Nếu nhiều năm trước các ngành kinh tế, ngoại ngữ hay quản trị kinh doanh luôn giữ sức hút lớn, thì năm nay nhóm ngành STEM (Khoa học, Công nghệ, Kỹ thuật và Toán học) lại trở thành “tâm điểm” của thị trường tuyển sinh.
Theo số liệu từ Bộ GD-ĐT, cả nước có hơn 1,22 triệu thí sinh đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT năm 2026. Trong đó, nhiều môn học thuộc lĩnh vực công nghệ và kỹ thuật ghi nhận mức tăng trưởng chưa từng có. Môn công nghệ công nghiệp tăng gần 205% so với năm trước, từ hơn 2.400 lên trên 7.400 thí sinh đăng ký. Môn tin học tăng hơn 142%, đạt gần 19.000 thí sinh. Công nghệ nông nghiệp cũng tăng gần 42%.
Các chuyên gia cho rằng đây là dấu hiệu cho thấy học sinh đang thay đổi mạnh mẽ tư duy chọn nghề, ưu tiên những lĩnh vực gắn với chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo (AI), khoa học dữ liệu và công nghệ cao.
Tỷ lệ thí sinh đăng ký dự thi môn công nghệ công nghiệp tăng gần 205% so với năm trước. Ảnh minh họaKhông chỉ ở nhóm môn thi, xu hướng này còn thể hiện rõ trong chiến lược tuyển sinh của các trường đại học. Hàng loạt cơ sở đào tạo đã mở thêm ngành mới liên quan đến AI, bán dẫn, an ninh mạng, kỹ thuật dữ liệu hay công nghệ tài chính nhằm đáp ứng nhu cầu nhân lực của nền kinh tế số.
Theo thống kê được công bố trong mùa tuyển sinh 2025, nhóm ngành công nghệ kỹ thuật thu hút hơn 65.800 sinh viên nhập học; nhóm máy tính và công nghệ thông tin đạt hơn 62.300 sinh viên. Tổng cộng có hơn 150.000 thí sinh nhập học vào các ngành công nghệ chiến lược, chiếm trên 22% tổng số sinh viên nhập học toàn quốc.
Bộ GD-ĐT cũng đang đẩy mạnh chiến lược phát triển nguồn nhân lực STEM. Theo Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Lê Quân, mục tiêu trong thời gian tới là nâng tỷ lệ chỉ tiêu tuyển sinh các ngành STEM và công nghệ chiến lược lên khoảng 50% tổng quy mô đào tạo đại học, thay vì hơn 31% như hiện nay.
Nhiều chính sách hỗ trợ người học cũng được triển khai. Theo Quyết định 29/2025/QĐ-TTg, sinh viên các ngành khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán có thể được vay ưu đãi để chi trả học phí và sinh hoạt phí với mức tối đa 5 triệu đồng/tháng, lãi suất 4,8%/năm.
Nhóm ngành STEM đang nhận được sự quan tâm của nhà nước lẫn các thí sinh. Ảnh minh họaTại Đại học Kinh tế Quốc dân, nhà trường công bố thêm 15 mã ngành mới tập trung vào công nghệ và dữ liệu trong mùa tuyển sinh 2026. Trong khi đó, Trường Quốc tế - Đại học Quốc gia Hà Nội triển khai chương trình Tự động hóa và Tin học theo định hướng STEM, đào tạo hoàn toàn bằng tiếng Anh và gắn với đề án phát triển nhân lực công nghệ cao đến năm 2045.
Nhận định về xu hướng này, ThS Đỗ Ngọc Anh, Giám đốc Trung tâm Truyền thông và Tuyển sinh của Trường Đại học Mở Hà Nội cho rằng các lĩnh vực như AI, công nghệ thông tin, khoa học dữ liệu hay logistics vẫn giữ sức hút lớn nhờ khả năng ứng dụng rộng và nhu cầu nhân lực cao. Tuy nhiên, ông cũng lưu ý AI không còn là một ngành độc lập mà đang được tích hợp vào nhiều lĩnh vực khác nhau, từ kinh doanh, marketing cho tới truyền thông và quản trị.
Dù vậy, các chuyên gia giáo dục cũng cảnh báo học sinh không nên chạy theo “ngành hot” một cách cảm tính. PGS.TS Bùi Huy Nhượng nhận định thị trường lao động thay đổi rất nhanh, nhiều công việc hiện tại có thể biến đổi hoàn toàn sau vài năm. Theo ông, điều quan trọng nhất là khả năng học tập suốt đời và thích nghi với sự thay đổi của công nghệ.
Đáng chú ý, dù STEM tăng trưởng mạnh, nhiều ngành khoa học xã hội vẫn giữ tiềm năng lớn khi chuyển hướng sang mô hình liên ngành, kết hợp công nghệ và dữ liệu. Điều này cho thấy xu hướng tương lai không còn là sự tách biệt giữa “khối tự nhiên” và “khối xã hội”, mà là sự giao thoa giữa công nghệ với mọi lĩnh vực của đời sống.
