Nếu cách đây 10 năm, phần lớn ngân hàng chỉ sở hữu quy mô vốn điều lệ vài nghìn đến hơn chục nghìn tỷ đồng thì đến nay, bức tranh đã thay đổi hoàn toàn. Hàng loạt nhà băng đã thực hiện nhiều đợt tăng vốn liên tiếp thông qua chia cổ tức bằng cổ phiếu, phát hành riêng lẻ, chào bán cho cổ đông hiện hữu hay phát hành ESOP, qua đó đưa vốn điều lệ lên những cột mốc chưa từng có.
Dữ liệu giai đoạn 2015-2025 cho thấy tổng vốn điều lệ của 27 ngân hàng thương mại đã tăng từ 260.600 tỷ đồng lên gần 922.000 tỷ đồng, tương đương tăng hơn 3,5 lần chỉ sau một thập kỷ. Quy mô vốn toàn ngành tăng thêm hơn 661.000 tỷ đồng, phản ánh xu hướng tăng cường năng lực tài chính để đáp ứng các chuẩn mực an toàn vốn, mở rộng quy mô tín dụng và đầu tư mạnh cho chuyển đổi số.
Điều đáng chú ý là cuộc đua tăng vốn không chỉ diễn ra ở nhóm ngân hàng quốc doanh mà còn chứng kiến sự bứt phá mạnh mẽ của nhiều ngân hàng tư nhân.
Xét theo tốc độ tăng trưởng vốn điều lệ trong giai đoạn 2015-2025, VPBank là ngân hàng dẫn đầu hệ thống. Từ mức vốn điều lệ chỉ hơn 8.056 tỷ đồng vào năm 2015, đến năm 2025, ngân hàng đã nâng vốn lên hơn 79.339 tỷ đồng, gấp gần 10 lần sau một thập kỷ.
Với kết quả trên, VPBank đã vượt qua VietinBank và BIDV để trở thành ngân hàng có vốn điều lệ cao thứ ba hệ thống chỉ sau Vietcombank và MB.
Động lực tăng trưởng đến từ hàng loạt đợt phát hành cổ phiếu quy mô lớn, đặc biệt là thương vụ bán 15% vốn cho đối tác chiến lược SMBC năm 2023 giúp VPBank bổ sung nguồn vốn chủ sở hữu rất lớn. Sau thương vụ này, ngân hàng liên tục mở rộng dư địa tín dụng, đầu tư công nghệ và nâng cao hệ số an toàn vốn (CAR), trở thành một trong những ngân hàng có nền tảng vốn mạnh nhất hệ thống.
Đứng ngay sau là Techcombank với mức tăng gần 8 lần. Vốn điều lệ của ngân hàng tăng từ 8.878 tỷ đồng năm 2015 lên hơn 70.862 tỷ đồng năm 2025. Riêng giai đoạn 2023-2025, Techcombank thực hiện nhiều đợt chia cổ tức bằng cổ phiếu với quy mô lớn, đưa vốn điều lệ vượt mốc 70.000 tỷ đồng và nằm trong Top 2 ngân hàng tư nhân có vốn lớn nhất Việt Nam.
MB cũng ghi nhận tốc độ tăng trưởng rất mạnh. Sau 10 năm, vốn điều lệ của ngân hàng tăng từ 16.000 tỷ đồng lên hơn 80.550 tỷ đồng, tương đương tăng hơn 5 lần.
Trong nhóm ngân hàng có tốc độ tăng vốn nhanh nhất còn có HDBank khi vốn điều lệ tăng từ 8.100 tỷ đồng lên hơn 50.000 tỷ đồng, gấp khoảng 6,2 lần. Quy mô vốn này đưa HDBank vào nhóm ngân hàng tư nhân có vốn điều lệ lớn nhất hệ thống, chỉ đứng sau MB, VPBank và Techcombank.
Đáng chú ý, quá trình tăng vốn của HDBank diễn ra khá đều đặn, gắn liền với tốc độ tăng trưởng lợi nhuận và chiến lược mở rộng quy mô hoạt động. Việc liên tục bổ sung vốn giúp HDBank duy trì hệ số an toàn vốn (CAR) ở mức cao theo chuẩn Basel II, đồng thời tạo dư địa để mở rộng tín dụng trong bối cảnh nhu cầu vốn của nền kinh tế tăng mạnh. Đây cũng là nền tảng để ngân hàng đẩy nhanh chiến lược phát triển ngân hàng bán lẻ, tài chính tiêu dùng, khách hàng doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) và đầu tư mạnh cho chuyển đổi số.
Nhiều ngân hàng quy mô trung bình cũng ghi nhận tốc độ tăng trưởng rất cao. OCB tăng từ khoảng 3.547 tỷ đồng lên hơn 26.600 tỷ đồng, tương đương gấp 7,5 lần. VIB cũng tăng từ 4.845 tỷ đồng lên hơn 34.000 tỷ đồng, tương đương gấp hơn 7 lần sau một thập kỷ. Nam A Bank nâng vốn từ hơn 3.000 tỷ đồng lên trên 17.000 tỷ đồng, tăng gần 5,7 lần. LPBank cũng mở rộng vốn từ 6.460 tỷ đồng lên gần 29.900 tỷ đồng, tăng khoảng 4,6 lần.
Ở nhóm ngân hàng quốc doanh, Vietcombank là cái tên có tốc độ tăng vốn nổi bật nhất. Vốn điều lệ tăng từ 26.650 tỷ đồng năm 2015 lên hơn 83.500 tỷ đồng năm 2025, gấp hơn 3 lần. Quy mô vốn hiện nay cũng đưa Vietcombank trở thành ngân hàng có vốn điều lệ lớn nhất toàn hệ thống.
Trong khi đó, BIDV tăng từ khoảng 34.187 tỷ đồng lên hơn 70.200 tỷ đồng, VietinBank tăng từ hơn 37.200 tỷ đồng lên gần 77.700 tỷ đồng. Dù tốc độ tăng không quá đột biến như nhóm ngân hàng tư nhân, quy mô tuyệt đối của ba "ông lớn" quốc doanh vẫn thuộc nhóm dẫn đầu thị trường.
Ở chiều ngược lại, không phải ngân hàng nào cũng tích cực tăng vốn trong giai đoạn vừa qua. Sacombank gần như giữ nguyên vốn điều lệ ở mức khoảng 18.852 tỷ đồng trong suốt 10 năm. Đây là hệ quả của quá trình tái cơ cấu kéo dài khiến ngân hàng chưa thể chia cổ tức hay thực hiện các kế hoạch tăng vốn quy mô lớn.
Saigonbank cũng duy trì vốn điều lệ quanh mức 3.080-3.388 tỷ đồng trong nhiều năm. Eximbank chỉ bắt đầu tăng vốn trở lại từ năm 2022 sau thời gian dài "đứng yên" ở mức hơn 12.355 tỷ đồng.
Nhìn theo từng giai đoạn, làn sóng tăng vốn diễn ra mạnh nhất trong khoảng 2021-2025. Đây cũng là thời điểm nhiều ngân hàng đạt lợi nhuận kỷ lục, tạo nguồn thặng dư lớn để chia cổ tức bằng cổ phiếu. Song song với đó, yêu cầu đáp ứng chuẩn Basel II, Basel III, mở rộng hạn mức tín dụng và đầu tư mạnh vào hạ tầng số khiến nhu cầu bổ sung vốn ngày càng cấp thiết.
Cuộc đua tăng vốn được dự báo vẫn chưa dừng lại. Nhiều ngân hàng đã trình cổ đông kế hoạch chia cổ tức bằng cổ phiếu hoặc phát hành thêm trong giai đoạn 2026-2027 nhằm tiếp tục nâng cao năng lực tài chính, đáp ứng các tiêu chuẩn quản trị rủi ro ngày càng cao và chuẩn bị nguồn lực cho chu kỳ tăng trưởng mới của ngành ngân hàng.
