Từ đầu tháng 12 Âm lịch, các tuyến phố ở Vinh và nhiều tỉnh miền Trung bắt đầu ngập tràn màu sắc của lan hồ điệp. Đây là loại hoa được ưa chuộng nhất để trưng bày trong dịp Tết vì vẻ đẹp tinh tế và ý nghĩa tài lộc, sung túc trong phong thủy. Nhưng sự sôi động không chỉ đến từ giá hoa mà còn ở đội ngũ lao động rất đặc thù: những thợ cắm hoa lan.
Khác với nghề làm vườn quanh năm, cắm hoa lan là công việc thời vụ, chuyên hoạt động từ đầu tháng Chạp cho tới sát ngày 30 Tết. Mỗi chậu lan được hoàn thiện là một sản phẩm nghệ thuật, đòi hỏi sự tỉ mỉ trong chọn cành, phối màu và sắp đặt chi tiết, từ bình gốm tới gỗ lũa. Đây là lý do khiến nghề này không thể làm qua loa mà cần tay nghề, óc thẩm mỹ và kỹ thuật cao.
Theo ghi nhận tại các điểm bán lan hồ điệp ở Nghệ An, lao động cắm hoa có thể kiếm được 4–5 triệu đồng mỗi ngày trong mùa Tết. Với những thợ giỏi và năng suất cao, mức thu nhập này có thể còn cao hơn.
Nghề cắm lan hồ điệp được trả công hậu hĩnh mỗi dịp Tết đến. Ảnh minh họaKinh tế nghề cắm lan phụ thuộc rất lớn vào phương thức trả công. Chủ cửa hàng thường tính tiền công theo số cành hoa hoặc sản phẩm hoàn chỉnh, chứ ít khi trả lương cố định theo ngày. Với công việc ghép và cắm các cành lan cơ bản vào chậu, thợ thường nhận khoảng 15.000–25.000 đồng mỗi cành, tùy độ khó và yêu cầu thẩm mỹ.
Với những sản phẩm cao cấp, như lan cắm trên gỗ lũa hay thiết kế theo phong cách nghệ thuật, tiền công có thể được tính theo sản phẩm hoàn chỉnh, từ 5–7 triệu đồng hoặc hơn, tùy vào tay nghề và thỏa thuận giữa thợ và chủ hàng. Những thợ tay nghề cao thậm chí được chủ hàng mời từ xa, từ các tỉnh như Đà Lạt, Thanh Hóa, TP. Hồ Chí Minh, Hà Nội để đảm nhận các đơn đặt hàng lớn.
Với năng suất cao và dịp Tết kéo dài khoảng 20–25 ngày, nhiều thợ có thể thu về hàng chục đến hơn trăm triệu đồng chỉ trong một mùa nếu làm việc liên tục và đảm nhận các đơn lớn.
Thợ cắm hoa lành nghề có thể thu hàng trăm triệu mỗi vụ Tết. Ảnh minh họaNghề cắm lan không dành cho người yếu tay. Tại nhiều cửa hàng, thợ phải làm việc từ sáng đến tối muộn, thậm chí đến nửa đêm để kịp giao đơn. Việc gần như ăn ngủ cùng sản phẩm trong nhiều tuần liền là chuyện không hiếm.
Nhiều thợ cho biết họ thường chỉ ngủ 3–5 tiếng mỗi đêm để tận dụng thời gian sáng tạo và hoàn thiện sản phẩm trước tiến độ. Điều này phần nào lý giải vì sao tuyển dụng thợ cắm lan luôn là một thách thức đối với chủ cửa hàng .