TP Hà Nội dự kiến triển khai thí điểm vùng phát thải thấp từ ngày 1/7/2026 tại khu vực lõi Hoàn Kiếm. Đây được xem là bước đi khởi đầu trong lộ trình kiểm soát khí thải giao thông và cải thiện chất lượng không khí đô thị.
Phạm vi thí điểm ban đầu tương đối gọn, chủ yếu kế thừa không gian phố đi bộ quanh hồ Hoàn Kiếm và mở rộng ra một số khu vực lân cận. Trong khu vực này, các phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch như xe máy chạy xăng, ô tô không đạt tiêu chuẩn khí thải sẽ bị hạn chế lưu thông theo khung giờ hoặc tuyến đường cụ thể.
Khu vực trong vành đai 1 sẽ thực hiện việc cấm xe máy xăng theo giờ từ 1/7/2026. Hiện những khung giờ nào sẽ thực hiện cấm chưa được phía Hà Nội công bố. Ảnh: Tổng hợpĐáng chú ý, thành phố đưa ra một số biện pháp mạnh như cấm xe tải trên 3.500 kg sử dụng nhiên liệu hóa thạch đi vào vùng phát thải thấp; đồng thời hạn chế xe máy, đặc biệt là nhóm phương tiện hoạt động kinh doanh qua ứng dụng, tùy theo từng thời điểm. Hà Nội cũng định hướng không khuyến khích gia tăng phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch, tiến tới kiểm soát chặt việc đăng ký mới.
Chính sách này được xây dựng trên cơ sở Nghị quyết của HĐND TP Hà Nội, nhằm cụ thể hóa các yêu cầu cấp bách về kiểm soát ô nhiễm không khí theo chỉ đạo của Chính phủ. Trong đó, giao thông được xác định là một trong những nguồn phát thải lớn tại khu vực đô thị.
Sau giai đoạn thí điểm, Hà Nội dự kiến mở rộng vùng phát thải thấp ra toàn bộ quận Hoàn Kiếm, sau đó lan sang các khu vực khác. Trong vòng 3-5 năm tới, phạm vi có thể được mở rộng đến Vành đai 1, xa hơn là Vành đai 2. Tuy nhiên, theo đánh giá của nhiều chuyên gia, đây là mục tiêu tham vọng, đòi hỏi nguồn lực lớn và sự chuẩn bị đồng bộ.
Người dân khi tham gia giao thông cần biết để thực hiện nghiêm chỉnh. Ảnh: Tổng hợpSong song với việc siết chặt phương tiện gây ô nhiễm, thành phố cũng thúc đẩy chuyển đổi sang giao thông xanh. Các chính sách hỗ trợ người dân và doanh nghiệp chuyển sang phương tiện thân thiện môi trường đang được nghiên cứu, cùng với việc xây dựng hệ thống giám sát dựa trên công nghệ số.
Theo giới chuyên môn, quá trình chuyển đổi giao thông xanh cần lộ trình dài hạn, từ cải thiện hiệu suất động cơ đốt trong đến phát triển phương tiện năng lượng mới, tiến tới hình thành hệ thống giao thông thông minh.
Kinh nghiệm quốc tế cho thấy các chính sách tài chính như trợ giá xe điện, miễn giảm thuế, phí đóng vai trò quan trọng trong giai đoạn đầu. Bên cạnh đó, phát triển hạ tầng như trạm sạc, điểm đổi pin và quy định lắp đặt tại các tòa nhà là yếu tố then chốt thúc đẩy người dân chuyển đổi.
Trong thời gian tới, các phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch sẽ từng bước bị hạn chế tại các khu vực phát thải thấp, trong đó một số loại xe không đạt tiêu chuẩn có thể bị cấm lưu thông hoàn toàn. TP Hà Nội hiện đang hoàn thiện các chính sách hỗ trợ chuyển đổi, dự kiến trình HĐND trong thời gian tới.
Để nâng cao hiệu quả quản lý, thành phố sẽ triển khai hệ thống giám sát hiện đại gồm camera, thiết bị đo khí thải và nền tảng dữ liệu tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI), mã QR và thu phí tự động, hướng tới quản lý minh bạch, chính xác và đồng bộ.
