Khi nhiệt độ giảm sâu, cộng thêm không khí hanh khô dễ khiến cơ thể mất nước, khô rát cổ họng và suy giảm sức đề kháng trước các bệnh lý hô hấp. Lúc này, chế độ dinh dưỡng cần ưu tiên những thực phẩm giàu chất chống oxy hóa, vitamin và chất xơ để giữ ấm cơ thể, bảo vệ niêm mạc đường thở và hỗ trợ tiêu hóa.
Đặc biệt, trời lạnh cũng là giai đoạn nhiều loại rau củ ở Việt Nam phát triển tốt nhất trong năm. Nhờ đặc tính sinh trưởng tự nhiên, khả năng kháng sâu bệnh cao và nhiệt độ thấp hạn chế côn trùng sinh sôi, 3 loại rau củ mùa đông dưới đây hầu như không cần sử dụng thuốc trừ sâu, vừa an toàn lại mang đến nhiều lợi ích sức khỏe. Nếu ra chợ thấy nhớ mua ngay nhé!
1. Củ cải trắng
Trong y học cổ truyền, củ cải trắng vào mùa đông được ví như "nhân sâm trắng" nhờ giá trị dinh dưỡng dồi dào và khả năng hỗ trợ bảo vệ đường hô hấp. Củ cải mọc sâu dưới lòng đất, phần thân rễ phát triển mạnh trong tiết trời lạnh giá nên rất ít bị sâu bọ tấn công, gần như không cần can thiệp hóa chất bảo vệ thực vật.
Ảnh minh họa
Dưới góc độ khoa học dinh dưỡng, củ cải trắng chứa hàm lượng lớn vitamin C, kali cùng các hợp chất lưu huỳnh tự nhiên như glucosinolate và isothiocyanate. Những hoạt chất này có tác dụng kháng viêm, làm loãng dịch đờm, giảm tình trạng ho khan, đau rát họng thường gặp khi trời trở rét. Ngoài ra, enzyme amylase và các chất xơ trong củ cải giúp thúc đẩy quá trình tiêu hóa chất béo và tinh bột, giảm cảm giác đầy bụng trong những bữa ăn giàu đạm ngày đông.
Củ cải trắng có thể chế biến linh hoạt từ luộc, nấu canh xương, kho thịt cho đến muối chua nhẹ để ăn kèm, vừa thanh mát vừa kích thích vị giác.
2. Súp lơ xanh
Súp lơ xanh là loại rau thuộc họ cải bước vào chính vụ khi thời tiết chuyển lạnh, được ví như "nhân sâm xanh bình dân", Nhiệt độ thấp vào mùa đông giúp cây sinh trưởng khỏe mạnh, kết cấu bông chắc và hạn chế đáng kể sự phát triển của sâu tơ hay rệp hại so với các mùa nóng ẩm. Nhờ vậy, súp lơ xanh trồng đúng vụ đông có độ an toàn cao và giữ được vị ngọt tự nhiên.
Các nghiên cứu dinh dưỡng hiện đại chỉ ra rằng súp lơ xanh rất giàu sulforaphane, vitamin C, vitamin K và beta carotene. Trong đó, sulforaphane là hợp chất chống oxy hóa mạnh mẽ giúp kích hoạt các enzyme bảo vệ tế bào, giảm stress oxy hóa và tăng cường hàng rào miễn dịch trước virus đường hô hấp. Lượng vitamin C dồi dào trong 100g súp lơ xanh cũng đáp ứng phần lớn nhu cầu hàng ngày của cơ thể, hỗ trợ sản sinh bạch cầu và bảo vệ làn da khỏi tình trạng khô nẻ mùa hanh khô.
Ảnh minh họa
Để giữ trọn vẹn vitamin C và sulforaphane nhạy cảm với nhiệt độ cao, nên ưu tiên hấp cách thủy hoặc xào nhanh trên lửa lớn trong khoảng 3 đến 5 phút thay vì luộc quá nhừ.
3. Củ sen
Mùa đông là thời điểm củ sen thu hoạch cho chất lượng bùi, dẻo và giàu dưỡng chất nhất. Sinh trưởng sâu dưới lớp bùn ao hồ và được bảo vệ bởi lớp vỏ ngoài cứng cáp, củ sen hoàn toàn cách ly với sâu bệnh thông thường nên không cần phun thuốc trừ sâu trong quá trình phát triển.
Theo các phân tích dinh dưỡng, củ sen chứa hàm lượng cao chất xơ không hòa tan, vitamin B6, vitamin C cùng các khoáng chất thiết yếu như sắt, đồng và mangan. Vitamin B6 đóng vai trò quan trọng trong việc điều hòa tâm trạng, cải thiện chất lượng giấc ngủ và hỗ trợ chuyển hóa năng lượng giúp cơ thể giữ ấm hiệu quả. Bên cạnh đó, các hợp chất polyphenol và tannin trong củ sen có đặc tính chống oxy hóa, hỗ trợ bảo vệ niêm mạc dạ dày và cải thiện tuần hoàn máu trong những ngày thời tiết giá rét.
Ảnh minh họa
Củ sen hầm cùng sườn non, táo đỏ hoặc nấu canh đậu phộng là những món ăn bổ dưỡng, giúp bồi bổ khí huyết và làm ấm cơ thể hiệu quả cho cả gia đình trong suốt mùa đông.
Ngoài ra, cần lưu ý chế biến món ăn ít dầu mỡ và kiểm soát muối, tăng cường chất xơ, kết hợp giữ ấm đủ, ngủ nghỉ khoa học, vận động nhẹ nhàng để khỏe mạnh hơn trong mùa lạnh nhé!
