Chiều 6/8, tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất (Quốc hội khóa XVI), Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc (đại biểu Quốc hội tỉnh Hà Tĩnh) đã dự phiên thảo luận tổ 9 (TP. Cần Thơ, tỉnh Lai Châu, tỉnh Hà Tĩnh) về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Luật Phòng, chống rửa tiền và Luật Các tổ chức tín dụng.
Tại phiên thảo luận, Phó Thủ tướng Thường trực cho biết, công tác hoàn thiện thể chế thời gian qua đã đạt nhiều kết quả dưới sự chỉ đạo của Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư và Quốc hội, qua đó từng bước khắc phục điểm nghẽn về thể chế.
Tuy nhiên, trước yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới với mục tiêu tăng trưởng hai con số và hội nhập quốc tế sâu rộng, thể chế cần tiếp tục được hoàn thiện để trở thành động lực thúc đẩy phát triển.
Chính phủ đã báo cáo các cơ quan có thẩm quyền và Quốc hội về việc xây dựng, hoàn thiện nhiều luật và nghị quyết nhằm đáp ứng các yêu cầu mới, trong đó có những lĩnh vực trước đây chưa được điều chỉnh hoặc còn thiếu quy định.
Đối với dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam; Luật Phòng, chống rửa tiền và Luật Các tổ chức tín dụng, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc nhấn mạnh, việc sửa đổi là yêu cầu cấp thiết xuất phát từ thực tiễn.
Theo ông, mục tiêu đầu tiên là kịp thời thể chế hóa đầy đủ các chủ trương của Đảng về tiếp tục hoàn thiện đồng bộ thể chế phát triển, đổi mới tư duy xây dựng và thực thi pháp luật, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, đồng thời sắp xếp tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn, hoạt động hiệu lực và hiệu quả.
Bên cạnh đó, việc sửa luật nhằm xử lý các khó khăn, vướng mắc và khoảng trống pháp lý phát sinh trong công tác quản lý nhà nước về tiền tệ, ngân hàng, góp phần phát triển thị trường vốn và giảm áp lực đối với hệ thống ngân hàng.
Một mục tiêu quan trọng khác là hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về phòng, chống rửa tiền theo các chuẩn mực và khuyến nghị quốc tế, qua đó nâng cao tính minh bạch, an toàn và uy tín của hệ thống tài chính, tiền tệ Việt Nam.
Phó Thủ tướng cho biết, Chính phủ đã hoàn thiện hồ sơ dự án luật theo đúng trình tự, thủ tục và tiếp thu đầy đủ các ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng như cơ quan thẩm tra.
Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc phát biểu tại phiên thảo luận (Ảnh: VGP/Phương Nguyên)Bổ sung nhiều quy định mới đối với Ngân hàng Nhà nước
Theo dự thảo, Luật Ngân hàng Nhà nước sẽ được bổ sung quy định về trạng thái đầu tư quốc tế của Việt Nam. Chính phủ được giao quy định cụ thể về đối tượng, phạm vi, loại thông tin, thời hạn và hình thức cung cấp dữ liệu phục vụ việc xây dựng cán cân thanh toán và trạng thái đầu tư quốc tế.
Dự thảo cũng bổ sung quy định hạn chế việc sử dụng ngoại hối trên lãnh thổ Việt Nam, trừ các trường hợp được Thống đốc Ngân hàng Nhà nước cho phép.
Ngoài ra, dự thảo sửa đổi cơ chế tài chính của Ngân hàng Nhà nước, trong đó chuyển thẩm quyền quy định chế độ tài chính của Ngân hàng Nhà nước từ Thủ tướng Chính phủ sang Chính phủ.
Một nội dung đáng chú ý khác là bổ sung thẩm quyền cho Ngân hàng Nhà nước được áp dụng tỷ lệ bảo đảm an toàn khác với quy định hiện hành đối với các tổ chức tín dụng nhằm phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế, xã hội. Các tổ chức tín dụng được áp dụng cơ chế này phải xây dựng lộ trình để bảo đảm tuân thủ các tỷ lệ theo quy định.
Bên cạnh đó, dự thảo cũng điều chỉnh một số quy định để phù hợp với cơ cấu tổ chức mới của Ngân hàng Nhà nước và mô hình chính quyền địa phương hai cấp, đồng thời bãi bỏ trách nhiệm của Bộ Tài chính trong việc kiểm tra nghiệp vụ in, đúc, tiêu hủy tiền và quản lý dự trữ ngoại hối.
Hoàn thiện quy định về phòng, chống rửa tiền và tài sản mã hóa
Đối với Luật Phòng, chống rửa tiền, dự thảo sửa đổi khái niệm chủ sở hữu hưởng lợi nhằm bao quát đầy đủ các trường hợp phát sinh trong thực tế.
Đồng thời, dự thảo bổ sung đối tượng báo cáo, các dấu hiệu giao dịch đáng ngờ cũng như quy định về thanh tra, kiểm tra và giám sát hoạt động phòng, chống rửa tiền đối với lĩnh vực tài sản mã hóa.
Các quy định về nhận biết khách hàng, thu thập và xác minh thông tin khách hàng cũng được hoàn thiện. Dự thảo sửa đổi thêm quy định về minh bạch thông tin đối với các thỏa thuận pháp lý, trách nhiệm báo cáo giao dịch đáng ngờ cho Ngân hàng Nhà nước và nghĩa vụ lưu trữ thông tin, hồ sơ, tài liệu.
Ngoài ra, một số quy định liên quan đến tổ chức bộ máy cũng được sửa đổi hoặc bãi bỏ, trong đó có quy định về cơ quan thanh tra, giám sát thuộc Ngân hàng Nhà nước.
Ngân hàng thương mại được làm đại lý quản lý tài sản bảo đảm trái phiếu doanh nghiệp
Đối với Luật Các tổ chức tín dụng, dự thảo bổ sung quy định cho phép ngân hàng thương mại thực hiện hoạt động đại lý quản lý tài sản bảo đảm của trái phiếu doanh nghiệp theo quy định của pháp luật.
Theo Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc, việc sửa đổi đồng thời ba luật nhằm giải quyết những vấn đề cấp bách phát sinh trong thực tiễn, bao gồm các vướng mắc sau quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy, khoảng trống pháp lý trong lĩnh vực phòng, chống rửa tiền theo các khuyến nghị quốc tế, cũng như những bất cập trong cơ chế tài chính của Ngân hàng Nhà nước.
Sau khi tiếp thu ý kiến của các đại biểu Quốc hội, Chính phủ sẽ chỉ đạo cơ quan soạn thảo tiếp tục hoàn thiện dự thảo luật.
Theo đó, các quy định sẽ tiếp tục được rà soát nhằm thống nhất trách nhiệm quản lý nhà nước giữa các bộ, ngành, bảo đảm hoạt động thông suốt, tránh chồng chéo hoặc bỏ sót chức năng, nhiệm vụ. Đồng thời, dự thảo sẽ được đối chiếu với các chuẩn mực quốc tế về phòng, chống rửa tiền, tài trợ khủng bố và tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt, bảo đảm phù hợp với các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên cũng như các cam kết trong quá trình hội nhập.
