Cục diện thị trường xe hai bánh tại Đông Nam Á vừa chứng kiến một bước ngoặt mang tính chiến lược khi Honda Motor quyết định thiết lập lại bản đồ sản xuất. Theo kế hoạch vừa được xác nhận, gã khổng lồ Nhật Bản sẽ chính thức khởi động dây chuyền lắp ráp dòng xe máy điện UC3 tại tỉnh Phú Thọ vào tháng 9 tới đây. Quyết định dịch chuyển toàn bộ nền tảng sản xuất từ Thái Lan về Việt Nam cho thấy sự nhạy bén của hãng trước làn sóng chuyển đổi năng lượng đang diễn ra mạnh mẽ tại các đô thị lớn. Trong giai đoạn đầu, sản lượng xuất xưởng sẽ được duy trì ở mức vừa phải để thăm dò phản ứng thực tế của người tiêu dùng.
Động lực từ thị trường
Sự dịch chuyển của Honda không phải là một quyết định bộc phát mà bám sát những biến động cốt lõi về chính sách giao thông đô thị. Động thái này được tung ra ngay thời điểm thủ đô Hà Nội bắt đầu áp dụng thí điểm vùng phát thải thấp tại khu vực trung tâm, hạn chế các phương tiện chạy xăng lưu thông vào dịp cuối tuần. Dù quy định thực tế đã được nới lỏng đáng kể so với dự thảo ban đầu và chưa tạo ra cú sốc trực tiếp đến nhịp sống sinh hoạt, đây vẫn được giới quan sát xem là một tín hiệu pháp lý định hình lại tương lai ngành công nghiệp xe hai bánh.
Bên cạnh áp lực từ chính sách môi trường, những biến động kinh tế vĩ mô cũng đang vô tình tạo đà cho phương tiện thuần điện phát triển. Tổng giám đốc Honda Việt Nam, bà Sayaka Arai, cho biết xu hướng chuyển dịch đang được đẩy nhanh hơn bao giờ hết dưới tác động của cuộc khủng hoảng giá nhiên liệu, một hệ quả trực tiếp từ những căng thẳng địa chính trị giữa Mỹ và Iran. Bà nhận định: "Xu hướng chuyển đổi sang xe điện của người tiêu dùng đang diễn ra nhanh hơn dự kiến. Các đại lý của chúng tôi liên tục ghi nhận lượng khách hàng tìm kiếm các dòng xe hai bánh chạy điện tăng trưởng ổn định."
Tham vọng định hình lại phân khúc đại chúng
Với lợi thế sản xuất nội địa, thương hiệu nắm giữ thị phần lớn nhất Việt Nam không giấu giếm tham vọng thâu tóm thị trường xe điện bình dân. Trọng tâm chiến lược sẽ được dồn vào một mẫu xe điện thế hệ mới, dự kiến sẽ chính thức trình làng vào năm sau để giành lấy miếng bánh béo bở nhất. Đánh giá về cục diện cạnh tranh hiện tại, bà Sayaka Arai thẳng thắn tiết lộ: "Phân khúc xe hai bánh chạy điện bán chạy nhất tại Việt Nam hiện nay đang tập trung ở khoảng giá dưới 30 triệu đồng. Đây cũng chính là phân khúc mục tiêu mà chúng tôi sẽ dốc lực nhắm tới."
Bên trong nhà máy Honda tại Việt NamDù vậy, bài toán thay thế hoàn toàn thói quen sử dụng xe xăng vẫn cần thêm thời gian dài để kiểm chứng. Các số liệu thống kê cho thấy tổng doanh số xe hai bánh của các nhà sản xuất lớn tại thị trường trong nước luôn duy trì ổn định ở mức 2,5 triệu đến 2,65 triệu chiếc mỗi năm kể từ 2023. Dù mức tiêu thụ này đã sụt giảm khoảng 20% so với thời kỳ đỉnh cao, sức sống của dòng xe máy truyền thống được tiếp nhiên liệu lỏng vẫn tỏ ra vô cùng bền bỉ.
Phân tích về hành vi mua sắm đang thay đổi, đại diện hãng xe Nhật Bản đưa ra một góc nhìn sát với thực tế đời sống. Bà dự đoán: "Nhiều khả năng đang có hiện tượng khách hàng vẫn giữ lại chiếc xe máy xăng cũ và mua thêm một chiếc xe điện có mức giá phải chăng để di chuyển ngắn, dẫn đến số lượng sở hữu xe trên mỗi hộ gia đình tăng lên. Đây có thể là động thái mua sắm đón đầu tương lai, và chúng tôi vẫn chưa thể dự báo chính xác điều này sẽ tác động thế nào đến xu hướng thị trường dài hạn."
Cuộc đua phủ sóng trạm sạc chuẩn CHAdeMO
Song song với việc chuyển giao công nghệ lắp ráp, mạng lưới hạ tầng sạc cũng đang được ráo riết triển khai để dọn đường cho dòng sản phẩm mới. Hiện tại, các đại lý của hãng tại Hà Nội và nhiều tỉnh thành đang được nâng cấp để lắp đặt các điểm sạc chuyên dụng, phục vụ riêng cho UC3 vốn là mẫu xe hai bánh hiếm hoi trên thị trường ứng dụng chuẩn sạc CHAdeMO.
Mẫu xe máy điện Honda UC3Thay vì phát triển hệ thống khép kín và độc quyền, hãng xe đang hướng tới một tầm nhìn rộng mở hơn về hạ tầng giao thông điện hóa. Về chiến lược dài hạn, bà Arai chia sẻ: "Chúng tôi kỳ vọng sẽ sớm đưa các trạm sạc này phủ sóng tại các địa điểm công cộng như trung tâm thương mại. Nếu các thương hiệu khác cùng bắt tay áp dụng tiêu chuẩn sạc này, nó sẽ kiến tạo nên một hệ sinh thái liên thông vô cùng thuận tiện cho người dùng."
