Lãnh đạo Cục Phòng vệ thương mại (Bộ Công Thương) cho biết, việc tiếp tục áp dụng biện pháp chống bán phá giá và chống trợ cấp đối với đường mía nhập khẩu từ Thái Lan thêm 5 năm nhằm ngăn nguy cơ hàng nhập khẩu bán phá giá, được trợ cấp quay trở lại, gây thiệt hại cho ngành sản xuất đường trong nước.
Trước đó, Bộ Công Thương đã ban hành Quyết định số 1309/QĐ-BCT về kết quả rà soát cuối kỳ việc áp dụng biện pháp chống bán phá giá (CBPG) và chống trợ cấp (CTC) đối với một số sản phẩm đường mía có xuất xứ từ Thái Lan. Theo quyết định này, biện pháp phòng vệ thương mại được gia hạn thêm 5 năm, đến tháng 6/2031.
Biện pháp chống bán phá giá và chống trợ cấp được áp dụng lần đầu từ ngày 15/6/2021 nhằm bảo vệ ngành sản xuất đường trong nước trước sự gia tăng mạnh của đường nhập khẩu từ Thái Lan.
Theo quy định, sau 5 năm áp dụng, cơ quan điều tra phải tiến hành rà soát để đánh giá hiệu quả của biện pháp và xem xét việc tiếp tục hay chấm dứt áp dụng.
Kết quả rà soát cho thấy, biện pháp phòng vệ thương mại đã góp phần duy trì môi trường cạnh tranh công bằng giữa đường sản xuất trong nước và đường nhập khẩu. Đồng thời, cơ quan điều tra xác định nếu chấm dứt biện pháp hiện nay, hàng hóa nhập khẩu từ Thái Lan có khả năng tiếp tục hoặc tái diễn hành vi bán phá giá, nhận trợ cấp và gây thiệt hại đáng kể cho ngành sản xuất trong nước.
Ông Chu Thắng Trung, Phó Cục trưởng Cục Phòng vệ thương mại, cho biết kết quả điều tra dựa trên số liệu của các doanh nghiệp trong nước cho thấy các biện pháp phòng vệ thương mại trong 5 năm qua đã phát huy hiệu quả rõ rệt.
Theo đó, lượng đường nhập khẩu từ Thái Lan giảm mạnh, từ khoảng 924.000 tấn trước khi áp dụng biện pháp xuống còn 82.000 tấn trong niên vụ 2022-2023 và 274.000 tấn trong niên vụ 2024-2025.
Song song với đó, ngành mía đường trong nước đã có sự phục hồi tích cực. Sản lượng đường sản xuất trong niên vụ 2024-2025 đạt hơn 1,2 triệu tấn, tăng khoảng 1,7 lần so với niên vụ 2020-2021, qua đó đáp ứng tốt nhu cầu tiêu dùng trong nước.
Doanh thu và lợi nhuận của ngành cũng cải thiện đáng kể, lần lượt tăng 1,63 lần và 2,49 lần so với niên vụ 2020-2021.
Nhiều vùng nguyên liệu mía từng bị thu hẹp hoặc bỏ hoang trước đây đã được khôi phục, đặc biệt tại các địa phương còn nhiều khó khăn, nơi cây mía là một trong những cây trồng mang lại hiệu quả kinh tế cao.
Diện tích thu hoạch mía tăng gần 50%, từ 128.666 ha trong niên vụ 2020-2021 lên 192.660 ha ở niên vụ 2024-2025. Sản lượng mía cũng tăng gần gấp đôi, từ 6,74 triệu tấn lên 12,43 triệu tấn trong cùng giai đoạn.
Hiệu quả của biện pháp phòng vệ thương mại cũng tạo điều kiện để các doanh nghiệp đầu tư nâng cao năng suất và chất lượng vùng nguyên liệu. Năng suất mía bình quân tăng từ 60,7 tấn/ha trong niên vụ 2020-2021 lên 73,3 tấn/ha ở niên vụ 2024-2025.
Theo ông Chu Thắng Trung, ngoài hiệu quả về kinh tế, việc duy trì biện pháp phòng vệ thương mại còn góp phần đảm bảo an sinh xã hội tại nhiều địa phương.
Số hộ nông dân trồng mía đã tăng từ hơn 151.000 hộ trong niên vụ 2020-2021 lên khoảng 225.000 hộ trong niên vụ 2024-2025. Phần lớn trong số này là đồng bào dân tộc thiểu số và các hộ dân có điều kiện kinh tế còn khó khăn.
Từ kết quả rà soát cuối kỳ, cơ quan điều tra xác định vẫn còn đầy đủ bằng chứng cho thấy nếu chấm dứt biện pháp chống bán phá giá và chống trợ cấp, ngành sản xuất đường trong nước có nguy cơ tiếp tục chịu thiệt hại đáng kể.
Bên cạnh đó, dù các chỉ số sản xuất, kinh doanh của ngành đã phục hồi, ngành mía đường vẫn được đánh giá là nhạy cảm trước biến động của hàng nhập khẩu.
Trên cơ sở đó, Cục Phòng vệ thương mại đã trình lãnh đạo Bộ Công Thương ban hành quyết định gia hạn thêm 5 năm việc áp dụng biện pháp chống bán phá giá và chống trợ cấp đối với sản phẩm đường mía nhập khẩu từ Thái Lan, kéo dài đến tháng 6/2031.
