Lợi ích của xăng sinh học E10
Chia sẻ tại một tọa đàm mới đây, TS Đặng Tất Thành – đại diện Cục Đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh và khuyến công (Bộ Công Thương) cho biết, việc triển khai bán xăng sinh học E10 trên phạm vi toàn quốc từ ngày 1-6 tới phù hợp với chủ trương, đường lối của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước về bảo vệ môi trường, phát triển năng lượng sạch, tiết kiệm và hiệu quả.
Chủ trương này bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, thống nhất và đồng bộ với hệ thống pháp luật hiện hành, đồng thời góp phần quan trọng vào việc thực hiện cam kết đưa mức phát thải ròng về “0” vào năm 2050.
Từ 1/6 tới đây, xăng E10 sẽ được bán thay thế xăng A95. Ảnh: Tổng hợpTheo TS Đặng Tất Thành, việc chuyển sang sử dụng xăng sinh học E10 mang lại 5 nhóm lợi ích lớn. Trước hết là lợi ích về an ninh năng lượng. Ethanol trong xăng sinh học được sản xuất từ các nguồn nguyên liệu tái tạo như sắn, ngô, mía…, giúp giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu, qua đó tăng tính chủ động trong bảo đảm nguồn nhiên liệu cho sản xuất năng lượng quốc gia.
Về mặt kinh tế và khai thác hiệu quả nguồn lực trong nước, việc sử dụng xăng dầu nói chung đóng góp quan trọng cho ngân sách Nhà nước thông qua các sắc thuế như thuế nhập khẩu, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế bảo vệ môi trường và thuế giá trị gia tăng, với mức thu trung bình khoảng 250.000 – 300.000 tỷ đồng mỗi năm.
Bên cạnh đó, hoạt động sản xuất ethanol trong nước cũng tạo thêm nguồn thu thuế, đồng thời thúc đẩy phát triển nông nghiệp và công nghiệp chế biến.
Đáng chú ý, xăng sinh học E10 mang lại lợi ích rõ rệt về môi trường. Việc sử dụng nhiên liệu sinh học giúp giảm phát thải CO₂, từ đó góp phần giảm phát thải khí nhà kính. Các phân tích vòng đời tại nhiều quốc gia nhiệt đới cho thấy, thay thế xăng khoáng bằng bioethanol có thể giúp giảm phát thải khí nhà kính trong lĩnh vực giao thông từ khoảng 37 – 84%. Đây được xem là số liệu quan trọng trong lộ trình hướng tới giao thông xanh, sạch, đặc biệt có ý nghĩa đối với các đô thị lớn như Hà Nội và TP Hồ Chí Minh – nơi đang chịu áp lực phát thải CO₂ rất lớn.
Không chỉ dừng ở môi trường, việc phát triển và sử dụng nhiên liệu sinh học còn góp phần trực tiếp cải thiện chất lượng không khí và sức khỏe cộng đồng.
Theo TS Đặng Tất Thành, ngay cả với tỷ lệ pha trộn ethanol ở mức 10%, xăng E10 vẫn có vai trò trong việc hạn chế các rủi ro sức khỏe liên quan đến ô nhiễm không khí và biến đổi khí hậu. Những lợi ích này thể hiện ở việc giảm các bệnh về đường hô hấp, giảm tử vong sớm và qua đó tiết kiệm đáng kể chi phí y tế – cao hơn nhiều so với chi phí thực hiện chính sách.
Với người tiêu dùng, xăng sinh học E10 còn mang lại lợi ích về mặt kỹ thuật và an toàn cho động cơ. Trong quá trình xây dựng Thông tư 50, Bộ Công Thương đã tham vấn ý kiến của nhiều hãng xe lớn như Toyota, Honda, Ford… cùng các tổ chức kỹ thuật quốc tế như Hiệp hội Kỹ sư Ô tô toàn cầu (SAE). Các ý kiến đều khẳng định xăng sinh học E5 và E10 không gây hại cho động cơ.
Ngược lại, xăng E10 có trị số octan cao hơn, giúp động cơ vận hành hiệu quả hơn và hạn chế hiện tượng kích nổ.
Cùng quan điểm, ông Nguyễn Hữu Tiến – Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học công nghệ môi trường và vật liệu xây dựng (Bộ Xây dựng) cho biết, tại Hoa Kỳ, Bộ Năng lượng Mỹ và các tổ chức kỹ sư ô tô đã có nhiều nghiên cứu khẳng định lợi ích rõ ràng của xăng E10. Nhờ khả năng cháy hoàn toàn hơn, nhiên liệu này giúp giảm các chất ô nhiễm như HC, CO, đồng thời nâng cao hiệu quả đốt cháy và giảm phát thải CO₂. Đặc biệt, xét trên toàn bộ vòng đời từ sản xuất đến sử dụng, nhiên liệu sinh học còn có khả năng hấp thụ CO₂, qua đó làm giảm tổng lượng phát thải khí nhà kính so với nhiên liệu hóa thạch truyền thống.
Chính vì vậy, việc mở rộng sử dụng xăng E10 đã được đưa vào các giải pháp giảm phát thải khí nhà kính trong Báo cáo quốc gia tự nguyện của Việt Nam gửi Liên hợp quốc, trong đó giải pháp số 23 đề cập trực tiếp đến việc thí điểm và nhân rộng xăng E10.
Người dân có cần thay đổi phương tiện?
Trước băn khoăn của người tiêu dùng về việc chuyển sang xăng sinh học có phải thay đổi phương tiện hay không, ông Nguyễn Hữu Tiến khẳng định, với xăng E10 có tỷ lệ pha trộn 10% ethanol, các phương tiện chạy xăng hiện nay vẫn có thể sử dụng bình thường, không cần đầu tư hay cải tạo thêm.
Trong khi đó, PGS.TS Đàm Hoàng Phúc (Đại học Bách khoa Hà Nội) lưu ý, xăng E5 hay E10 chỉ là xăng sinh học thay thế xăng khoáng, còn tiêu chuẩn môi trường của nhiên liệu vẫn được phân theo các mức Euro 2, 3, 4, 5. Điều người tiêu dùng cần quan tâm là phương tiện của mình phù hợp với tiêu chuẩn nhiên liệu nào. Chẳng hạn, các xe sản xuất sau năm 2022 bắt buộc phải sử dụng xăng đạt tiêu chuẩn Euro 5.
Theo PGS.TS Đàm Hoàng Phúc, trên thế giới, xăng E10 đã được sử dụng phổ biến từ năm 2000 và các nhà sản xuất ô tô đã tính toán, thích nghi với loại nhiên liệu này. Rủi ro lớn nhất không nằm ở bản chất của xăng E10, mà ở việc sử dụng sai tiêu chuẩn nhiên liệu. Người tiêu dùng cần nắm rõ xe của mình sử dụng xăng Euro 3, 4 hay 5 để bảo vệ động cơ và tránh phát sinh chi phí không cần thiết.
Phân tích sâu hơn, vị chuyên gia cho biết ethanol là chất dung môi, không ảnh hưởng đến các chi tiết cơ khí mà chủ yếu tác động đến vật liệu phi kim như gioăng, phớt, cao su – thường gặp ở các xe đã sử dụng lâu năm.
Ngoài ra, ethanol có tính tẩy rửa, có thể làm cặn bám trong bình xăng tan ra nhanh hơn; đồng thời có khả năng ngậm nước, ảnh hưởng đến khả năng cháy, đặc biệt với các xe dùng chế hòa khí.
Tuy nhiên, với hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật hiện hành và yêu cầu kiểm soát chất lượng nghiêm ngặt, các rủi ro này hoàn toàn có thể kiểm soát được. Về an toàn cháy nổ, ethanol có nhiệt độ bắt cháy cao hơn xăng khoáng nên nguy cơ cháy thậm chí thấp hơn.
Theo các chuyên gia, việc sử dụng xăng E5, E10 không làm ảnh hưởng đến động cơ xe. Ảnh: Tổng hợpPGS.TS Đàm Hoàng Phúc cũng nhấn mạnh, dưới góc độ kỹ thuật, những lo ngại về xăng E5, E10 không xuất phát từ công nghệ mà chủ yếu từ khâu triển khai. Khi nhiên liệu đạt chuẩn, hạ tầng được kiểm soát tốt và có sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp và các hãng xe, xăng E10 sẽ là bước chuyển đổi an toàn, hiệu quả trong lộ trình giảm phát thải hiện nay.
Từ góc độ doanh nghiệp, ông Bùi Ngọc Bảo – Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam khuyến nghị, người sử dụng cần hiểu rõ loại nhiên liệu và tiêu chuẩn mà phương tiện của mình yêu cầu, trong khi các đơn vị kinh doanh xăng dầu phải tuân thủ nghiêm quy định, cung cấp đúng chủng loại nhiên liệu theo tiêu chuẩn công bố.
Ông Hồ Ngọc Linh – Phó trưởng Phòng Kỹ thuật xăng dầu (Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam) cho biết, sau hơn 5 tháng triển khai, sản lượng tiêu thụ xăng E10 đã tăng, cho thấy sự đón nhận tích cực từ thị trường. Đến nay, tập đoàn chưa ghi nhận bất kỳ khiếu nại hay phản ánh nào của người tiêu dùng liên quan đến chất lượng xăng E10.
