Một cuộc điều tra do báo Kinh tế Tham khảo (Economic Information Daily) thực hiện đang gây xôn xao dư luận Trung Quốc khi phát hiện chất formamide – một hóa chất được Liên minh châu Âu xếp vào nhóm có độc tính đối với sinh sản – trong một số sản phẩm tã bỉm trẻ em phổ biến trên thị trường.
Điều đáng lo ngại hơn là các xét nghiệm tiếp theo còn phát hiện sự hiện diện của chất này trong máu và nước tiểu của nhiều trẻ nhỏ, làm dấy lên những câu hỏi lớn về an toàn sản phẩm trẻ em cũng như những khoảng trống trong hệ thống tiêu chuẩn hiện hành.
Phụ huynh nghi ngờ từ những ca hăm tã kéo dài
Theo thông tin được báo Kinh tế Tham khảo công bố, cuộc điều tra bắt nguồn từ phản ánh của nhiều gia đình về tình trạng trẻ bị hăm đỏ, kích ứng da hoặc tái phát viêm vùng mặc tã trong thời gian dài.
Một phụ huynh tại tỉnh An Huy cho biết con mình sử dụng liên tục một dòng tã thuộc thương hiệu Huggies trong khoảng 8 tháng nhưng tình trạng hăm tã không cải thiện. Khi chuyển sang sản phẩm khác, các triệu chứng giảm đáng kể; tuy nhiên khi quay lại sử dụng sản phẩm cũ, tình trạng kích ứng lại xuất hiện.
Những phản ánh tương tự đã thúc đẩy cơ quan báo chí thuê một phòng thí nghiệm độc lập tiến hành kiểm định nhiều dòng sản phẩm bằng phương pháp sắc ký khí ghép khối phổ (GC-MS), đồng thời mô phỏng điều kiện sử dụng thực tế của trẻ em.
Phát hiện formamide trong nhiều mẫu tã bỉm
Kết quả kiểm tra cho thấy một số sản phẩm thuộc các thương hiệu Huggies, Beaba Baby và Babycare có chứa formamide ở các mức độ khác nhau. Một số mẫu còn phát hiện thêm 1,2-propylene glycol.
3 mẫu tã bỉm phát hiện chứa độc tố tại Trung Quốc. Ảnh minh họaTrong đó, Huggies là thương hiệu thuộc tập đoàn Kimberly-Clark của Mỹ, nhiều năm nằm trong nhóm dẫn đầu thị trường tã bỉm toàn cầu. Beaba Baby và Babycare là những thương hiệu có thị phần đáng kể tại Trung Quốc.
Theo các chuyên gia tham gia kiểm định, việc xuất hiện formamide trong tã bỉm là điều bất thường bởi hóa chất này không được kỳ vọng xuất hiện trong sản phẩm được sản xuất theo quy trình kiểm soát chất lượng nghiêm ngặt.
Chất độc được phát hiện trong cơ thể trẻ em
Để đánh giá khả năng phơi nhiễm, nhóm điều tra đã thực hiện thêm các thử nghiệm. Một phóng viên tự đeo tã trong suốt một đêm (buộc ở cánh tay do khác biệt kích thước) và tiến hành xét nghiệm máu trước và sau thử nghiệm. Kết quả cho thấy nồng độ formamide trong máu tăng đáng kể sau thời gian tiếp xúc.
Đáng chú ý hơn, Trung tâm Nghiên cứu Phổ khối và Ứng dụng Lâm sàng thuộc Trung tâm Lâm sàng Y tế Công cộng tỉnh Sơn Đông đã xét nghiệm hơn 100 mẫu máu và nước tiểu trẻ em thu thập từ các bệnh viện hợp tác. Formamide được phát hiện trong nhiều mẫu với nồng độ được đánh giá là có khả năng gây ảnh hưởng tới sức khỏe.
Ông Yu Zhaoyan, Giám đốc đặc biệt của trung tâm nghiên cứu này, nhận định: “Đây là chất ngoại sinh, cơ thể không tự sản sinh ra”. Theo ông, formamide được đào thải tương đối nhanh nên việc vẫn phát hiện nồng độ đáng kể trong máu cho thấy khả năng tồn tại nguồn phơi nhiễm kéo dài từ môi trường sống hoặc các vật dụng tiếp xúc thường xuyên.
Ông Yu cũng cảnh báo rằng việc tiếp xúc kéo dài với hàm lượng thấp có thể ảnh hưởng đến chức năng gan, thận, đồng thời tác động tới số lượng tinh trùng, trứng và quá trình chuyển hóa hormone trong cơ thể.
Formamide là chất gì?
Formamide là chất lỏng không màu ở nhiệt độ thường, được sử dụng trong một số quy trình công nghiệp và nghiên cứu hóa học. Liên minh châu Âu đã phân loại formamide vào nhóm độc tính sinh sản 1B – tức nhóm hóa chất bị nghi ngờ mạnh có khả năng gây ảnh hưởng đến khả năng sinh sản hoặc sự phát triển của thai nhi. Chất này cũng nằm trong danh mục các chất cần được kiểm soát nghiêm ngặt tại châu Âu.
Tại Trung Quốc, formamide đã bị cấm sử dụng trong mỹ phẩm. Tuy nhiên, theo các chuyên gia môi trường được báo Kinh tế Tham khảo dẫn lời, chất này có khả năng thẩm thấu qua da và đi vào máu. Trong môi trường kín, nóng và ẩm như bên trong tã bỉm, nguy cơ phơi nhiễm kéo dài có thể gia tăng, đặc biệt đối với trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ – nhóm đối tượng có hệ cơ quan còn đang phát triển.
Vụ việc cũng làm dấy lên tranh luận về hệ thống giám sát sản phẩm trẻ em tại Trung Quốc. Theo điều tra, tiêu chuẩn quốc gia GB/T 28004.1-2021 áp dụng cho tã trẻ em hiện chưa quy định việc kiểm tra hoặc giới hạn hàm lượng formamide trong sản phẩm. Điều này đồng nghĩa một sản phẩm vẫn có thể đáp ứng đầy đủ các yêu cầu hiện hành dù chưa được đánh giá đối với loại hóa chất nói trên.
Sau khi thông tin được công bố, Babycare cho biết đã triển khai hoạt động rà soát chuyên biệt đối với chuỗi cung ứng và nguyên liệu sản xuất. Doanh nghiệp khẳng định quy định nội bộ không cho phép bổ sung formamide trong quá trình sản xuất và đang tiến hành kiểm tra toàn diện để xác minh nguyên nhân.
Trong bối cảnh thị trường tã bỉm trẻ em tại Trung Quốc có quy mô hàng chục tỷ USD mỗi năm và nhu cầu về sản phẩm chăm sóc trẻ em ngày càng tăng, vụ việc đang đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc cập nhật tiêu chuẩn an toàn hóa chất, tăng cường kiểm nghiệm độc lập và nâng cao tính minh bạch trong quản lý sản phẩm dành cho trẻ nhỏ.
