Tài năng đặc biệt gắn với Toán học
Ngay từ nhỏ, Vân Hạo đã bộc lộ niềm say mê đặc biệt với những con số. Khi nhiều đứa trẻ cùng trang lứa còn chưa nói rõ, cậu đã có thể tự mày mò thực hiện các phép tính cơ bản thông qua việc quan sát và thử nghiệm. Khả năng tự học gần như bản năng khiến cha mẹ nhanh chóng nhận ra con trai mình có năng khiếu nổi bật.
Nhận thấy tiềm năng ấy, gia đình quyết định định hướng Vân Hạo theo con đường toán học chuyên sâu. Khi chưa tròn 6 tuổi, cậu đã hoàn thành chương trình Toán tiểu học và được đặc cách vào lớp dành cho học sinh năng khiếu – vốn chỉ tuyển từ lớp 4 trở lên. Trong môi trường học tập vượt xa lứa tuổi, Vân Hạo không chỉ theo kịp mà còn nhanh chóng trở thành gương mặt nổi bật.
Khi đang học lớp 2, cậu tham gia cuộc thi “Toán mùa xuân” cùng các thí sinh lớn tuổi hơn. Dù chưa giành vị trí cao nhất, Vân Hạo chỉ kém người dẫn đầu một khoảng cách rất nhỏ. Ấn tượng trước năng lực vượt trội của cậu bé, ban tổ chức đã quyết định trao giải Đặc biệt – một trường hợp hiếm gặp trong lịch sử cuộc thi.
Những năm sau đó, Vân Hạo liên tục góp mặt ở nhiều kỳ thi toán học lớn nhỏ. Tuy nhiên, do còn nhỏ tuổi, việc xử lý các bài toán có lời văn phức tạp đôi khi vẫn là thách thức, khiến cậu nhiều lần lỡ hẹn với vị trí cao nhất.
"Thần đồng Toán học" Vân Hạo đã giành HCV trong cuộc thi Olympic Toán học quốc tế (IMO). Ảnh: Tổng hợpBước ngoặt thực sự đến khi Vân Hạo bước vào lớp 6. Từ thời điểm này, năng lực tư duy của cậu trở nên toàn diện hơn. Cậu lần đầu giành giải Nhất ở cả nội dung cá nhân lẫn đồng đội, mở ra chuỗi thành tích ấn tượng. Trong khoảng thời gian sau đó, Vân Hạo tham gia gần 40 cuộc thi toán học và chưa từng xếp dưới vị trí số một.
Thành tích nổi bật giúp Vân Hạo được chọn vào đội tuyển quốc gia tham dự Olympic Toán học quốc tế (IMO) khi đang học lớp 11. Tại kỳ thi tổ chức ở Anh, cậu xuất sắc giành huy chương vàng với số điểm tuyệt đối. Một năm sau, tại Nhật Bản, Vân Hạo tiếp tục lặp lại thành tích này. Hai tấm huy chương vàng IMO liên tiếp khiến tên tuổi Phó Vân Hạo trở thành niềm tự hào của giới toán học Trung Quốc, được truyền thông ca ngợi như biểu tượng của tài năng trẻ.
Năm 2003, với bảng thành tích rực rỡ, Vân Hạo được tuyển thẳng vào Học viện Khoa học Toán học thuộc Đại học Bắc Kinh – một trong những cơ sở đào tạo danh giá nhất Trung Quốc. Ngay từ khi nhập học, ông được đánh giá là sinh viên xuất sắc, được tín nhiệm giữ vai trò lớp trưởng và tham gia dẫn chương trình tại nhiều sự kiện dành cho tân sinh viên. Tưởng chừng con đường học thuật phía trước sẽ tiếp tục rộng mở.
Hào quang thần đồng tan vỡ
Tuy nhiên, môi trường đại học cũng mang đến nhiều cám dỗ mới. Thời điểm đó, trò chơi điện tử trở nên phổ biến trong giới sinh viên. Với một người trước đây gần như chỉ sống trong thế giới của sách vở và các con số, Vân Hạo nhanh chóng bị cuốn hút. Từ việc giải trí đơn thuần, anh dần sa đà vào những đêm chơi game kéo dài, bỏ bê việc học.
Hệ quả đến nhanh hơn dự đoán. Vân Hạo bị điểm liệt môn Lý luận quân sự, sau đó tiếp tục trượt nhiều môn khác như tiếng Anh, Vật lý và Chính trị, tổng cộng 10 tín chỉ không đạt.
Theo quy định nghiêm ngặt của Đại học Bắc Kinh, sinh viên trượt một môn hai lần sẽ không được cấp bằng tốt nghiệp. Đến năm 2007, khi bạn bè cùng khóa lần lượt ra trường, Vân Hạo phải đối diện với thực tế cay đắng về tương lai bấp bênh – điều chưa từng xuất hiện trong cuộc đời “toàn thắng” trước đó.
Trong giai đoạn khó khăn, một giáo viên từng huấn luyện toán Olympic đã giúp đỡ và tạo điều kiện để anh theo học chương trình thạc sĩ Giáo dục Toán tại Quảng Châu. Tuy nhiên, việc quay lại giảng đường sau quãng thời gian sa sút không hề dễ dàng. Những kiến thức từng là thế mạnh nay trở nên xa vời, buộc anh phải nỗ lực nhiều hơn để bắt kịp.
Sau cú trượt dài vì mải mê chơi game, Vân Hạo quay trở lại giảng đường và theo học Thạc sĩ. Hiện đang công tác tại 1 trường ĐH có tiếng ở Trung Quốc. Ảnh: Tổng hợpSau đó, Vân Hạo thử sức với kỳ thi tiến sĩ Toán ứng dụng tại Đại học Thanh Hoa nhưng không thành công. Trải nghiệm này khiến anh dần nhận ra bản thân không còn đứng trên đỉnh cao của hình ảnh “thiên tài” như trước. Quá trình theo đuổi chương trình tiến sĩ tại một trường khác kéo dài nhiều năm, với không ít thử thách và hoài nghi. Dẫu vậy, anh cuối cùng vẫn hoàn thành chương trình và lựa chọn con đường giảng dạy.
Sau khi tốt nghiệp, Phó Vân Hạo trở thành giảng viên Toán tại Học viện Sư phạm Quảng Đông. Công việc đứng lớp giúp anh tìm lại niềm vui với toán học, dù sự nghiệp không còn hào quang như thời niên thiếu. Năm 2019, anh chuyển sang công tác tại Đại học Khoa học và Công nghệ Nam Phương, vừa giảng dạy vừa nghiên cứu các phương pháp giáo dục toán học hiện đại.
Cuộc đời của ông sau đó bất ngờ gây tranh cãi khi một bài viết trên mạng gọi ông là “thiên tài Toán học sa ngã”, so sánh với nhiều cựu thí sinh IMO khác đã đạt thành tựu học thuật nổi bật.
Công việc giảng viên của Vân Hạo. Ảnh: Tổng hợpTrước những lời chỉ trích, Phó Vân Hạo bình thản chia sẻ: “Tôi từng được nâng lên rất cao nhờ may mắn, rồi bị kéo xuống bởi những điều không như ý. Nhưng hiện tại, tôi vẫn đứng vững trên mặt đất, không hề gục ngã”.
Theo ông, không phải ai cũng cần theo đuổi danh vọng hay những đỉnh cao hào nhoáng. Trở thành một giảng viên, đào tạo và truyền cảm hứng cho thế hệ trẻ, cũng là lựa chọn đáng trân trọng. Ông khẳng định mình chưa bao giờ rời xa toán học khi vẫn tham gia ra đề, chấm thi, huấn luyện đội tuyển và thực hiện các nghiên cứu về giáo dục toán.
Dù không còn được gọi là “thần đồng” như thuở thiếu thời, Phó Vân Hạo vẫn kiên định với con đường đã chọn, lặng lẽ cống hiến cho giáo dục và để lại dấu ấn theo cách riêng.
