Thị trường xe điện lớn nhất thế giới vừa chứng kiến một bước đi đầy toan tính của ông lớn Tesla. Không kèn không trống, hãng xe điện Mỹ đã tiến hành thay đổi cách gọi tính năng cốt lõi của mình trên trang chủ tại Trung Quốc. Động thái này diễn ra ngay trước khi phiên điều trần đầu tiên của vụ kiện liên quan đến khả năng tự lái nổ ra tại Bắc Kinh.
Nước cờ đổi tên né án phạt gian lận tiêu dùng
Mười chủ xe Tesla tại quốc gia tỷ dân đã đồng loạt đệ đơn kiện công ty của tỷ phú Elon Musk vì hành vi quảng bá sai sự thật. Các nguyên đơn yêu cầu hãng xe Mỹ phải bồi thường tổng số tiền hơn 583.000 USD. Lý do đưa ra là hệ thống tự lái hoàn chỉnh không hề mang lại những năng lực vận hành như tài liệu tiếp thị từng cam kết.
Điều khiến giới quan sát chú ý là chỉ một tuần trước khi đứng trước vành móng ngựa, Tesla đã xóa bỏ cụm từ tự lái hoàn chỉnh để thay bằng tên gọi chức năng hỗ trợ lái Tesla. Sự thay đổi âm thầm này được xem là bằng chứng cho thấy công ty đang tìm cách dàn xếp ngôn từ nhằm phù hợp với quy định của cơ quan quản lý sở tại đối với hệ thống hỗ trợ lái Cấp độ 2. Ở cấp độ này, luật pháp quy định người lái vẫn phải luôn tập trung và chịu trách nhiệm hoàn toàn trong quá trình vận hành xe.
Tesla đổi tên FSD tại Trung Quốc giữa làn sóng kiện tụng từ khách hàngNhóm khách hàng này cho biết họ đã chi khoảng 7.800 USD cho mỗi suất nâng cấp phần mềm trong giai đoạn từ năm 2019 đến năm 2021. Đội ngũ bán hàng cùng những tuyên bố trên mạng xã hội của vị giám đốc điều hành luôn khẳng định công nghệ này sắp hoàn thiện và sẽ tăng giá mạnh trong tương lai. Sự thúc ép đó đã khiến nhiều người xuống tiền từ sớm để rồi nhận lại một sự thất vọng lớn.
Sự bất lực của thế hệ phần cứng cũ
Nút thắt của vụ kiện nằm ở sự bất tương thích về mặt công nghệ giữa các đời xe. Khi Tesla bắt đầu tung ra các bản cập nhật phần mềm nâng cao tại Trung Quốc, hệ thống này chỉ hoạt động tối ưu trên các dòng xe trang bị phần cứng mới. Những người mua xe sở hữu nền tảng phần cứng cũ được sản xuất từ năm 2019 đến năm 2023 hoàn toàn bị gạt ra khỏi danh sách tiếp cận các tính năng mới.
Tình thế càng trở nên tồi tệ hơn khi chính Elon Musk đã lên tiếng thừa nhận các dòng xe sử dụng thế hệ phần cứng cũ sẽ không thể đạt được mức độ tự động hóa như những gì hãng từng hứa hẹn. Lời nói này vô tình trở thành một bằng chứng đắt giá chống lại công ty trong các tranh chấp pháp lý. Ước tính tại Trung Quốc hiện có hơn 1 triệu phương tiện đang rơi vào tình trạng lỗi thời về phần cứng này.
Tesla Model 3 trưng bày trong một showroom tại Trung QuốcTheo luật bảo vệ người tiêu dùng tại Trung Quốc, nhóm nguyên đơn không chỉ yêu cầu hoàn lại số tiền gốc đã mua phần mềm mà còn đòi khoản bồi thường gấp 3 lần giá trị thiệt hại. Đây là mức phạt mang tính răn đe thường áp dụng cho các vụ gian lận thương mại. Nếu hàng trăm ngàn chủ xe khác cùng tham gia vào vòng xoáy pháp lý này, tổng nghĩa vụ tài chính mà hãng xe Mỹ phải gánh chịu tại riêng thị trường Trung Quốc có thể phình to lên tới hàng tỷ USD.
Cơn bão pháp lý càn quét trên diện rộng
Trung Quốc không phải là chiến trường duy nhất mà Tesla đang phải gồng mình chống đỡ các cáo buộc về công nghệ. Tại Australia, hàng ngàn chủ xe đã hợp lực trong một vụ kiện tập thể từ cuối năm 2025 với cùng một lý do tương tự. Người tiêu dùng xứ chuột túi cáo buộc hãng xe Mỹ đã thổi phồng quá mức khả năng xử lý tình huống của hệ thống hỗ trợ lái tự động.
Làn sóng phản đối này cũng đang lan rộng khắp các quốc gia châu Âu. Một liên minh gồm hơn 6.600 tài xế tại Hà Lan đã được thành lập để theo đuổi các hành động pháp lý tập thể đối với những chiếc xe bị giới hạn phần cứng. Giới phân tích tài chính quốc tế ước tính tổng giá trị rủi ro pháp lý toàn cầu mà Tesla phải đối mặt hiện đã chạm mốc 14,5 tỷ USD.
Mặc dù giá trị đền bù của vụ kiện tại Bắc Kinh hiện tại chưa quá lớn, nhưng kết quả của phiên tòa này sẽ tạo ra một tiền lệ vô cùng nguy hiểm. Nó sẽ là phát súng mở màn, kích hoạt hàng loạt đơn kiện ngủ yên từ những khách hàng đang cảm thấy mình bị lừa dối bởi những thuật ngữ tiếp thị hào nhoáng.
