Những con đường mới mở rộng trên quê hương Kim Liên, Nghệ An - Ảnh: DOÃN HÒA
Với họ, phần đất trước nhà không chỉ là tài sản, mà còn là sự góp sức để những con đường quê rộng hơn, thuận tiện hơn cho cộng đồng. Đằng sau những mét đường ấy là câu chuyện về sự thay đổi cách nghĩ của người dân nông thôn: từ "đất nhà tôi" sang "con đường của chúng ta".
Nhà lùi vào, đường rộng ra
Những ngày cuối tháng 8, con đường chạy qua xóm Bố Đức, xã Kim Liên nhộn nhịp hơn thường lệ. Tiếng máy cắt, tiếng người tháo dỡ tường rào xen lẫn tiếng xe chở vật liệu.
Những hàng rào từng đánh dấu ranh giới mỗi gia đình lần lượt được tháo xuống, nhường chỗ cho con đường rộng hơn.
Tuyến đường trong xóm dài gần 1km, trước đây chỉ rộng khoảng 3m. Khi địa phương vận động mở rộng lên 5m, nhiều hộ dân đã đồng thuận hiến đất, tự tháo dỡ công trình trên phần đất bị ảnh hưởng.
Có gia đình hiến đất vườn, có hộ lùi hàng rào, có nhà phá một phần tường xây kiên cố. Phần đất ấy đã gắn bó với gia đình nhiều năm, nhưng vì con đường chung, người dân vẫn đồng thuận.
Ông Nguyễn Tùng Mậu - 79 tuổi, ngụ xã Kim Liên, Nghệ An - bên bức tường rào được tháo dỡ, hiến đất của gia đình để mở rộng đường - Ảnh: DOÃN HÒA
Phần đất trước nhà ông Nguyễn Tùng Mậu (79 tuổi) vốn được gia đình sử dụng làm sân và trồng cây. Khi tuyến đường mở rộng, gia đình ông phải tháo dỡ một phần hàng rào, dành đất cho đường.
"Đất thì quý thật, nhưng con đường này không phải chỉ nhà mình đi. Hằng ngày người già, trẻ nhỏ, xe cộ đều qua lại. Đường rộng thì bà con đi lại thuận tiện, mình cũng được hưởng lợi. Nghĩ vậy nên gia đình tôi đồng ý", ông Mậu nói.
Rồi ông cười: "Nhà mình lùi vào một chút nhưng đường rộng ra cho cả xóm. Sau này con cháu đi lại cũng được hưởng".
Ông Nguyễn Văn Lý, Xóm trưởng xóm Bố Đức, cho biết khi chủ trương mở rộng đường được đưa ra, điều ông lo nhất là việc vận động người dân.
"Đất đai là tài sản của mỗi gia đình, nói hiến thì ai cũng phải cân nhắc. Nhưng khi cán bộ xóm giải thích đường rộng thì việc đi lại thuận lợi, giá trị chung của cả xóm cũng được nâng lên, bà con dần đồng thuận", ông Lý nói.
Theo ông Lý, điều đáng quý là nhiều hộ không chờ chính quyền hỗ trợ, mà chủ động tháo dỡ tường rào, di chuyển cây cối, bàn giao mặt bằng. Một số gia đình còn góp ngày công để cùng xóm làm đường.
Đến nay, 44 hộ dân ở xóm Bố Đức đã hiến đất vườn, đất ở để mở rộng tuyến đường.
"Có nhà ban đầu còn băn khoăn, nhưng thấy hàng xóm tự nguyện hiến đất, phá hàng rào để đường đi chung rộng hơn thì cũng đồng tình. Mỗi người góp một chút, cuối cùng cả tuyến đường được mở rộng", ông Lý chia sẻ.
Người dân xóm Nam Cát, xã Kim Liên, Nghệ An đồng thuận ký tên hiến đất để mở đường - Ảnh: DOÃN HÒA
Khi lòng dân đã thuận
Tinh thần đồng thuận không chỉ có ở xóm Bố Đức. Trong những ngày chuẩn bị kỷ niệm Quốc khánh 2-9, khoảng 40 hộ dân ở xóm Nam Cát, xã Kim Liên cũng đồng thuận hiến đất, bàn giao mặt bằng để thực hiện tuyến đường 539C dọc sông Lam, đi qua xã Hưng Đạo (cũ), nay thuộc xã Hưng Nguyên.
Tuyến đường có tổng mức đầu tư gần 23 tỉ đồng. Khi hoàn thành, công trình sẽ góp phần kết nối giao thông, tạo thuận lợi cho người dân và mở thêm không gian phát triển cho khu vực.
Để tuyến đường triển khai, một phần diện tích đất của người dân bị ảnh hưởng. Thay vì tính toán thiệt hơn, nhiều hộ đã thống nhất bàn giao đất.
Bà Trần Thị Thơ - một hộ dân ở xóm Nam Cát, xã Kim Liên - cho biết gia đình đã tích góp nhiều năm để có được phần đất hiện nay. Tuy nhiên khi công trình chung được triển khai, gia đình bà không muốn trở thành điểm vướng.
"Đất của gia đình là tài sản tích góp nhiều năm, nhưng đây là công trình phục vụ cả cộng đồng. Đường làm xong thì con cháu, bà con đều đi lại thuận tiện. Nếu mình giữ phần đất nhỏ mà ảnh hưởng đến công trình chung thì cũng không nên", bà Thơ nói.
Theo bà Thơ, sự đồng thuận của những hộ xung quanh cũng là động lực để gia đình quyết định nhanh hơn.
Người dân tháo dỡ công trình phụ, tường rào của gia đình để chính quyền xã đo đạc, mở rộng đường - Ảnh: DOÃN HÒA
"Nhà này hiến, nhà kia hiến, ai cũng nghĩ cho con đường chung thì mình cũng không thể đứng ngoài. Quốc khánh là dịp mọi người cùng hướng về những điều lớn lao của đất nước, với chúng tôi, góp một phần đất để làm đường cũng là một việc có ý nghĩa", bà Thơ chia sẻ.
Theo ông Thái Thế Kiên - Trưởng Phòng Kinh tế xã Kim Liên, để xây dựng xã kiểu mẫu, địa phương đã khảo sát, đăng ký hỗ trợ bê tông tươi xây dựng xóm, khu dân cư và các tuyến đường "Sáng - Xanh - Sạch - Đẹp".
Đối với khu dân cư có trên 50 hộ gia đình và tuyến đường dài trên 1km, xã có chính sách hỗ trợ 50% bê tông tươi. Những xóm đạt yêu cầu còn được thưởng 200 triệu đồng.
Một con đường mới được đổ bê tông kiên cố ở xã Kim Liên, Nghệ An nhờ sự đồng thuận của người dân
Chia sẻ với Tuổi Trẻ, Bí thư Đảng ủy xã Kim Liên Nguyễn Thị Phương Thúy cho biết địa phương xác định xây dựng nông thôn mới không chỉ là đầu tư công trình bằng ngân sách, mà quan trọng hơn là tạo được sự đồng thuận của người dân.
"Điều đáng quý nhất là bà con hiểu rằng xây dựng quê hương trước hết phải bắt đầu từ chính mỗi người dân. Khi người dân đồng lòng, nhiều việc khó cũng có thể làm được", bà Thúy nói.
Theo bà Thúy, việc người dân ở nhiều xóm tự nguyện hiến đất mở đường cho thấy chủ trương xây dựng nông thôn mới đã thực sự đi vào đời sống.
"Có những phần đất gắn với gia đình nhiều năm, có hàng rào, cây cối, thậm chí có công trình phải tháo dỡ. Vì lợi ích chung, bà con vẫn sẵn sàng hy sinh một phần lợi ích của gia đình. Đó là điều chúng tôi rất trân trọng", bà Thúy đánh giá.
Những ngày Quốc khánh, cờ đỏ sao vàng rực lên trên những con đường làng Kim Liên. Những hàng rào được tháo xuống, những khoảng đất được nhường lại cho đường đi trở thành một hình ảnh đẹp về tinh thần cộng đồng.
Người dân lùi hàng rào của nhà mình, để con đường của quê hương rộng thêm một chút và tiến về phía trước.
Đường vào Kim Liên - quê nội Chủ tịch Hồ Chí Minh hôm nay - Ảnh: DOÃN HÒA
