toàn, bộ phận điều chỉnh cùng các phụ kiện hỗ trợ nhằm hạn chế sự dịch chuyển của trẻ khi xảy ra tai nạn hoặc giảm tốc đột ngột. Hệ thống này hiện được chia thành hai nhóm chính.
Nhóm thứ nhất là hệ thống ghế trẻ em (Child Restraint System - CRS), được phân loại theo cân nặng và độ tuổi của trẻ. Trong đó, nhóm 0 dành cho trẻ dưới 10kg; nhóm 0+ dành cho trẻ dưới 13kg; nhóm I dành cho trẻ từ 9-18kg và nhóm II dành cho trẻ từ 15-25kg.
Nhóm thứ hai là hệ thống ghế trẻ em nâng cao (Enhanced Child Restraint System - ECRS), được bổ sung các cơ cấu cố định như khóa ISOFIX, chân chống chịu tải hoặc móc neo nhằm tăng khả năng bảo vệ trẻ khi xảy ra va chạm.
Nhiều chuyên gia cho rằng việc bắt buộc sử dụng ghế an toàn cho trẻ em không chỉ là yêu cầu pháp lý mà còn là giải pháp bảo vệ tính mạng trẻ nhỏ. Tại nhiều quốc gia phát triển, quy định về ghế trẻ em đã được áp dụng từ nhiều năm trước và được chứng minh có khả năng giảm đáng kể nguy cơ tử vong cũng như chấn thương nghiêm trọng trong các vụ tai nạn giao thông.
