Phát hiện bị cao huyết áp từ nhiều năm trước, ông Hứa (Hà Nam, Trung Quốc) chưa bao giờ xem đây là mối nguy hiểm. Ngoài 50 tuổi, thấy bản thân vẫn đi lại "phăng phăng", ăn ngon ngủ tốt và không có triệu chứng gì nghiêm trọng, ông luôn chủ quan cho rằng đây chỉ là "bệnh vặt", "bệnh của người gìa". Thế nhưng, sự tự mãn ấy đã khiến ông phải trả giá bằng cả tính mạng.
Trong một đêm muộn, sau cơn đau thắt ngực dữ dội, ông gục xuống ngay tại phòng khách. Dù người nhà vội vã gọi xe cấp cứu nhưng mọi nỗ lực cứu chữa của đội ngũ y bác sĩ đều vô vọng. Ông tử vong tại bệnh viện trong đêm ấy.
Ảnh minh họa
Khai thác tiền sử bệnh từ gia đình, bác sĩ Wu Mingfen (Hà Nam, Trung Quốc) vừa thương lại vừa giận khi phát hiện thói quen dùng thuốc của ông Hứa. Hóa ra, mấy năm qua, ông chưa từng tuân thủ phác đồ điều trị. Cứ thấy hết chóng mặt là ông tự ý ngưng thuốc, hôm nào thấy đau đầu lại tự uống tăng liều, kết hợp với thói quen uống rượu và ăn mặn kéo dài.
Bác sĩ Wu không kìm nổi cảm xúc mà thở dài: "Uống thuốc hạ huyết áp theo cảm giác cá nhân mà không tuân thủ chỉ định y khoa chẳng khác nào hành động tự sát đối với hệ tim mạch".
4 sai lầm khi dùng thuốc huyết áp không khác gì "tự sát"
Trường hợp của ông Hứa là bài học đắt giá cho rất nhiều người. Thực tế, tâm lý xem nhẹ việc dùng thuốc đúng hướng dẫn đã và đang diễn ra vô cùng phổ biến trong đời sống hàng ngày.
Rất nhiều người hình thành tâm lý chủ quan từ những lần uống thuốc cảm sốt, giảm đau hay bổ sung vitamin thông thường. Họ quen kiểu uống theo cảm tính, thấy hắt hơi sổ mũi thì tự mua thuốc uống vài hôm, thấy bớt triệu chứng là tự ý ngưng mà chẳng cần uống hết liều.
Chính sự vô tư nguy hiểm ấy đã vô tình ăn sâu vào tiềm thức, khiến họ đem nguyên cách dùng thuốc tùy tiện đó áp dụng sang các dòng thuốc điều trị mạn tính, thậm chí là bệnh nghiêm trọng cần tuân thủ chặt chẽ chỉ định của bác sĩ.
Ví dụ như thuốc hạ huyết áp. Nhiều người không hề biết rằng, nếu thuốc cảm hay thuốc giảm đau chỉ dùng để cắt ngọn triệu chứng bộc phát trước mắt, thì thuốc hạ huyết áp lại là một phác đồ dài hạn nhằm duy trì áp lực máu ổn định liên tục, bảo vệ toàn bộ hệ thống mạch máu và tim mạch khỏi nguy cơ "đổ vỡ" và nguy hiểm tính mạng.
Ảnh minh họa
Qua trường hợp này, bác sĩ Wu một lần nữa nhấn mạnh 4 sai lầm chết người trong thói quen uống thuốc mà rất nhiều bệnh nhân đang mắc phải:
1. Tự ý ngừng thuốc khi thấy chỉ số đã ổn định
Nhiều bệnh nhân lầm tưởng huyết áp hạ về ngưỡng an toàn nghĩa là bệnh đã khỏi hoàn toàn. Thực tế, chỉ số đẹp đó chỉ là kết quả của sự can thiệp từ thuốc phối hợp với chế độ sinh hoạt hằng ngày. Khi đột ngột ngưng thuốc, huyết áp sẽ bùng phát tăng cao trở lại như một lò xo bị nén quá mức. Áp lực máu dội ngược cực lớn lên thành mạch dễ dẫn đến vỡ mạch máu não hoặc nhồi máu cơ tim cấp trong chớp mắt.
2. Thay đổi liều lượng dựa trên cảm giác cá nhân
Các biểu hiện như chóng mặt, đau đầu hay mệt mỏi hoàn toàn có thể xuất phát từ tình trạng thiếu ngủ, căng thẳng hay hạ đường huyết chứ không riêng gì do huyết áp. Việc tự ý tăng hoặc giảm liều mỗi khi thấy cơ thể khó chịu rất dễ dẫn đến tình trạng quá liều. Huyết áp tụt dốc thót tim sẽ làm gián đoạn dòng máu nuôi não, gây ra các cơn đột quỵ do thiếu máu cục bộ hoặc té ngã chấn thương nguy hiểm.
3. Bỏ qua việc kiểm tra chức năng gan thận định kỳ
Dùng thuốc hạ huyết áp dài ngày đòi hỏi bác sĩ phải theo dõi sát sao khả năng chuyển hóa và đào thải của cơ thể. Nhiều người uống thuốc liên tục suốt nhiều năm nhưng chưa từng đi xét nghiệm lại. Việc bỏ qua các đợt kiểm tra định kỳ khiến người bệnh hoàn toàn mù tịt về tình trạng tổn thương gan, suy giảm chức năng thận hay sự mất cân bằng điện giải tiềm ẩn do thuốc tích tụ gây ra.
4. Chủ quan duy trì thói quen ăn mặn, hút thuốc và uống rượu
Ảnh minh họa
Nhiều người ỷ lại vào việc bản thân đã uống thuốc hạ huyết áp hàng ngày nên vẫn thoải mái tiêu thụ các món ăn nhiều muối, tiếp tục duy trì thói quen hút thuốc và uống rượu bia. Họ không nhận ra rằng chất độc trong thuốc lá làm xơ cứng thành mạch, cồn gây dao động huyết áp dữ dội, còn lượng muối dư thừa sẽ giữ nước lại trong cơ thể. Những tác nhân này trực tiếp vô hiệu hóa tác dụng của thuốc và âm thầm đẩy nhanh tiến trình dẫn đến thảm cảnh tử vong.
5 "nguyên tắc vàng" giúp kiểm soát huyết áp an toàn và bảo vệ tính mạng
Để bảo vệ trái tim và chủ động ngăn ngừa những biến chứng tim mạch nguy hiểm, việc thiết lập một quy trình chăm sóc sức khỏe nghiêm ngặt là điều bắt buộc đối với mỗi người bệnh cao huyết áp. Bác sĩ Wu đưa ra 5 nguyên tắc quan trọng sau?:
- Tuân thủ tuyệt đối phác đồ điều trị: Người bệnh phải uống thuốc đúng liều, đúng giờ theo chỉ định của bác sĩ chuyên khoa. Cần coi việc duy trì chỉ số huyết áp ổn định là mục tiêu dài hạn mỗi ngày, tuyệt đối không tự ý ngưng hay thay đổi liều lượng dù cảm thấy cơ thể hoàn toàn khỏe mạnh.
- Thiết lập nhật ký theo dõi huyết áp tại nhà: Chủ động đo và ghi chép lại chỉ số huyết áp vào những khung giờ cố định trong ngày, đặc biệt là buổi sáng sau khi thức dậy và buổi tối trước khi đi ngủ. Việc lưu trữ dữ liệu này giúp bác sĩ có căn cứ chính xác để điều chỉnh phác đồ phù hợp nhất.
Ảnh minh họa
- Tầm soát chức năng gan thận và điện giải định kỳ: Định kỳ từ 3 đến 6 tháng, người bệnh cần thực hiện các xét nghiệm máu và nước tiểu để đánh giá khả năng dung nạp thuốc của cơ thể. Điều này giúp phát hiện sớm các tác dụng phụ tiềm ẩn và bảo vệ an toàn cho hệ thống cơ quan nội tạng.
- Chủ động điều chỉnh chế độ ăn uống chuẩn y khoa: Cắt giảm lượng muối tiêu thụ xuống dưới 5g mỗi ngày, hạn chế tối đa các thực phẩm chế biến sẵn, đồ muối chua hay thức ăn nhanh. Tăng cường bổ sung rau xanh, trái cây tươi và các thực phẩm giàu chất xơ để hỗ trợ làm sạch mạch máu.
- Xây dựng lối sống lành mạnh và vận động hợp lý: Tuyệt đối từ bỏ thuốc lá và hạn chế tối đa bia rượu. Bên cạnh đó, nên duy trì thói quen luyện tập thể thao nhẹ nhàng như đi bộ, tập yoga hay dưỡng sinh khoảng 30 phút mỗi ngày để tăng cường độ dẻo dai cho hệ tim mạch.
Nguồn và ảnh: Sohu, Family Doctor
