Từ ngày 15/8/2026, Nghị định 238/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, sửa đổi một số quy định của Nghị định 168/2024/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ. Tuy nhiên, nghị định này không thay đổi quy định về độ tuổi được phép điều khiển xe gắn máy dưới 50cc, trái với thông tin đang lan truyền trên mạng xã hội.
Những ngày gần đây, nhiều bài đăng trên mạng xã hội cho rằng từ ngày 15/8/2026, người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi sẽ bị cấm điều khiển mọi loại xe máy và nếu vi phạm sẽ bị xử phạt. Tuy nhiên, Phòng Cảnh sát giao thông (CSGT) Công an TP. Hà Nội khẳng định đây là thông tin không đúng quy định của pháp luật.
Theo Nghị định 238/2026/NĐ-CP, Chính phủ sửa đổi điểm a khoản 4 Điều 18 Nghị định 168/2024/NĐ-CP. Trước đây, quy định xử phạt áp dụng đối với người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi điều khiển xe mô tô có dung tích xi-lanh từ 50cm3 trở lên hoặc có công suất động cơ điện từ 4kW trở lên. Từ ngày 15/8, quy định được sửa thành "người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi điều khiển xe mô tô và các loại xe tương tự xe mô tô".
Theo Phòng CSGT Hà Nội, việc sửa đổi này chỉ nhằm thống nhất cách xác định đối tượng vi phạm trong xử phạt hành chính đối với hành vi điều khiển xe mô tô khi chưa đủ tuổi theo quy định của pháp luật, không phải quy định cấm người từ đủ 16 tuổi điều khiển xe gắn máy.
Theo Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024, xe mô tô và xe gắn máy là hai loại phương tiện khác nhau.
Xe mô tô là phương tiện hai hoặc ba bánh chạy bằng động cơ, được thiết kế để hoạt động trên đường bộ và không bao gồm xe gắn máy.
Trong khi đó, xe gắn máy là phương tiện có vận tốc thiết kế không quá 50km/h. Nếu sử dụng động cơ đốt trong thì dung tích xi-lanh không lớn hơn 50cm3; nếu sử dụng động cơ điện thì công suất không lớn hơn 4kW.
Điều 56 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ quy định người điều khiển xe gắn máy phải đáp ứng các điều kiện về sức khỏe, kỹ năng và hiểu biết pháp luật. Đồng thời, luật cũng quy định rõ người từ đủ 16 tuổi trở lên được phép điều khiển xe gắn máy.
Như vậy, Nghị định 238/2026/NĐ-CP chỉ sửa đổi quy định về xử phạt vi phạm hành chính, không sửa đổi Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ, không thay đổi cách phân loại phương tiện cũng như độ tuổi được phép điều khiển xe gắn máy.
Do đó, thông tin cho rằng từ ngày 15/8/2026 học sinh từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi bị cấm điều khiển xe máy dưới 50cc hoặc xe máy điện là không chính xác.
Theo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 41:2019/BGTVT, xe mô tô là phương tiện có dung tích xi-lanh từ 50cm3 trở lên.
Trong khi đó, xe gắn máy là phương tiện có vận tốc thiết kế tối đa không quá 50km/h; nếu sử dụng động cơ nhiệt thì dung tích xi-lanh không lớn hơn 50cm3.
Như vậy, xe máy 50cc thuộc nhóm xe gắn máy. Người từ đủ 16 tuổi trở lên được phép điều khiển loại phương tiện này theo quy định của pháp luật.
Xe đạp điện là loại xe có bàn đạp, được hỗ trợ bằng động cơ điện công suất nhỏ, vận tốc tối đa không quá 25km/h. Đây là phương tiện thuộc nhóm xe thô sơ nên không quy định độ tuổi tối thiểu. Học sinh từ 12 đến 15 tuổi có thể sử dụng để đi học, nhưng vẫn phải đội mũ bảo hiểm và chấp hành quy định giao thông.
Trong khi đó, xe máy điện có kiểu dáng như xe tay ga, không có bàn đạp, tốc độ thiết kế tối đa có thể lên đến 50km/h và công suất động cơ từ 400W đến dưới 4kW. Theo Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024, người điều khiển xe máy điện phải từ đủ 16 tuổi trở lên.
Trường hợp học sinh dưới 16 tuổi điều khiển xe máy điện sẽ bị xử lý theo quy định. Người giao xe cho người chưa đủ điều kiện điều khiển cũng có thể bị xử phạt.
Theo khoản 1 Điều 35 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024, mọi phương tiện tham gia giao thông đều phải được cấp giấy chứng nhận đăng ký xe và gắn biển số theo quy định, đồng thời bảo đảm các yêu cầu về an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường.
Do đó, xe máy dưới 50cc vẫn phải đăng ký và gắn biển số trước khi tham gia giao thông. Trường hợp điều khiển xe chưa đăng ký hoặc không gắn biển số sẽ bị xử lý theo quy định.
Người điều khiển xe dưới 50cc không được thực hiện các hành vi như đi dàn hàng ngang; đi vào phần đường dành cho người đi bộ hoặc phương tiện khác; sử dụng ô, điện thoại hoặc thiết bị âm thanh (trừ thiết bị trợ thính); kéo, đẩy phương tiện khác; chở vật cồng kềnh; buông cả hai tay, đi xe bằng một bánh hoặc thực hiện các hành vi gây mất trật tự, an toàn giao thông.
Đối với người ngồi sau, pháp luật cũng cấm mang vác vật cồng kềnh; sử dụng ô; bám, kéo hoặc đẩy phương tiện khác; đứng trên yên, giá chở hàng hoặc ngồi trên tay lái; đồng thời không được thực hiện các hành vi gây mất trật tự, an toàn giao thông.
Như vậy, từ ngày 15/8/2026, quy định về độ tuổi điều khiển xe gắn máy dưới 50cc không thay đổi. Người từ đủ 16 tuổi vẫn được phép điều khiển xe gắn máy dưới 50cc và xe máy điện đáp ứng quy định của pháp luật. Nghị định 238/2026/NĐ-CP chỉ sửa đổi quy định về xử phạt đối với người chưa đủ tuổi điều khiển xe mô tô, không phải quy định cấm học sinh từ đủ 16 tuổi điều khiển xe gắn máy dưới 50cc.
