Ngân hàng Nhà nước đề xuất tăng mạnh bảo hiểm tiền gửi

Ngân hàng Nhà nước đề xuất nâng hạn mức chi trả bảo hiểm tiền gửi tối đa từ 125 triệu đồng lên 350 triệu đồng, gấp gần 3 lần hiện hành.

Thông tin nêu trong dự thảo Thông tư đang lấy ý kiến. Cơ quan này cho rằng kinh tế xã hội và hệ thống tổ chức tín dụng phát triển nhanh, nhưng hạn mức chi trả chưa theo kịp biến động thị trường.

Quy mô tiền gửi được bảo hiểm tăng mạnh trong 25 năm qua. Năm 2000, số dư khoảng 66.400 tỷ đồng. Đến cuối năm 2025, con số đạt 10,2 triệu tỷ đồng. Riêng giai đoạn 2021-2025, tiền gửi được bảo hiểm tăng khoảng 1,5 lần.

Trong khi đó, hạn mức chi trả chỉ điều chỉnh 3 lần trong 25 năm, tăng hơn 4 lần từ 30 triệu đồng lên 125 triệu đồng. Đây là số tiền tối đa tổ chức bảo hiểm tiền gửi chi trả cho một người gửi tiền tại một tổ chức tham gia, bao gồm cả gốc và lãi.

Ngân hàng Nhà nước cho biết GDP bình quân đầu người tăng 22 lần trong cùng giai đoạn. Hạn mức chi trả tăng chậm khiến tỷ lệ hạn mức trên GDP bình quân đầu người giảm mạnh. Cơ quan này nhận định cần điều chỉnh sớm để phù hợp thực tiễn phát triển và mục tiêu tăng trưởng cao những năm tới.

Theo dự thảo, mức 350 triệu đồng không tạo biến động lớn nhưng giúp củng cố niềm tin người gửi tiền, hạn chế nguy cơ rút tiền hàng loạt khi có sự cố.

Từ tháng 5/2026, bảo hiểm tiền gửi chi trả trong 3 trường hợp. Thứ nhất, khi Ngân hàng Nhà nước phê duyệt phương án phá sản tổ chức tín dụng hoặc ngân hàng nước ngoài mất khả năng chi trả. Thứ hai, khi Ngân hàng Nhà nước đình chỉ hoạt động nhận tiền gửi của tổ chức tín dụng bị kiểm soát đặc biệt và lỗ lũy kế vượt 100% vốn điều lệ. Thứ ba, khi cơ quan quản lý yêu cầu chi trả để bảo đảm an toàn hệ thống và trật tự xã hội.

Nếu áp dụng hạn mức 350 triệu đồng, tỷ lệ người gửi tiền được bảo hiểm toàn bộ đạt khoảng 93,7%, so với 87,6% theo mức cũ. Mức này thấp hơn trung bình toàn cầu 98%, nhưng nằm trong khuyến nghị 90-95% của Hiệp hội Bảo hiểm tiền gửi quốc tế và phù hợp Chiến lược phát triển bảo hiểm tiền gửi 92-95%.

Tỷ lệ hạn mức chi trả trên GDP bình quân đầu người tăng từ 1 lần lên 2,8 lần, tiệm cận xu hướng toàn cầu khoảng 3,3 lần.