Từ năm 2026, hệ thống chính sách thuế tại Việt Nam bước vào giai đoạn điều chỉnh lớn, tác động trực tiếp đến người lao động, hộ kinh doanh và nhiều ngành sản xuất tiêu dùng. Các thay đổi này được quy định tại Luật Thuế thu nhập cá nhân sửa đổi và Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt 2025 do Quốc hội thông qua trong năm 2025.
Hàng chục triệu người được giảm thuế thu nhập cá nhân
Luật Thuế thu nhập cá nhân sửa đổi, được Quốc hội thông qua ngày 10/12/2025, sẽ có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Riêng các quy định liên quan đến thu nhập từ tiền lương, tiền công và thu nhập từ kinh doanh của cá nhân cư trú được áp dụng ngay từ kỳ tính thuế năm 2026, tức từ ngày 1/1/2026.
Một trong những thay đổi quan trọng là nâng mức giảm trừ gia cảnh. Theo quy định mới, mức giảm trừ đối với người nộp thuế tăng từ 11 triệu đồng lên 15,5 triệu đồng mỗi tháng, tương đương 186 triệu đồng mỗi năm. Mức giảm trừ cho mỗi người phụ thuộc tăng từ 4 triệu đồng lên 6,2 triệu đồng mỗi tháng.
Với mức giảm trừ này, cá nhân không có người phụ thuộc, sau khi trừ các khoản bảo hiểm bắt buộc, có thu nhập đến 17 triệu đồng mỗi tháng sẽ không phải nộp thuế thu nhập cá nhân từ năm 2026.
Luật sửa đổi cũng mở rộng các khoản được giảm trừ, bao gồm chi phí y tế, giáo dục đào tạo cho người nộp thuế và người phụ thuộc, cùng các khoản đóng góp từ thiện, nhân đạo. Các khoản chi này phải có đầy đủ hóa đơn, chứng từ hợp lệ và không được chi trả từ nguồn khác.
Thu gọn biểu thuế lũy tiến, giảm nghĩa vụ thuế
Một điểm mới khác là việc thu gọn biểu thuế lũy tiến từng phần từ 7 bậc xuống còn 5 bậc. Các mức thuế suất mới gồm 5%, 10%, 20%, 30% và 35%.
Theo đó, mức thuế suất 5% áp dụng cho phần thu nhập tính thuế đến 10 triệu đồng mỗi tháng. Mức cao nhất 35% áp dụng cho phần thu nhập vượt 100 triệu đồng mỗi tháng. Việc thu gọn số bậc và nới rộng khoảng cách giữa các bậc thuế được đánh giá giúp giảm nghĩa vụ thuế đối với hầu hết cá nhân đang nộp thuế theo biểu hiện hành.
Tăng thuế tiêu thụ đặc biệt với rượu, bia, nước giải khát
Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt 2025, được Quốc hội thông qua ngày 14/6/2025, có hiệu lực từ ngày 1/1/2026. Luật này nhằm khắc phục các bất cập trong thực tiễn, đồng thời điều tiết tiêu dùng đối với các mặt hàng ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng và môi trường.
Theo quy định mới, thuế tiêu thụ đặc biệt được điều chỉnh theo hướng tăng dần với rượu, bia và bổ sung thuế suất đối với nước giải khát có hàm lượng đường cao. Cụ thể, thuế suất đối với rượu và bia sẽ tăng theo lộ trình 5% mỗi năm trong giai đoạn 2027-2031. Đối với thuốc lá, thuế suất tỷ lệ phần trăm hiện hành 75% được giữ nguyên, đồng thời bổ sung thuế tuyệt đối theo lộ trình 5 năm từ 2027-2031.
Với nước giải khát theo Tiêu chuẩn quốc gia có hàm lượng đường trên 5 g/100 ml, mức thuế suất được áp dụng là 8% từ năm 2027 và tăng lên 10% từ năm 2028.
Ngoài điều chỉnh thuế suất, Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt 2025 còn sửa đổi đối tượng chịu thuế và không chịu thuế, bổ sung phương pháp tính thuế tuyệt đối, đồng thời điều chỉnh các trường hợp hoàn thuế và khấu trừ thuế. Các quy định này nhằm tăng tính minh bạch, đơn giản hóa quản lý thuế và khuyến khích người nộp thuế tuân thủ pháp luật.
Các thay đổi chính sách thuế từ năm 2026 được kỳ vọng vừa giảm gánh nặng cho người có thu nhập từ tiền lương, vừa tăng vai trò điều tiết của thuế đối với các mặt hàng ảnh hưởng đến sức khỏe và môi trường, qua đó góp phần ổn định ngân sách và định hướng tiêu dùng bền vững.
