Thêm lựa chọn khi khám, chữa bệnh
Một trong những thay đổi đáng chú ý của chính sách BHYT từ ngày 1/7/2026 là việc mở rộng quyền lợi đối với người tự đi khám, chữa bệnh ngoại trú tại một số cơ sở khám, chữa bệnh cấp cơ bản.
Theo đó, trong những trường hợp thuộc diện áp dụng, người bệnh có thể được quỹ BHYT thanh toán 50% mức hưởng đối với các bệnh, nhóm bệnh trước đây chưa được thanh toán. Với các bệnh, nhóm bệnh thuộc danh mục được quy định, mức hưởng tiếp tục được thực hiện theo quy định hiện hành.
Chính sách BHYT mới được kỳ vọng tạo thêm lựa chọn cho người dân khi đi khám trái tuyến. Ảnh minh hoạChính sách mới được kỳ vọng tạo thêm lựa chọn cho người tham gia BHYT, đặc biệt với những người có nhu cầu khám tại cơ sở y tế phù hợp hơn về chuyên môn, vị trí địa lý hoặc thời gian.
Trước đây, việc tự lựa chọn cơ sở khám, chữa bệnh ngoài nơi đăng ký ban đầu có thể khiến người bệnh phải tự chi trả toàn bộ hoặc một phần đáng kể chi phí, tùy trường hợp. Điều này khiến không ít người phải cân nhắc khi cần khám nhanh, khám định kỳ hoặc thực hiện các xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh.
Khi quyền lợi BHYT được mở rộng, một phần chi phí trong những trường hợp thuộc diện hưởng sẽ được quỹ BHYT chi trả, qua đó giảm số tiền người bệnh phải tự thanh toán.
Người phải khám nhiều lần giảm áp lực chi phí
Quyền lợi mới đặc biệt có ý nghĩa với những người phải khám nhiều lần, chẳng hạn người mắc bệnh mạn tính, cần theo dõi sức khỏe định kỳ hoặc phải tái khám thường xuyên nếu thuộc trường hợp được hưởng theo quy định.
Nếu mỗi lần khám đều phải tự chi trả toàn bộ, tổng chi phí sau nhiều lần tái khám có thể trở thành gánh nặng đáng kể. Khi quỹ BHYT chia sẻ một phần chi phí trong phạm vi và trường hợp được hưởng, số tiền người bệnh phải tự thanh toán sẽ giảm xuống.
Không chỉ chi phí khám, chữa bệnh, việc được lựa chọn cơ sở y tế thuận tiện hơn còn có thể giúp người bệnh giảm các khoản chi phí gián tiếp như đi lại, ăn ở, thời gian nghỉ làm hoặc chi phí dành cho người thân đi cùng.
Đối với những người sống xa cơ sở đăng ký khám, chữa bệnh ban đầu, việc có thêm lựa chọn cũng giúp quá trình tiếp cận dịch vụ y tế thuận tiện hơn.
“50%” không có nghĩa BHYT trả một nửa hóa đơn
Một điểm người tham gia BHYT cần đặc biệt lưu ý là mức thanh toán 50% không đồng nghĩa quỹ BHYT chi trả một nửa tổng hóa đơn khám, chữa bệnh.
Tỷ lệ này được tính trên mức hưởng BHYT của người bệnh, đối với phần chi phí thuộc phạm vi được hưởng và thuộc trường hợp được áp dụng theo quy định.
Do đó, số tiền thực tế quỹ BHYT thanh toán còn phụ thuộc vào mức hưởng của từng người cũng như việc các khoản chi phí phát sinh có nằm trong phạm vi được BHYT chi trả hay không. Những khoản ngoài phạm vi hưởng vẫn do người bệnh tự thanh toán.
Ví dụ, người bệnh có mức hưởng BHYT 80%, chi phí thuộc phạm vi được hưởng là 1 triệu đồng và trường hợp đó được thanh toán 50% mức hưởng. Khi đó, quỹ BHYT thanh toán 400.000 đồng, thay vì 500.000 đồng.
Bên cạnh đó, không phải mọi trường hợp tự đi khám, chữa bệnh ngoại trú tại cơ sở cấp cơ bản đều áp dụng cùng một tỷ lệ thanh toán. Người dân cần căn cứ vào tình trạng cụ thể, cơ sở khám, chữa bệnh và quy định về cấp chuyên môn kỹ thuật để xác định chính xác quyền lợi.
Nhiều quyền lợi BHYT được điều chỉnh
Cùng với việc mở rộng quyền lợi khi tự đi khám, chữa bệnh ngoại trú, từ ngày 1/7/2026, một số quy định khác về BHYT cũng được điều chỉnh theo hướng tăng quyền lợi và giảm gánh nặng chi phí cho người bệnh.
Đối với trường hợp chi phí cho một lần khám, chữa bệnh thấp hơn 15% mức lương cơ sở, ngưỡng để được quỹ BHYT thanh toán 100% cũng tăng theo mức lương cơ sở mới là 2,53 triệu đồng/tháng, tương đương khoảng 379.500 đồng.
Quy định này giúp người có những lần khám, chữa bệnh với chi phí thấp được hưởng lợi nhiều hơn khi đáp ứng đầy đủ điều kiện.
Một số người mắc bệnh nặng, bệnh hiếm hoặc bệnh cần sử dụng kỹ thuật cao thuộc nhóm do Bộ Y tế quy định cũng có thể được đến thẳng cơ sở khám, chữa bệnh cấp chuyên sâu mà vẫn được quỹ BHYT thanh toán theo mức hưởng.
Đáng chú ý, với người tham gia BHYT 5 năm liên tục, khi số tiền cùng chi trả trong năm vượt quá 6 tháng lương cơ sở, quỹ BHYT sẽ thanh toán 100% chi phí trong phạm vi được hưởng theo quy định. Đây là quyền lợi đáng chú ý đối với những người mắc bệnh cần điều trị dài ngày như ung thư, chạy thận, tim mạch, đái tháo đường và một số bệnh mạn tính khác.
Nhìn tổng thể, những thay đổi từ ngày 1/7/2026 không chỉ tập trung vào tỷ lệ thanh toán mà còn mở rộng khả năng lựa chọn cơ sở khám, chữa bệnh trong những trường hợp thuộc diện áp dụng. Chính sách mới góp phần giảm một phần chi phí trực tiếp và gián tiếp cho người bệnh, đồng thời tạo điều kiện để người dân chủ động tiếp cận dịch vụ y tế phù hợp hơn.
Đây cũng được xem là bước điều chỉnh theo hướng tăng quyền lựa chọn của người tham gia BHYT, tạo thuận lợi trong tiếp cận dịch vụ y tế và lấy người bệnh làm trung tâm.
