Theo báo cáo của Ngân hàng Nhà nước (NHNN), phần dư nợ tín dụng tăng thêm dành cho nhà ở xã hội được loại trừ khỏi dư nợ tín dụng bất động sản khi thực hiện kiểm soát tăng trưởng tín dụng đối với lĩnh vực này.
Tương tự, đối với các ngân hàng thương mại cấp tín dụng cho doanh nghiệp thực hiện những dự án lớn, trọng điểm, có tính chất lan tỏa và thúc đẩy phát triển kinh tế vùng theo chỉ đạo của lãnh đạo Chính phủ, phần dư nợ phát sinh mới hằng năm cũng được loại trừ và được cấp bổ sung hạn mức tăng trưởng tín dụng.
Trong bối cảnh này, dòng vốn dành cho nhà ở xã hội đang có những chuyển biến đáng chú ý.
Ông Nguyễn Xuân Bắc, Phó Vụ trưởng Vụ Tín dụng các ngành kinh tế (NHNN) cho biết, Chương trình cho vay nhà ở xã hội theo Nghị quyết 33/NQ-CP hiện có 11 ngân hàng thương mại tham gia, với tổng quy mô hơn 153.000 tỷ đồng. Con số này đã tăng so với quy mô ban đầu 120.000 tỷ đồng của 4 ngân hàng thương mại Nhà nước.
Lãi suất của chương trình đã được điều chỉnh 6 lần và hiện ở mức 7%/năm đối với chủ đầu tư, 6,5%/năm đối với người mua nhà. Thời gian áp dụng lãi suất ưu đãi là 3 năm đối với chủ đầu tư và 5 năm đối với người mua nhà.
Đối với người mua nhà dưới 35 tuổi, thời gian hưởng ưu đãi có thể lên tới 15 năm. Cụ thể, lãi suất cho vay thấp hơn 2%/năm trong 5 năm đầu và thấp hơn 1%/năm trong 10 năm tiếp theo so với lãi suất cho vay trung, dài hạn bình quân của 4 ngân hàng thương mại nhà nước.
Ông Nguyễn Xuân Bắc, Phó Vụ trưởng Vụ Tín dụng các ngành kinh tế (Ảnh: chinhphu.vn)Hơn 153.000 tỷ đồng cho vay, dư nợ mới đạt 14.300 tỷ đồng
Tính đến ngày 31/8/2026, tổng số tiền cam kết cho vay của chương trình đạt khoảng 50.300 tỷ đồng, gần gấp 3 lần cuối năm 2025. Doanh số giải ngân đạt khoảng 17.500 tỷ đồng, tăng khoảng 9.950 tỷ đồng so với cuối năm trước. Dư nợ theo đó đạt khoảng 14.300 tỷ đồng.
Đối với nhóm người dưới 35 tuổi vay mua nhà ở xã hội, doanh số giải ngân đạt khoảng 577 tỷ đồng, với dư nợ khoảng 531 tỷ đồng.
Dù vậy, giữa quy mô chương trình hơn 153.000 tỷ đồng và dư nợ thực tế khoảng 14.300 tỷ đồng vẫn tồn tại khoảng cách đáng kể.
Theo ông Nguyễn Xuân Bắc, nguồn cung nhà ở xã hội trong thời gian qua còn hạn chế. Chính phủ và các bộ, ngành đã triển khai nhiều giải pháp nhằm thúc đẩy nguồn cung, qua đó góp phần làm số tiền cam kết cho vay tăng mạnh.
Một đặc điểm khác của tín dụng nhà ở xã hội là vốn không thể giải ngân ngay toàn bộ theo hạn mức đã đăng ký. Việc giải ngân phải căn cứ vào tiến độ thi công, khối lượng công việc hoàn thành và nhu cầu giải ngân thực tế của chủ đầu tư dự án.
Do đó, để nguồn vốn thực sự được đưa vào dự án và đến tay người mua nhà, cần bảo đảm nguồn cung nhà ở xã hội, dự án được triển khai đúng tiến độ và đáp ứng đầy đủ các điều kiện vay vốn.
Trong thời gian tới, NHNN sẽ tiếp tục chỉ đạo NHNN chi nhánh khu vực và các tổ chức tín dụng triển khai chương trình. Đồng thời, cơ quan này sẽ phối hợp với các bộ, ngành, đặc biệt là Bộ Xây dựng, để xử lý những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện.
11 ngân hàng thương mại triển khai chương trình cho vay nhà ở xã hội, với tổng quy mô hơn 153.000 tỷ đồng (Ảnh minh họa)Ngân hàng Chính sách xã hội đã dùng hết vốn, nhu cầu bổ sung tăng
Trong khi nguồn lực từ các ngân hàng thương mại vẫn còn dư địa để mở rộng giải ngân, diễn biến tại Ngân hàng Chính sách xã hội cho thấy nhu cầu vốn dành cho nhà ở xã hội vẫn tiếp tục tăng.
Theo Ngân hàng Chính sách xã hội, trong năm 2026, ngân hàng được giao 6.305 tỷ đồng vốn để cho vay chương trình nhà ở xã hội trên toàn quốc.
Đến ngày 25/9, dư nợ từ nguồn vốn này đạt 5.104 tỷ đồng, tương đương 81% kế hoạch. Khoảng 1.201 tỷ đồng còn lại đã được dành để tiếp tục giải ngân theo tiến độ của các hợp đồng đã ký.
Các chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã hội cũng phối hợp với địa phương để huy động thêm nguồn ngân sách ủy thác cho chương trình. Tính đến gần cuối tháng 9, dư nợ từ nguồn vốn này đạt khoảng 1.849 tỷ đồng.
Ngân hàng Chính sách xã hội đã hoàn thành 100% kế hoạch cho vay nhà ở xã hội được giao trong năm và đề xuất phương án bổ sung vốn.
Nếu tiếp tục được bố trí nguồn lực từ nay đến cuối năm, phần vốn bổ sung sẽ được phân bổ theo nhu cầu tại từng địa phương, ưu tiên các hợp đồng đã ký nhưng còn thiếu vốn để thực hiện đợt giải ngân tiếp theo.
Đặt hai kênh tín dụng cạnh nhau cho thấy nhu cầu vốn cho nhà ở xã hội đang thể hiện theo những hướng khác nhau. Với chương trình cho vay thông qua các ngân hàng thương mại, quy mô vốn đã được mở rộng nhưng khả năng giải ngân vẫn phụ thuộc vào nguồn cung và tiến độ triển khai dự án.
Trong khi đó, tại Ngân hàng Chính sách xã hội, toàn bộ nguồn vốn được giao đã được phân bổ và nhu cầu bổ sung vốn đang được đặt ra.
Vì vậy, thúc đẩy tín dụng nhà ở xã hội không chỉ phụ thuộc vào việc tiếp tục mở rộng quy mô các gói tín dụng. Khả năng hấp thụ vốn, tiến độ triển khai dự án và nguồn lực dành cho từng nhóm đối tượng cần được xem xét đồng thời.
