Ngành công nghiệp ô tô toàn cầu vừa đón nhận một cơn địa chấn từ phương Đông. Tại trung tâm của sự chú ý, tập đoàn sản xuất xe điện BYD không ngần ngại vạch ra lộ trình đánh bật đế chế Toyota khỏi vị trí số một thế giới về doanh số trong vòng 5 năm tới. Lời tuyên chiến này càng trở nên khó tin khi hãng xe Trung Quốc tự tin loại bỏ thị trường tiêu thụ béo bở nhất hành tinh là Mỹ ra khỏi phương trình tăng trưởng của mình. Cả thế giới đang phải nín thở quan sát xem đây là một sự ngạo nghễ bộc phát hay một chiến lược đã được tính toán sắc lẹm từ đại bản doanh Thâm Quyến.
Nghịch lý tăng trưởng và bài toán nước Mỹ
Bức tranh bán hàng toàn cầu hiện tại cho thấy một khoảng cách không hề nhỏ giữa hai gã khổng lồ. Trong năm qua, nhà sản xuất xe điện Trung Quốc đưa ra thị trường 4,5 triệu phương tiện, một con số vô cùng ấn tượng nhưng vẫn chưa bằng một nửa so với thành tích 10,5 triệu xe của thương hiệu Nhật Bản. Đáng chú ý, sự thống trị kéo dài từ năm 2020 của Toyota phụ thuộc rất lớn vào sức mua khổng lồ từ thị trường Mỹ và khả năng bám trụ bền bỉ của các dòng xe sử dụng động cơ đốt trong.
Nhà máy BYD tại Thái LanNhiều chuyên gia phân tích đã tỏ rõ sự hoài nghi về tính khả thi trong tham vọng của ông chủ Wang Chuanfu. Giới tuyến chính trị và kinh tế tại Washington liên tục giăng ra hàng rào thuế quan ngất ngưởng cùng các lệnh hạn chế khắt khe về phần mềm, khiến cánh cửa bước vào nền kinh tế lớn thứ hai thế giới của BYD gần như đóng sập. Minh chứng rõ nét nhất cho sự bế tắc này là việc hãng chỉ bán được vỏn vẹn hơn 100 chiếc xe tải hạng nặng, dù chúng được lắp ráp trực tiếp tại cơ sở California.
Tuy nhiên, giới thượng tầng của hãng xe điện lại có một góc nhìn hoàn toàn khác biệt. Chia sẻ với truyền thông quốc tế, bà Stella Li, người đứng đầu mảng hoạt động toàn cầu, khẳng định doanh nghiệp sẽ đoạt lấy vương miện bằng chính năng lực cốt lõi. "Chúng tôi không cần thị trường Mỹ để đạt mục tiêu đó", vị nữ tướng đưa ra một tuyên bố đanh thép gạt bỏ mọi sự nghi ngờ.
Xoay trục sang châu Âu và bệ phóng công nghệ
Khi cánh cửa châu Mỹ khép lại, lục địa già châu Âu lập tức trở thành chiến trường quyết định cho tham vọng xưng vương. Sự khốc liệt của thị trường nội địa cộng với động thái cắt giảm trợ cấp từ Bắc Kinh đã khiến doanh số nửa đầu năm của hãng bốc hơi 16%. Chính sự ngột ngạt tại quê nhà đã tạo ra lực đẩy khổng lồ, buộc các dòng xe năng lượng mới phải thực hiện cuộc đại di cư sang những vùng đất màu mỡ hơn như châu Âu, Đông Nam Á và châu Mỹ Latinh.
Thống kê từ Hiệp hội ngành ô tô châu Âu cho thấy một sự bứt tốc đáng sợ khi thị phần của hãng tăng gấp đôi, chạm ngưỡng 2,8% chỉ riêng trong tháng 5. Thành tích này giúp đại diện Trung Quốc lạnh lùng vượt qua hàng loạt tay chơi sừng sỏ như Ford, Tesla và Nissan. Để đập tan sự dè dặt của người tiêu dùng lục địa già, tập đoàn đang rót ngân sách 2 tỷ euro nhằm thiết lập mạng lưới 3000 trạm sạc siêu tốc từ nay đến năm 2027. Công nghệ đột phá này cam kết khả năng nạp 70% dung lượng pin chỉ trong 5 phút, một thông số kỹ thuật đủ sức thay đổi hoàn toàn thói quen sử dụng phương tiện của khách hàng.
Những con đường tắt tỷ đô
Tham vọng định hình lại trật tự công nghiệp ô tô của BYD không đi kèm với những vụ thâu tóm ồn ào. Dù việc thâu tóm một hãng xe châu Âu đang sa sút từng được xem là lối tắt hoàn hảo để kiểm soát chuỗi cung ứng khu vực, ban lãnh đạo hãng đã quyết định chọn cách tự lực cánh sinh. Minh chứng kinh điển nhất là việc hãng thẳng thừng từ chối những đề nghị mua lại cổ phần từ thương hiệu Pháp Renault vào năm ngoái.
Thay vì đổ tiền mua lại đối thủ, nguồn lực tài chính khổng lồ đang được dồn toàn lực cho việc kiến tạo một thương hiệu hạng sang mang tên Denza. Đây là mũi nhọn chiến lược được kỳ vọng sẽ xuyên thủng phân khúc xe cao cấp vốn được coi là pháo đài bất khả xâm phạm của các nhà sản xuất Đức. Sự ra đời của siêu xe điện Z với mức giá khởi điểm lên tới 142.900 bảng Anh tại thị trường Anh Quốc là minh chứng cho khát vọng định vị lại giá trị thương hiệu. Cuộc lật đổ có thành công hay không vẫn cần thời gian trả lời, nhưng rõ ràng luật chơi của ngành công nghiệp ô tô tỷ đô đã không còn nằm trọn trong tay những đế chế già cỗi.
