Theo con nước, cá heo về đồng
Khi mực nước từ thượng nguồn sông Mekong dâng cao, tràn ngập kênh rạch miền Tây Nam Bộ, người dân vùng sông nước lại bước vào mùa mưu sinh quen thuộc của mùa nước nổi. Không chỉ mang theo phù sa, con nước còn đưa về nhiều sản vật đặc trưng, góp phần làm nên bản sắc ẩm thực miền Tây.
Trong số đó, cá heo nước ngọt – thường được gọi là cá heo miền Tây – là cái tên được nhiều người săn tìm. Loài cá này thường xuất hiện rộ từ khoảng tháng 7 đến tháng 10 âm lịch, theo dòng nước lớn bơi vào các nhánh sông, rạch ở Cần Thơ, Vĩnh Long, Cà Mau và một số địa phương lân cận.
Cá heo nước ngọt là loại cá “được lòng” cả người nội trợ lẫn thực khách sành ăn
Cá heo có thân thon dài, thịt trắng, săn chắc, ít xương dăm, vị ngọt tự nhiên. Chính đặc điểm này khiến cá heo trở thành loại cá “được lòng” cả người nội trợ lẫn thực khách sành ăn.
Với người dân miền Tây, cá heo không đơn thuần là thực phẩm. Đó còn là một phần ký ức của mùa nước nổi – mùa mà thiên nhiên hào phóng ban tặng cá tôm đầy đồng.
Vào thời điểm cá heo xuất hiện nhiều nhất, không ít gia đình tranh thủ giăng lưới, đặt dớn để bắt cá vừa phục vụ bữa ăn hằng ngày, vừa mang ra chợ bán. Nguồn cá theo mùa này giúp nhiều hộ có thêm thu nhập trong những tháng nước lớn.
Mộc mạc trong cách nấu, trọn vẹn hương vị
Điểm hấp dẫn của cá heo miền Tây nằm ở sự giản dị trong cách chế biến nhưng vẫn giữ được trọn vẹn vị ngon tự nhiên. Từ bao đời nay, người miền Tây đã quen thuộc với các món như canh chua cá heo nấu bông điên điển, cá heo kho tộ với tiêu và nước dừa, chiên giòn chấm mắm me, hay làm mắm cá heo để dành ăn quanh năm.
Mỗi món ăn là sự hòa quyện của vị ngọt từ thịt cá, vị chua dịu của trái cây miệt vườn, cùng mùi thơm đặc trưng của đồng nước mùa lũ.
Cá heo miền Tây có thể chế biến thành nhiều món ngon
Do không xuất hiện quanh năm, cá heo nước ngọt trở nên đặc biệt “đắt giá” mỗi khi vào mùa. Trên thị trường, giá cá heo tự nhiên thường dao động từ 500.000 – 800.000 đồng/kg, tùy kích cỡ và thời điểm khan hiếm.
Trong khi đó, cá heo nuôi có mức giá mềm hơn và thời gian thu hoạch kéo dài, nhưng với nhiều thực khách, cá heo tự nhiên theo mùa nước nổi vẫn được đánh giá cao hơn nhờ thịt săn chắc và vị ngọt đậm.
Hiện nay, cá heo miền Tây không chỉ tiêu thụ trong khu vực mà còn được vận chuyển đến TP.HCM, Hà Nội và nhiều tỉnh, thành khác, đáp ứng nhu cầu thưởng thức đặc sản sông nước của người dân đô thị.
Cá heo miền Tây có thể chế biến thành nhiều món ngon, nhưng phổ biến và được ưa chuộng nhất vẫn là cá heo kho tộ – món ăn gợi nhớ rõ nhất hương vị bếp nhà miền sông nước.
Với nhiều người, thưởng thức một bữa cơm có cá heo miền Tây không chỉ là trải nghiệm ẩm thực, mà còn là cách chạm vào nhịp sống chậm rãi, chân chất và hào sảng của vùng đất Nam Bộ mỗi mùa nước nổi.
